Alifonso III d'Aragón, dito lo Liberal, o Cheneroso u lo Franco (1265-1291) estió rei d'Aragón como Alifonso III, de Valencia como Alifonso I y conde de Barcelona como Alifonso II entre 1285 y 1291, y rei de Mallorca como Alifonso I entre 1286 y 1291.

Estió un monarca de caracter feble que en os suyas seis anyadas de reinau cedió a las desichencias d'os nobles y d'a curia romana; a conquiesta de Menorca, o tractau de Tarascón por os conflictos derivaus por a posesión de Sicilia y os conflictos con a nobleza aragonesa estioron os aspectos mas importans d'o suyo reinau. Confirmó lo fuero de Calatayú.

Antecedents familiars Yera naixiu de Valencia en 1265, estando lo fillo mayor de Pero III d'Aragón y d'a suya muller Constanza de Sicilia, filla de Manfredo I de Sicilia.

En morir su pai, heredó os territorios d'a Corona d'Aragón, mientres que lo suyo chirmán Chaime heredó lo Reino de Sicilia.

En 1282 gubernó los reinos de su pai cuan iste marchó a la conquiesta de Sicilia, ta dimpués fer-se cargo d'o gubierno d'o reino insular. En 1285 fació parti d'a esfensa d'os condaus catalans debant de l'ataque de Felipe III de Francia.

Conquiesta de Mallorca y Ibiza Entre 1285 y 1286 conquistó por encargo de su pai as islas d'Eivissa y de Mallorca a su tío Chaime II de Mallorca, quedando lo reino de Mallorca como tributario d'o d'Aragón. De feito, cuan Pero III falleció en Vilafranca del Penedès, o suyo fillo Alifonso se trobaba en Mallorca a lo mando d'una expedición ta castigar a su tío Chaime II de Mallorca por l'aduya que l'heba dau a lo monarca francés Felipe III en o suyo intento d'invadir Catalunya en chunio-octubre de 1285. Rematada l'expedición, Alifonso III tornó enta Alicant.

Coronación Dimpués d'arribar enta Alicant en rematar a conquiesta d'o Reino de Mallorca, marchó enta la ciudat de Valencia, a on fue churau rei o 2 de febrero de 1286. Posteriorment fue coronau rei d'Aragón en a seu de Zaragoza lo 9 d'abril de 1286 por o bispe de Uesca, ya que no se i trobaba l'arcebispe de Tarragona, que ye qui heba de coronar a os reis d'Aragón dende tiempos de Pero II; encara de feito dengún rei d'Aragón fue coronau por iste cargo eclesiastico.

Conquiesta de Menorca Asinas pues ya como rei d'Aragón paró l'expedición ta prener a isla de Menorca a l'almocharife Abû’Umar. Asinas, en as Corz celebradas en Uesca o 18 d'octubre de 1286 convocó a los suyos subditos en Salou ta dende astí partir a la conquiesta d'a isla. Menorca heba estau tradicionalment vasallo d'Aragón dende los tiempos en que Chaime I conquistó Mallorca (1231), pero lo rei d'a isla fue acusau d'aliar-se con Tunicia y indreitament con Francia y de refirmar a cuantas plazas norteafricanas, antimás d'haber-se convertiu en un refuchio de piratas que entorpeciban o comercio.

thumb|250px|Estatua d'o rei Alifonso III o Liberal en a ciudat menorquina de Maó. thumb|A suya sepoltura O 21 de noviembre salioron as naus que facioron escala en Mallorca, a on remanioron dica dimpués de Nadal. As fuerzas -que se calcula que facioron parti d'a expedición- contaban con bels 20.000 hombres y mas de 100 naus catalanas, aragonesas y sicilianas. Arriboron a lo puerto de Maó lo 5 de chinero de 1287, pero las tropas cristianas no desembarcoron que dica lo 17 d'o mesmo mes, día en que actualment se celebra o día de Menorca. Encara que as tropas musulmanas resistioron, habioron de replegar-sen a lo castiello de Sent Agáyz (Santa Agueda) y demandar a rendición.

O 20 de chinero se sinyoron os Pactos de Sent Agáyz, por os que los habitants d'a isla pasaban a estar siervos d'o rei d'Aragón y toz os suyos biens, fueras d'as ropas, incautaus a menos que bosaran siet doblas y meya d'oro en o plazo de seis meses. Os que no podioron pagar fuoron vendius como esclavos en mercaus d'o norte d'Africa, como Bochía u Tripoli. A lo rei Abû’Umar se li permitió albandonar a isla enta Berbería con 200 familiars suyos, amás d'a suya biblioteca, as restas mortals de su pai Said Ibn Hakam, cincuanta espadas y atros obchectos ta lo viache. A isla quedó despoblada y las suyas tierras fuoron repartidas entre la nobleza, fendo-se la suya repoblación por aragoneses, valencians y catalans. Permaneció en Ciutadiella mientres 45 días, a on dictó as directrices ta lo gubierno d'a isla y mandó construyir a seu de Santa María dencima de l'antiga mesquita, encara que la suya construcción prencipió alto u baixo en 1300, cuan Alifonso III ya heba muerto.

Árbol chenealochico

Bibliografía Ricardo del Arco y Garay: Sepulcros de la Casa Real de Aragón. Instituto Jerónimo Zurita. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. Madrit, 1945. OCLC 11818414

Vinclos externos

Categoría:Muertos en Barcelona Categoría:Naixius de Valencia Categoría:Reis d'Aragón Categoría:1265 (naixencias) Categoría:1291 (muertes)