A Republica de Croacia (Republika Hrvatska , en croata), ye un estau europeu d'Europa Central que muga a o norte con Eslovenia y Hongría; a lo nord-este con Serbia; a l'este con Bosnia y Herzegovina; y a lo sud con Montenegro. A lo sud-ueste muga con a mar Hadriana, amás de tener una muga maritima con Italia en o Golfo de Trieste.

A suya población ye de 4.453.000 habitants (estimación de 2008) en una superficie de 56.542 km², con una densidat de población de 78,76 hab/km².

A principal ciudat d'o país (y a suya capital dende la independencia de Yugoslavia en 1991) ye Zagreb. Politicament, ye una republica parlamentaria; o president d'o país ye Kolinda Grabar-Kitarović y lo primer ministro ye Andrej Plenković.

Croacia ye miembro de Nacions Unidas, d'a OSCE, d'a OTAN y dende l'1 de chuliol de 2013 d'a Unión Europea. Dende l'1 de chinero de 2023 la suya moneda ye l'euro (EUR), Croacia adopta el euro como moneda oficial y entra en el espacio Schengen, en Euronews, 1 de chinero de 2023. que ha sustituyiu a lo kuna (kn) como moneda d'o país.

Cheografía Croacia se troba en Europa central y sudoriental, en a costa d'a mar Hadriana. Buega con Hongría a lo nord-este, Serbia a l'este, Bosnia y Herzegovina y Montenegro a lo sud-este y Eslovenia a lo nord-ueste. Se troba sobretot entre as latituz 42 ° y 47 ° N y as longarias 13 ° y 20 ° E. Parti d'o territorio en l'extremo sud que rodia a Ragusa ye un enclau practico connectau con a resta d'o continent per auguas territorials, pero deseparau en tierra per una faixa costera curta que perteneix a Bosnia y Herzegovina arredol de Neum. O puent Pelješac, que la suya obridura yera prevista pa 2022, connecta l'enclau con a parti continental de Croacia.

O territorio cubre 56.594 kilometros cuadraus, que consta de 56.414 kilometros cuadraus de tierra y 128 kilometros cuadraus d'augua. Ye o 127eno país mas gran d'o mundo. A suya elevación varía dende las montanyas d'os Alpes Dinaricos, con o suyo puesto mas alto en a tuca Dinara a 1.831 metros amán d'a buega con Bosnia y Herzegovina en o sud, dica a marguina d'a mar Hadriana, que constituye toda la suya buega sud-ueste. A Croacia insular consta de mas de mil islas y isloz de diferents grandarias. As islas mas grans son Cres y Krk, cada una d'ellas con una superficie d'arredol de 405 kilometros cuadraus.

As partis montanyosas d'o norte de Hrvatsko Zagorje y as planas planas d'Eslavonia en l'este, que forma parti d'a cuenca de Panonia, son trascruzadas per ríos importants como o Danubio, Drava, Kupa y lo Sava. Lo Danubio, o segundo río mas largo d'Europa, trascruza la ciudat de Vukovar en l'extremo este y forma parti d'a buega con Vojvodina. As rechions central y sud amán d'a costa y as islas d'a mar Hadriana consisten en montanyas baixas y tierras altas boscosas. Os recursos naturals que se troban en o país en cantidaz prou importants pa la producción incluyen petrolio, carbón, bauxita, mineral de fierro de baixa lei, calcio, cheso, gudrón natural, silice, mica, archilas, sal y enerchía hidroelectrica. A topografía karstica constituye arredol d'a metat de Croacia y ye especialment prominent en os Alpes Dinaricos. I hai cuantas espelungas fundas en Croacia, 49 d'as cuals a mas de 250 m, 14 d'ellas a mas de 500 m y tres a mas de 1.000 m. Os lacos mas famosos de Croacia son os lacos de Plitvice, un sistema de 16 lacos con saltos que los connectan. Os lacos son famosos per as suyas colors distintivas, que van dende la turquesa dica la verde menta, grisa u azul.

Clima A mayor parti de Croacia tien un clima continental moderadament calido y plevinoso seguntes lo define a clasificación climatica de Köppen. A temperatura meya mensual varía entre -3 °C de chinero y 18 °C de chulio. As partis mas fredas d'o país son Lika y Gorski Kotar, a on lo clima boscoso nevau se troba en elevacions superiors a los 1.200 metros. As comarcas mas calidas de Croacia se troban en a costa d'a mar Hadriana y especialment en l'interior immediato caracterizau per o clima mediterranio, ya que as temperaturas maximas son moderadas per a mar. En consecuencia, os picos de temperatura son mas pronunciaus en as arias continentals. A temperatura mas baixa de -35,5 °C se rechistró lo 3 de febrero de 1919 en Cakovec, y a temperatura mas alta de 42,8 °C se rechistró lo 4 d'agosto de 1981 en Ploce.

