O santuario de Torrociudat ye un templo catolico adedicau a la Virchen María situau en o lugar de Torrociudat, en o municipio ribagorzano de Secastiella. Encara que se gosa decir santuario, o templo no ha estau erechiu formalment como tal, lo que ha estau motivo de fricción entre a prelatura de l'Opus Dei que lo promueve y o bispe de Balbastro-Monzón, a on se troba situau. O nuevo templo –obra de l'arquitecto valenciano Heliodoro Dols– fue inaugurau en 1975 y en él se venera una talla romanica d'a Virchen María que data d'o sieglo XI. O santuario nuevo, a reforma d'a ermita antigua y a construcción d'os edificios anexos fuoron iniciativa de sant Jose María Escrivá de Balaguer (1902-1975).

Ubicación Torrociudat ye situau en o termin municipal de Secastiella, en a comarca altoaragonesa de Ribagorza, en a provincia de Uesca, Aragón. Diccionario de San Josemaría Escrivá de Balaguer. Martín Ibarra Benlloch. Monte Carmelo - Instituto Histórico Josemaría Escrivá. José Luis Illanes Maestre (et al.). Burgos - Roma, 2013, ISBN 9788483535585. Pach. 1198-1202 Se troba en a marguin ezquierda d'o río Cinca, sobre as auguas d'o entibo de lo Grau. Ye a 75 km de distancia de Uesca, a capital provincial.

Nombre y situación actual O nombre de Torrociudat proviene d'una viella torre de vichilancia d'a epoca arabe, cuals ruinas se troban a bels metros de l'antiga ermita. A construcción de l'actual santuario fue promovida a exprés por Jose María Escrivá de Balaguer, fundador de l'Opus Dei (prelatura personal d'a Ilesia Catolica). Monseñor Josemaría Escrivá de Balaguer y Albás, fundador del Opus Dei e hijo predilecto de esta ciudad, habla para los lectores de «El Cruzado Aragonés». José María Ferrer. El Cruzado Aragonés: Semanario católico del Alto Aragón, 3 de mayo de 1969. Balbastro. Num. 2585. Pach. 1-2

A situación canonica d'o templo moderno ye actualment en fase de revisión. Seguntes ha manifestau o bispe de Balbastro-Monzón, s'aspera que siga erechiu como santuario diocesano, por estar un puesto sagrau a o que, por un motivo peculiar de piedat, vienen en pelegrinación a saber-los fidels con aprebación de l'ordinario d'o puesto Codigo de dreito canonico y contar con o plácet d'a Santa Seu pa estar considerau asinas. Asinas fue adelantau extraoficialment por o bispe d'a diocesi en a que se troba a ermita original y o nuevo templo, en a celebración d'a fiesta d'a Inmaculada Concepción de 2023. Roma da luz verde a que el macro templo de Torreciudad sea santuario diocesano. José Beltrán. Vida Nueva Digital, 9 d'aviento de 2023.

Chunto con os santuarios d'o Pilar, Montserrat, Meritxell y Lorda, conforman a Rota Mariana, itinerario guidau por a fe cristiana en cheneral y por a devoción mariana en particular, d'intrés turistico por a suya riqueza patrimonial, y os suyos atractivos gastronomicos, rurals y naturals. La Ruta Mariana, que une el Pilar, Torreciudad, Montserrat, Meritxell y Lourdes, no para de crecer. Cari Filii. Religión en Libertad, 26 de noviembre de 2017. Madrit.

Descripción thumb|Retablo entretallau en alabastro por Joan Mayné, que representa distintas escenas d'a Virchen María A Virchen de Torrociudat ye una talla romanica d'o sieglo XI. Ye una d'as ditas vírchens negras, sedent, con o nino en os suyos brazos mirando a o frent. Dende tiempo immemorial se troba en una ermita situada en un salient ixaspro sobre o río Cinca, entre o barranco de la Sosa y o de Vulturina. Perteneixeba historicamente a o municipio de Vulturina, pero en quedar ista población deshabitada, o termin s'integró en o de Secastiella. L'advocación baixo a que se venera ye a de "Nuestra Sinyora d'os Ánchels". A devoción a ista imachen gosó tener bella importancia entre os habitants d'os lugars amanaus, de Ribagorza y d'o Semontano, que organizaban romerías y pelegrinacions. La talla de la Virgen de Torreciudad. Manuel González-Simancas Lacasa. Rialp. Manuel Gómez Leira - Manuel Garrido González. Madrit, 1988. Pach. 11-18. .

