thumb|300px|Amaneixiu en a ciudat de Zaragoza.
L'amaneixiuCon a variant amaneciu, amaneixerCon a variant amanecer u amaneixidaCon a variant amanecida, tamién dito boca de díaCon a variant boca'i día, ye o momento en que un astro, y o Sol en particular, trescruza o plan de l'horizont y pasa a l'hemisferio visible. Ye decir, cuan a suya altaria ye zero pasando de negativa a positiva. Pa o Sol, ixo determina o prencipio d'o día.
Con o transcurso de l'anyo, o Sol va cambiando o puesto por a on sale y se traspone. Asinas, en os equinoccios, sale por l'este y en l'hemisferio norte en primavera y verano (declinación positiva), sale entre o norte y l'este, mientres que d'agüerro y d'hibierno (declinación negativa) sale entre o sud y l'este.
A refracción por l'atmosfera d'os rayos luminosos d'o Sol motiva que ya se veiga luz cuan o Sol no ha saliu encara: ye lo que se conoixe como alba u punta d'o sol. Ista difusión alarga o día. Mesurau dende o meyodía, l'amaneixiu se caracteriza per un anglo horario -H, en que:
cos(H) = −tan(F) × tan(D)
a on F ye a latitut d'o puesto y D a declinación solar. O escureixiu alcurre en un anglo horario H.
Notas
Referencias
Categoría:Partis d'o día