Chodes ye un municipio d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'a Val de Xalón. A suya población ye de habitants, en una superficie de 16 km² y una densidat de población de hab/km².
Historia A primera cita d'o Castiello de Chodes ye como muga oriental en o Fuero de Calatayú, atorgato por Alifonso I d'Aragón, en 1131.
Ye probable que alavez ya i hese un castiello, y o lugar de Chodes viello en o cabalto d'a Penya de Iodos, on se troban as enrunas d'o castiello. O Castiello de Chodes cosiraba la foz que feba o río Xalón y a fondada de Morata.
En 1213, Pero Ferrández d'Azagra lo penyoró a favor de Sancho VII lo Fuerte chunto con a Penya Zalamator a cambio d'aduya financiera. En 1240 perteneixió a Artal de Luna, qui feba baralla por o castiello con Gonzalo Ferrández d'Azagra.
A meyaus d'o sieglo XIV toz os suyos habitants yeran moros. Juan F. Utrilla Utrilla La población de Calatayud y su comunidad de aldeas, escrito en La población de Aragón en la Edad Media (Siglos XIII-XV) CEMA, Leyere Editorial, 2004. p 422
Toponimia En un texto de 1178 d'a coleción de Documentos d'o Pilar fan mención d'un Petro Martineç de Xodas, n'este caso a grafía x representa o fonema africato d'a /ch/ como en Sanxo y Belxit, que se prenuncian Sancho y Belchit.
En una d'as suyas primeras mencions s'escribe Chodas, como en 1213, cuan lo penyoran:
En un texto de 1386 cuaternato en Procesos de las antiguas cortes y parlamentos de Catalunya, Aragón y Valencia s'escribe Jodes, evidencia de que en o sieglo XIV la j- se pronunciaba ya ch-:
En o Fogache de 1495 s'escribe Jodes (en aragonés medieval a ch actual se representaba ortograficament con una j). D'esta traza o nombre oficial en castellano respeta n'este caso a pronunciación orichinal aragonesa.
Demografía
Administración Reparto de concellers Eleccions municipals Partiu 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 Partido de los Socialistas de Aragón 4 Partido Popular 1 Total 5
Alcaldes Lista d'alcaldes Lechislatura Nombre Partiu politico1979–1983 1983–1987 1987–1991 1991–1995 1995–1999 1999–2003 César Pérez Polo Partido Popular 2003–2007 César Pérez Polo Partido de los Socialistas de Aragón2007–2011 César Pérez Polo Partido de los Socialistas de Aragón2011–2015 César Pérez Polo Partido de los Socialistas de Aragón2015–2019 María Dolores Torrubia Ibáñez Partido de los Socialistas de Aragón2019–2023 María Dolores Torrubia Ibáñez Partido de los Socialistas de Aragón2023–2027 Carlos Javier Liarte Cuartero Consulta el listado de alcaldes que han sido proclamados en Aragón en Heraldo de Aragón PSOE
Fiestas 8 de mayo.
Referencias
Vinclos externos www.chodes.net
*