En 1904, Josemaría Escrivá de Balaguer, de dos anyos d'edat, fue levau en pelegrinación dica ista ermita en brazos de su mai; heba teniu una grieu malautía por la que se temeba por a suya muerte, por lo que sus pais demandoron a la Virchen de Torrociudat a suya curación. Como heba superau a malautía fue levau en lomos d'una caballería dende Balbastro enta Torrociudat. La iniciación cristiana de Josemaría Escrivá: bautismo, confirmación y primera comunión. Ánchel Constantino. Anuario de Historia de la Iglesia. Vol. XI. Num. 1. Pach. 625-651. Pamplona, 2002.

En a decada de 1960, Josemaría Escrivá de Balaguer decide construyir un nuevo santuario en agradeiximiento a la Virchen, chunto a l'antigo que data d'o sieglo XI. Semblanzas aragonesas de San Josemaría Escrivá de Balaguer. La devoción mariana aragonesa de san Josemaría Escrivá de Balaguer. Fernando Mendoza Ruiz. Ed. Martín Ibarra Benlloch, 2004. Pach. 199-224. ISBN 84-609-06825. O 2 de chinero de 1970 prencipioron as obras y meses dimpués (abril de 1970) Josemaría Escrivá vesitó Torrociudat, 66 anyos dimpués d'a vesita que fació con sus pais. Torreciudad celebra hoy su 40 aniversario con más de 225.000 visitas al año. Elena Puértolas. Heraldo de Aragón. 5 de chulio de 2015.

L'actual templo s'inauguró o 7 de chulio de 1975, y fue construyiu por l'arquitecto Heliodoro Dols entre 1970 y 1975 a unas decenas de metros d'a ermita. Dols: “Para construir Torreciudad a pie de obra tuve que irme a vivir a la ermita que le dio origen” La última visita de san Josemaría a Torreciudad y la inauguración del santuario (23/26-V-1975 y 7-VII-1975). Martín Ibarra Benlloch, Manuel Garrido González. Scripta de Maria, 2015. Vol. XII. Pach. 360-371. Con un estilo muit personal, destaca por a variedat de formas, creyadas con un unico elemento constructivo, o ladriello a caravista. En as esquineras y as finestras s'emplegó l'alabastro. Os dos materials son tradicionals en as construccions d'a comarca. O templo tien dos plantas, a nau prencipal (planta superior) que incluye un coro alto, y una cripta con cuatre capiellas y confesionarios. As capiellas son adedicadas a la Virchen d'o Pilar, a Virchen de Loreto, a Virgen de Guadalupe y a Sagrada Familia. L'edificio queda enmarcau por una esplana zarrada por arquerías presta pa recibir a cuantos mils de personas. Arquitecturas de lo sagrado: memoria y proyecto. Torreciudad: la belleza que acerca a Dios = Torreciudad: The beauty bringing closer to God. Martín Ibarra Benlloch. Netbiblo. Ed. Esteban Fernández Cobián, Oleiros (A Coruña), 2009. Pach. 266-277. ISBN 9788497454056

O 24 de chunio de 1979, ETA cometió astí o suyo primer atentau terrorista en Aragón, con una bomba de bels diez kilos de goma-2. L'artefacto explotó a las nueu d'a nueit. Causó importants danyos materials a la edificación. Atentado de ETA (p-m) contra el santuario del Opus Dei en Torreciudad. El País, 26 de chunio de 1979.

O 7 de chulio de 2015, o santuario celebró o suyo XL Cabo d'anyo, en o que facioron parti decisiet asociacions culturales uescanas. Mientres istos cuaranta anyos han i plegau pelegrins de 103 países, bels d'éls tan exoticos como: Benín, Camerún, Indonesia, Islas Caimán, Chapón, Pakistán, Trinidad y Tobago u Omán.

thumb|left|Interior d'o templo|314x314px Destaca o retablo, esculpiu en alabastro por Joan Mayné, que representa distintas escenas d'a vida d'a Virchen María. En o centro se troba a talla romanica, restaurada con ocasión d'a construcción de l'actual santuario. A la ezquierda s'adhibió en 1994 una imachen de sant Josemaría Escrivá de Balaguer. En a capiella d'o Santísmo se troba un Cristo en bronce dorau a o fuego, esculpiu por l'artista italiano Pasquale Sciancalepore. "Meditaciones ante el retablo de Torreciudad". Antonio Mª Ramirez. Eunsa. Pamplona, 2004. Pach. 237.