A precipitación meya anyal varía entre 600 milimetros y 3.500 milimetros seguntes a rechión cheografica y lo suyo tipo de clima predominant. A menor precipitación se rechistra en as islas exteriors (Biševo, Lastovo, Svetac, Vis) y as partis orientals d'Eslavonia. Os livels maximos de precipitación s'observan en a cordelera de Dinara y en Gorski Kotar. Ljiljana Ostroški (ed.): Statistički ljetopis Republike Hrvatske 2015. Statistical Yearbook of the Republic of Croatia. Volumen 47. Zagreb: Croatian Bureau of Statistics. ISSN 1333-3305. p.42.

Os aires predominants en l'interior son de lieu a moderaus d'o nord-este u sud-ueste, y en l'aria costera, os aires predominants son determinaus per as caracteristicas de l'aria local. As velocidaz de l'aire mas altas se rechistran con mayor frecuencia en os meses mas fredos a lo luengo d'a costa, por un regular como o bura fredo d'o nord-este u con menos frecuencia como o jugo calido d'o sud. As comarcas mas soleyadas d'o país son as islas exteriors, Hvar y Korcula, an se rechistran mas de 2.700 horas de sol per anyo, seguidas per a redolada meya y meridional d'a mar Hadriana en cheneral, y a costa norte de l'Hadriana, totas con mas de 2.000 horas de sol per anyo.

Historia

A historia de Croacia presenta diferents periodos temporals: l'arribada d'os croatas como etnia-tampón entre los avaros y los bizantins, o Reino de Croacia medieval, o Reino de Croacia asociau a lo Reino d'Hongría en unión personal, una invasión otomana que deixó una part chica de Croacia en poder d'os Habsburgo, pa quedar dimpués en l'Imperio Austrohongaro, pasar a fer part de Yugoslavia con a desaparición d'os imperios centroeuropeus, y convertir-se dimpués d'as guerras yugoslavas de secesión en un estau miembro d'a Unión Europea.

Organización politico-administrativa Condaus

Dende la suya constitución en 1992, Croacia s'ha dividiu en 20 condaus y la suya capital, Zagreb, que tien autoridat y estatus legal tanto de condau como de ciudat (independient d'o condau de Zagreb que la rodia).

Nombre Escudo Capital Superficie (2006) Población (2021) Bjelovar-Bilogora 30px Bjelovar 2.640 km² 101.879 Brod-Posavina 30px Slavonski Brod 2.030 km² 130.267 Chadra 30px Chadra 3.646 km² 159.766 Ciudat de Zagreb 30px Zagreb 641 km² 767.131 Istria 30px Pazin 2.813 km² 195.237 Karlovac 30px Karlovac 3.626 km² 112.195 Koprivnica-Križevci 30px Koprivnica 1.748 km² 101.221 Krapina-Zagorje 30px Krapina 1.229 km² 120.702 Lika-Senj 30px Gospić 5.353 km² 42.748 Međimurje 30px Čakovec 729 km² 105.250 Osijek-Baranja 30px Osijek 4.155 km² 258.026 Požega-Eslavonia 30px Požega 1.823 km² 64.084 Primorje-Gorski Kotar 30px Rijeka 3.588 km² 265.419 Ragusa-Neretva 30px Ragusa 1.791 km² 115.564 Šibenik-Knin 30px Šibenik 2.984 km² 96.381 Sisak-Moslavina 30px Sisak 4.468 km² 139.603 Split-Dalmacia 30px Split 4.540 km² 423.407 Varaždin 30px Varaždin 1.262 km² 159.487 Virovitica-Podravina 30px Virovitica 2.024 km² 70.368 Vukovar-Srijem 30px Vukovar 2.454 km² 143.113 Zagreb 30px Zagreb 3.060 km² 299.985

Diez ciudaz mas importants As diez ciudaz mas importants son: +PosiciónNombrePoblación en 20111Zagreb79.,0172Split178.1023Rijeka128.6244Osijek108.0485Chadra75.0626Pula57.4607Slavonski Brod59.1418Karlovac55.7059Varaždin46.94610Šibenik46.332

Cheografía humana y sociedat Población por etnias y nacionalidaz A mayoría d'a población ye de nacionalidat etnica croata, encara que bi ha una minoría serbia, que se redució muito cuan en 1995 l'aria a on yeran mes numerosos fue recuperada por o gubierno. En a rechión d'Eslavonia bi ha representacions chicotas de diferents nacionalidaz de l'Imperio Austrohongaro que participoron en a repoblación (rutens y hongaros). En Croacia tamién bi ha restos de poblacions vlacas en l'interior de Dalmacia (morlacos) y Istria (istrorrumanos), y musulmans refuchiaus d'a Guerra d'independencia de Bosnia-Herzegovina.

