L'allagaCon as variants allaca y llaga. u aliagaCon as variants aliaca, aldiaga y alliaga. (), tamién dita allagueraCon a variant allaquera . u aliaguera, ye una especie de planta d'o chenero Genista y d'a familia Fabaceae.

Descripción Ye un arbusto dreito, espinoso, de dica 2 m d'altaria, muit ramificau y provisto d'espinas laterals cerenyas, axials, en disposición alterna, muit punchants. Brancas adultas rampinyas, as chóvens alto u baixo pelosas y cenisosas. Fuellas escasas, simplas, alternas, rampinyas por l'az y sedosas por o revés. Flors cheminadas u en grupez de 3 u mas, rarament solitarias, en o cabo de brotes laterals u sobre as espinas; se producen en gran numero. Cáliz bilabiau, peloso u rampinyo, con labios mas curtos que o tubo, corola amariposada, de color amariella.

Floreixe de chinero ta chulio seguntes a localidat y l'anyo; o fruito ye una legumen eslargada, rampinya, muit empuchicada de 15 a 40 mm, con 2 a 7 simients que se marcan a l'exterior.

Distribución y habitat Ye endemica d'a rechión mediterrania occidental: sud-este de Francia, metat este d'Espanya y bellas localidaz en o norte d'Africa. Creixe sobre sulero calcario u salagoso; ye escasa sobre rocas silicias, como rodenos y losas carbonatadas. En a peninsula Iberica ye especialment abundant en Aragón, Castiella y Leyón, Castiella-La Mancha, Catalunya, Navarra, País Valenciano y en Balears. Manca en toda a zona d'influyencia atlantica humeda y en o sud-este arido.

Habita en os pisos inferior y montano, en laderas ixecas y solanos con poca u denguna cubierta arboria, como garrigas y claros de carrascals, formando matorrals que pueden estar cuasi mono-especificos en as zonas mas degradadas. Coloniza tamién os campos albandonaus. Arde muit fácilment y con gran poder calorifico contribuyindo a la extensión d'incendios.

Ye una especie indicadora de clima continental, a suya presencia se fa mas rara a mida que s'amana a o litoral.

Nombres Os nombres mas estendillaus son allaga, rechistrau en as comarcas de Sobrarbe, Sarrablo, Sobrepuerto y Tarazona y Moncayo, a provincia de Teruel, a Canal de Berdún y en as localidaz d'Ansó, Berdún, Berbegal, Bielsa, Biel, Borrés, Echo, a Espunya, Exeya d'os Caballers, Fago, Fuencalderas, Lecinyena, Luesia, Guaso, Nocito, Plan, Pallaruelo de Monegros, Rodellar, Salas Altas, Sigüés y Sos d'o Rei Catolico y aliaga rechistrau en as redoladas d'a val d'Ebro, Sobrepuerto, Sobremont, o Semontano de Uesca y Turbón y en as localidaz d'Alcoleya de Cinca, Alfambra, Arguis, Botaya, a Buerda, Castillazuelo, Escalona, Gallisué, Lecinyena, Monzón, Monflorite, Nerín, Oto, Panzano, Radiquero, Salas Altas, Salvatierra d'Esca, Saruisé, Sos d'o Rei Catolico, Torrociella d'Alcanyiz, Tella, Uesca y Uncastiello, con a variant palatalizada alliaga en Ansó. En zonas con conservación d'as oclusivas xordas intervocalicas se rechistran as formas allaca en Agüero, Almudévar, Bielsa, Boleya, Fanlo, Lobarre, Pandicosa, Sercué y Santolaria de Galligo y aliaca en Bielsa, Broto, Nerín, Oto, Torla, Sercué y Vio. Se pueden trobar tamién as formas aldiaga en comarcas d'a Fueva, vall de Lierp, Turbón, asinas como en as localidaz de Campo, Capella, Costeán, Graus, Estadilla, Olbena y Salas Altas y llaga en Ansó.

A forma archelaga se rechistra en Ribagorza y concretament en a localidat de Benás. Tamién en se troba en Ribagorza y Sesué archelagra y a suya variant chelagra en a redolada de Turbón y en as localidaz de Biscarrués, Bonansa y Renanué. Se troba eschelagra en a vall de Lierp y en localidaz como Alins, Biscarrués, Gabasa, Peralta de la Sal, La Poblla de Roda, Renanué, Sant Feliu de Veri y Zanui, eschelaga en Estadilla y Fonz y enchelagra en Zanui.

Tamién se documenta felipa en Luesia.

Se veiga tamién Aliaga (planta)

Notas

Referencias

Scorpius Categoría:Flora d'Africa Categoría:Flora d'Aragón Categoría:Flora d'Espanya Categoría:Flora de Francia Categoría:Flora d'os Pireneus