Tamién ye notable l'organo, con mas de cuatre mil tubos, que ye o centro d'intrés d'un festival de musica d'organo que se celebra anyalment mientres o mes d'agosto. El gran órgano de Torreciudad. Maite Aranzabal Abad, Mª José Egido Langarita. Scripta de Maria, 2009. Vol. VI. Pach. 447-464.

thumb|Ermita de Torrociudat|300x300px Se conserva tamién l'antigua ermita d'o sieglo XI con a suya viella hospedería, ubierta a o publico, en a que se troban 44.000 pachinas de testimonios escritos en o libro de firmas. Torreciudad. Castillo y restos de ermita. A. García Omedes. La guía digital del arte románico: Románico aragonés, 22 de mayo de 2006.

A o largo d'o recinto d'o santuario son representaus en ceramica os vinte Misterios d'o Rosario, obra d'o pintor y ceramista José Alzuet, mientres que baixando dende a esplana prencipal a l'antigua ermita se troban as catorce escenas d'os Dolors y gozos de Sant Chusé, reyalizaus en azulechos por l'artista Palmira Laguéns. Torreciudad, el santuario pegado a un pantano que es el corazón del Opus Dei. Nacho Viñau. Hoy Aragón, 26 d'agosto de 2023.

A fiesta d'a Virchen de Torrociudat se celebra o dominche siguient a o 15 d'agosto. Martín Ibarra: la fiesta de la Virgen de Torreciudad. Jorge López Teulón. Religión en Libertad, 18 d'agosto de 2023. thumb|Vista d'a 13ena estación d'o Vía Crucis O espacio "Vive la experiencia de la fe" ufre a o vesitant de Torrociudat una immersión multimedia Torreciudad, Ligüerre de Cinca y Morillo de Tou, Medallas al Mérito Turístico de Aragón 2022 Javier García Antón. Diario de Huesca, 5 d'agosto de 2022. en a que, a traviés de cuantos ambitos, se plantian cuantos interrogants y reflexions sobre as grans cuestions d'a vida humana: Dios, a libertat, a felicidat, a Virchen María, l'amor… O suyo obchectivo ye amanar a comprensión d'o que ye o santuario y facilitar a experiencia d'una renovación interior. "Vive la experiencia de la fe", un reencuentro con nuestras esencias. Javier García Antón. Diario del Alto Aragón, 15 d'aviento de 2020.

A Rota Mariana

Actualment o santuario ye un d'os centros d'atracción mas importants d'a zona, recibe mils de visitas en bellas celebracions, especialment entre abril y octubre. Entre ellas se troba a fiesta d'a Virchen d'el Quinche, patrona de Quito (Ecuador). A ista trobada anyal d'integración, que se celebra dende 2005, acuden familias ecuatorianas que residen en Espanya. La Virgen del Quinche reúne a miles de peregrinos ecuatorianos en Torreciudad. Rubén Coll. Cadena SER Aragón Oriental, 22 de noviembre de 2022.

Dende meyaus d'a decada de 1980 o santuario ha promocionau a dita Rota Mariana, que enlaza Zaragoza (por a basilica d'o Pilar), Torrociudat y Lorda. Ruta mariana. Concello de Zaragoza, 2023 Ruta Mariana. Détours Pyrénéens, 2011. Auguas abaixo d'a penya a on s'ubica o santuario se troba o lugar de lo Grau.

En 2019 s'instaló una replica d'a Virchen de Torrociudat en a ilesia parroquial de Cristo Rei, en Ourense (Galicia). Ourense ciudad: As Lagoas recibe la talla de una virgen "nómada". Elisabet Fernández. La Región, 8 de chulio de 2019. Ourense

O 18 de chulio de 2023 Ángel Javier Pérez Pueyo, bispe de Balbastro-Monzón nombró como rector de Torrociudat a José Mairal, mosén de Vulturina-Ubiergo. Algunas aclaraciones a propósito de los nombramientos en Barbastro-Monzón. Diocesis de Barbastro-Monzón, 18 de chulio de 2023. A prelatura indicó ixe mesmo día a suya disconformidat con ixa mida ya que o templo moderno no heba estau erechiu encara como santuario; "seguntes os actuales estatutos de Torrociudat, de l'anyo 1980, o nombramiento d'o rector y a designación d'os sacerdotes que s'ocupan de l'atención pastoral corresponde a o vicario rechional d'a prelatura. Asinas s'ha estau fendo dende 1975". Sobre el nombramiento del rector de Torreciudad: Comunicado de la prelatura del Opus Dei en España. Prelatura del Opus Dei. Madrit, 18 de chulio de 2023. El obispado de Barbastro y el Opus Dei buscan un acuerdo sobre la gestión de Torreciudad. José Luis Pano. Heraldo de Aragón, 28 d'agosto de 2023.

Referencias

Vinclos externos

Pachina oficial d'o santuario de Torrociudat Torrociudat adintro d'a Rota Mariana