Arasiella (en castellano Arasilla) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca, situau en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.
Cheografía A localidat d'Arasiella se troba situada en un tozal a 857 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. Consta de dos edificacions prencipals con atras mas chicotas anexas en as que se troban bels grafitti feitos por milicians antifaixistas mientres a Guerra Civil Espanyola con as siglas UGT, CNT y UHP asinas como falces y martiellos.
A l'este d'as casas se troba a suya ilesia romanica adedicada a Sant Chaime y actualment en ruinas. Compuesta por una nau rectangular d'abside semicerclar en o que s'ubre una finestra. O perimetro de l'abside yera recorriu por un escaquiau ya desapareixiu. Bellas decoracions d'o suyo tellau fuoron recuperadas y se troban en o Museu d'Artes de Sarrablo. En l'actualidat nomás y queda 1 metro de muro, ya que a resta se desmontó pa emplegar-se en a Guerra Civil como barracalas.
Bi ha tamién a l'ueste d'a ilesia as restas d'o que habió d'estar un torretón de planta octogonal que dominaba buena parti d'o curso meyo d'o Galligo. Tien un diametro d'alto u baixo 5 metros, con dos dentradas paralelas orientadas enta l'este. Actualment nomás i queda a parti baixa d'os muros, con una altaria d'entre 50 cm y 1,50 cm.
Toponimia L'orichen d'iste toponimo podría estar a radiz prerromana ARA, con o significau de piedra u de corrient d'agua con o sufixo diminutivo -iella, u bien d'o vascón ARRA (ARRI) piedra.
Apareixe en as fuents como Arasiella (1035-1070), ¿Larresiella? (1086), ¿Arrasella? (1270), Arasiellya (1405), Arassiella, Arassella, Arasella, Ariasiallya y Laraselle. Geografía medieval de Serrablo. José Miguel Navarro López. Colección «A Lazena de yaya», 15.
Historia Apareixe en cuantos documentos d'o Cartulario de Fanlo, asinas por eixemplo en una compra feita por l'abat Banzo en Grasa, entre os anyos 1035 y 1070, ya se diz que actuó como testigo López Inyigones de "Arasiella" (doc. 56). En l'anyo 1064, Galindo Inyigones a y suya muller, Urraca, ceden cuantas fincas sitas en "Arasiella" a o monesterio de Fanlo (doc. 37).
Atro documento de l'anyo 1086, recenta a crompa de l'abat Ximeno en "Arasiella" de dos mallolos (vinyas recient plantadas) en dos campos ditos Padules y Capanniella a Ínyigo Banzones por un pre de diez cafices de trigo y vente sueldos, asinas como una vinya por seis cafices de trigo y cinco diners. Pa sellar l'alcuerdo se fació una lifara con toz os habitants de "Arasiella". En o mesmo documento apareixe a referencia a la crompa d'una viga de tillare (tillera probablement) a Atón Bita de Arasiella (doc. 82).
En l'anyo 1150 bi ha documentación d'un alcuerdo entre García Ximenones de Grostán y Fortún de Mont Aragón a on se nombra a García Sanz de Arasiella (doc. 117). En o zaguer documento d'o dito Cartulario, con calendata de 1270, apareixe una casa d'"Arrasella" (doc. 172).
Dimpués de que o rei Pero I d'Aragón conquerise a ciudat de Uesca en 1096 muitos montanyeses baixoron ta tierra plana buscando una millor forma de vida. D'entre ellos se conoixe a Chuan d'Arasiella y a suya muller, Guillerma, residents en 1197 en Almunient.
Cal mencionar tamién que a ilesia d'Arasiella pagó, chunto con a d'Ipiés, a cantidat de 10 sueldos pa as obras d'a seu de Santa María de Uesca. A población d'iste lugar nunca no habió d'estar mayor d'os cuatre fuegos rechistraus en o sieglo XV.
Referencias
Vinclos externos En http://www.despobladosenhuesca.com/
Categoría:Lugars de Samianigo Categoría:Despoblaus d'a provincia de Uesca Categoría:Lugars d'a provincia de Uesca Categoría:Localidaz d'a diocesi de Chaca en l'Alto Galligo Categoría:Pardinas