En Croacia en 1981 os croatas yeran 3.455.000, os serbios 532.000, os hongaros 25.000, os eslovenos 25.000, os bosnios (musulmans de luenga serbocroata) 24.000 y os yugoslavos de garra nacionalidat concreta 379.000.

Gastronomía thumb|200px|left|Zagorski štrukli ye una birolla pro comuna. A cocina tradicional croata varía d'una rechión a unatra. Dalmacia y Istria tienen influxos culinarios d'a cocina italiana y atras cocinas mediterranias que destacan per l'emplego de cuantos mariscos, verduras cuetas y pastas, y apanyos como l'aceite d'oliva y l'allo. Os estilos culinarios austriacos, hongaros y turcos influyioron en a cocina continental. En ixa comarca predominan as carnes, o peix d'augua dolza y os platos de verduras.

I hai dos rechions productoras de vin distintas en Croacia. A rechión continental en o nord-este d'o país, especialment Eslavonia, produz vins premium, particularment blancos. A lo luengo d'a costa norte, os vins d'Istria y Krk son semellants a los d'a vecina Italia, mientres que mas a lo sud, en Dalmacia, os vins tintos d'estilo mediterranio son a norma. A producción anyal de vin supera os 140 millons de litros. Croacia estió cuasi exclusivament un país consumidor de vin dica zaguerías d'o sieglo XVIII, cuan prencipió una producción y un consumo de biera mas masivos. Lo consumo anyal de biera en 2020 estió de 78,7 litros per capita, lo que colocó a Croacia en o puesto 15eno entre los países d'o mundo.

Esporte Categoría principal: Esporte en Croacia. 250px|dreita|thumb|Blanka Vlašić en o 2008. O esporte mas popular en Croacia ye lo fútbol, y dimpués o basketbol, o balonmán, o waterpolo y lo tenis. O Dinamo de Zagreb ye lo club de futbol con mes exito, seguiu d'o Hajduk de Split, equipo que dispierta as pasions d'uns aficionaus muit devotos. Manimenos en os zaguers anyos o baixo livel ha feito que muitos croatas prefieran seguir en televisión a liga espanyola antes que a liga croata.

Croacia en os Chuegos Olimpicos 50px en os Chuegos Olimpicos. Categoría principal: :Categoría:Croacia en os Chuegos Olimpicos.

Croacia en os Chuegos Olimpicos ye representada per lo Comité Olimpico Croata, creau en l'anyo 1991 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende l'anyo 1993. O Comité Olimpico Croata seguntes o COI. Os suyos esportistas participoron por primera vegada de forma independient en os de Barcelona 1992 y participa de forma ininterrumpida dica l'actualidat (2025). En a suya participación en las edicions de Chuegos de verano o país ha obteniu un total de 49 medallas : 16 d'oro, 15 d'archent y 18 de bronce.

En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno tién representación d'atletas tamién dende l'anyo 1992 en os Chuegos de Albertville y tamién ha participau de forma ininterrumpida dica l'actualidat (2025). D'entre los esportistas crovatas destacan Janica Kostelić que ganó seis medallas (cuatro d'oro) mientres as edicions de 2002 y 2006, lo suyo chirmán Ivica tamién ganó cuatro medallas, todas d'archent (en 2006, 2010 y 2014).

Esportistas croatas destacaus Davor Suker, ex-chugador de fútbol d'o Sevilla FC y Real Madrid. Ivano Balić, millor chugador de balonmán d'o mundo en 2003. Goran Ivanišević, un d'os millors chugadors de tenis d'o mundo. Blanka Vlašić, dos vegadas campiona d'o mundo d'atletismo en 2007 y 2009, subcampiona en 2011 y campiona d'Europa en 2010 de salto d'altaria.Perfil de Blanca Vlasic en a pachina d'IAAF. Dražen Petrović y Toni Kukoc, os dos millors chugadors d'a historia d'o basketbol croata.

Se veiga tamién Eleccions parlamentarias croatas de 2011.

Referencias

Bibliografía André Sellier, Jean Sellier: Atlas de los pueblos de Europa Central. Acento editorial.

Vincloe externos

*