Turiasaurus riodevensis ye a unica especie conoixida d'o chenero extinto Turiasaurus ("engardaixo d'o río Turia"). Ye un dinosauro sauropodo turiasauriano, que vivió entre zaguerías d'o periodo Churasico, fa alto u baixo entre 155 y 146 millons d'anyos, dende o Kimmeridgiense a o Titoniense, en lo que hue ye Europa. Turiasaurus riodevensis: El Gigante europeo. Rafael Royo Torres, A. Cobos , L. Alcalá. Investigación y Ciencia, chunio de 2009. Pach 50-57.

Descripción 250px|thumb|left|Grandaria comparativa de Turiasaurus con un humán. Se creye que Turiasaurus ye o dinosauro mas gran nunca no trobau en Europa y se troba entre os dinosauros mas grans que se conoixen. O estudio d'un humero de 1,79 metros de largaria y d'atros uesos d'o suyo escleto ha permitiu estimar una largaria d'entre 36 y 38 metros y un peso d'entre 39,9 y 47,36 toneladas. Royo-Torres, R., Cobos, A., and Alcalá, L. (2006). "A Giant European Dinosaur and a New Sauropod Clade." Science 314: 1925-1927. O peso combinau de seis u siet elefants masclos adultos. Estimacions mas recients suchieren una largaria de 21 a 30 metros, pero un peso comparable de 30 a 50 toneladas.Paul, G.S., 2010, The Princeton Field Guide to Dinosaurs, Princeton University Press. Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs. Rubén Molina-Pérez, Asier Larramendi. Princeton University Press. A suya grandaria lo convierte, seguntes os suyos descubridors, en o mayor dinosauro que habitó Europa y en un d'os mayors d'o mundo. El gigante europeo de Teruel devorado por un carnívoro

A largaria d'o suyo cranio ye de 70 centimetros, que no ye masiau gran. Seguntes o paleontologo Luis Alcalá, isto se debe a que un tozuelo mas gran podría haber prevocau que Turiasaurus se crebara o cuello. "El Turiasaurus". El Mundo. 2012. 300px|thumb|Recreación de Turiasaurus

Descubrimiento y investigación left|thumb|Replica expuesta en Dinópolis Teruel (Teruel, Aragón) As primeras restas de Turiasaurus apareixioron o 23 de mayo de 2003 en o parache d'El Húmero, a tamas a un kilometro d'o lugar de Río Deva, en a provincia de Teruel. Dimpués de l'analís d'os primers uesos sacaus, entre os que se trobaba una falanche, se determinó que se tractaba d'un sauropodo de gran grandaria. A especie tipo fue formalment descrita por Royo-Torres, Cobos & Alcala, en 2006. thumb|right|Escleto reconstruyiu.

A especie fue definida dimpués d'o estudio de restas osias trobadas en o 2003 en a localidat aragonesa de Río Deva, en a provincia de Teruel, gracias a los investigadors Rafael Royo-Torres, Alberto Cobos y Luis Alcalá, fendo-se a suya descripción en 2006.

As restas fragmentarias d'iste animal incluyen: cuantos dients, seis vertebras cervicals, tres vertebras dorsals, dos vertebras d'a cola, restas d'a cintura escapular, una garra debantera ezquierda completa y articulada (holotipo), formada por un humero (de 1,79 metros de largaria), un radio, a ulna (cubito), un carpal, cinco metacarpos y falanches d'a man, asinas como restas d'as garras zagueras, consistents en una fibula (peroné), dos astragalos, cuantos metatarsos y bellas falanches d'os piez. De manera mas fragmentaria se recullioron un sacro, parti d'un fémur y una tibia, que fuoron trobaus en os depósitos d'a Formación Riodeva. En 2012 s'ha descrito o cranio. Rafael Royo-Torres & Paul Upchurch (2012) The cranial anatomy of the sauropod Turiasaurus riodevensis and implications for its phylogenetic relationships.Journal of Systematic Palaeontology (advance online publication). DOI:10.1080/14772019.2011.598577

Clasificación thumb|left|Recreación de Turiasaurus L'analís filochenetico amostra que Turiasaurus se troba difuera d'a división Neosauropoda y perteneixe a un nuevo clado, Turiasauria, chunto con Losillasaurus y Galveosaurus. Atros muitos sauropodos europeus, cual clasificación yera dubdosa dica agora, han estau propuestos como miembros d'o nuevo clado, como ocurre con Neosodon y Cardiodon.

O escleto d'o Turiasaurus riodevensis presenta caracteristicas que le sitúan entre os eusauropodos basals, como vertebras y costiellas sin cavidaz, dos falanches por cada dido d'a man y l'extremo proximal d'a tibia comprimiu meyolateralment. Ye o primer sauropodo chigant que perteneixe a iste grupo, ya que as atras especies de gran porte, como Diplodocus, Brachiosaurus y Argentinosaurus perteneixen a o clado d'os neosauropodos.

Nombre O nuevo especimen fue nombrado como Turiasaurus riodevensis. O nombre d'o chenero deriva de Turia, nombre d'un río de Teruel (mas conoixiu en ista provincia como Guadalaviar, por naixer en iste lugar), y d'o termin griego sauros, que significa engardaixo. O nombre d'a especie fa alusión a Río Deva, localidat a on se troboron as primeras restas d'a especie.

Paleoecolochía Fa 150 millons d'anyos a zona a on se troboron as restas yera una ampla plana chusmesa a la influyencia d'as mareas y trescruzada por ríos cabaludos que desembocaban en a mar de Tetis. En chacimientos amanaus d'edat parellana s'han trobau restas d'una especie de sauropodo diplodocido, un estegosaurido y un ornitopodo encara sin clasificar, asinas como restas de crocodilos, tartugas y peixes.

Referencias

Categoría:Dinosauros d'Aragón Categoría:Dinosauros d'o Churasico Categoría:Titania Categoría:Sauropoda Categoría:Organismos fósils descritos en Aragón