Chicago ye una ciudá del estáu d'Illinois (Estaos Xuníos). Ye la cabecera del condáu de Cook y, colos sos 2,7 millones d'habitantes, la mayor ciudá del so estáu y de tol Mediu Oeste. El so área metropolitana, que avecen a llamar Chicagoland, ye, colos cuasi diez millones d'habitantes, la tercera mayor d'Estaos Xuníos .
Chicago algamó l'estatutu urbanu en 1837, y la so situación estratéxica, na divisoria de les agües de los Grandes Llagos y el ríu Mississippi, fízo-y medrar rápidamente a mediaos del sieglu XIX. Anguaño la ciudá ye un nucleu financieru y comercial internacional, amás d'un centru industrial, teunolóxicu y de telecomunicaciones. Ye, tamién, un nudu de tresportes perimportante: el so aeropuertu internacional O'Hare ye'l de mayor tráficu del mundu, y ye tamién la ciudá d'Estaos Xuníos con mayor númberu d'autopistes y la primera por carga tresportada per ferrocarril. En 2012 foi considerada como una ciudá global alpha pola Rede d'Investigación de la Globalización y les Ciudaes del Mundu (Globalization and World Cities Research Network), y el Global Cities Index de 2014 considerábala la séptima ciudá más importante del mundu. En 2012 la ciudá tenía el tercer mayor productu interior brutu de toles árees metropolitanes d'Estaos Xuníos.
En 2014 la ciudá recibió 50,2 millones de visitantesChicago supera los 50 millones de visitantes (noticia na web de la NBC de Chicago (5 de febreru 2015. La so cultura inclúi contribuciones a les artes visuales, la novela, el cine, el teatru (especialmente na comedia d'improvisación) y la música, na que rescamplen el jazz, el blues, el soul y la música house. La ciudá, que tien equipos deportivos en toles principales lligues profesionales del país, tien dellos nomatos, que reflexen les opiniones sobro la Chicago antigua y contemporánea. Ente ellos rescamplen los de Windy City (ciudá ventosa) y The Second City (la segunda ciudá).
Historia Los oríxenes right|thumb|180px|Recreación del rostru de Jean Baptiste Point de Sable na History of Chicago (1884) de A.T. Andreas. El nome Chicago deriva d'una traducción francesa de la pallabra de la llingua Miami-Illinois shikaakwa, que significaba "puerru xabaz", "cebolla xabaz" o "ayu xabaz"Etimoloxía de Chicago (n'inglés), de Michael McCafferty, na web linguistlist.org. La primer referencia conocida al asentamientu que dio llugar a l'actual Chicago como Checagou aparez en 1679, na autobiografía de Robert de LaSalleQuaife, Milo M., Checagou: From Indian Wigwam to Modern City, 1673–1835. Chicago, University of Chicago Press, 1933.. Henri Joutel, nuna revista de 1688, comentaba que l'ayu xabaz, nomáu chicagoua, yera perabundante na zona. Demientres el sieglu XVIII la zona foi habitada por una tribu nomada Potawotami, que tenía quitáo-yos el sitio a los Miami, Sauk y Fox que vivíen ellí primeroKeating, Ann Durkin, Chicagoland: City and Suburbs in the Railroad Age. Chicago, The University of Chicago Press, 2005, p. 25. ISBN 0-226-42882-6. La década de 1780 foi la del primer asentamientu non indíxena documentáu, fundáu por Jean Baptiste Point du Sable, mestizu d'orixe franco-africanu que ye consideráu como'l fundador de la ciudá.
En 1795, nel contestu de la Guerra Amerindia del Noroeste, una zona que anguaño pertenez a Chicago foi entregada a los Estaos Xuníos poles tribus nativas pa que, acordies coles cláusules del tratáu de Greenville, llevantaran ellí un puestu militar. En 1803 l'exércitu de los Estaos Xuníos construyó Fort Dearborn, que na Guerra ente Reinu Xuníu y Estaos Xuníos de 1812, foi destruyíu, y dempués llevantáu otra vuelta. Pol tratáu de San Lluis de 1816 les tribus Ottawa, Ojibwe y Potawatomi cedieron más tierres a los Estaos Xuníos, qu'obligaron a estos últimos a colar de sos tierres dempués del tratáu de Chicago de 1833Buisseret, David, Historic Illinois From The Air. Chicago, The University of Chicago Press, 1990, páxs. 22–23, 68, 80–81. ISBN 0-226-07989-9.
Fundación de la ciudá. El sieglu XIX El 12 d'agostu de 1833 organizose, con una población de alredor de 200 persones, l'asentamientu de Chicago, que había crecer en namái siete años hasta algamar los 4.000 habitantes. El sábadu 4 de marzu de 1837 algamó l'estatus urbanu, y convirtióse nes décades vinientes na ciudá de mayor crecimientu de tol mundu. right|thumb|200px|Llocalización del Illinois and Michigan Canal. La so situación, nel Chicago PortageKeating, Ann Durkin, Chicagoland: City and Suburbs in the Railroad Age. Chicago, The University of Chicago Press, 2005, p. 25. ISBN 0-226-42882-6 (cluse natural que coneuta les cuenques del ríu Mississippi y los Grandes Llagos), fizo de la ciudá, dende bien ceo, un centru d'intercambiu de mercancíes ente l'este y l'oeste de los Estaos Xuníos. El primer ferrocarril de la ciudá, el Galena and Chicago Union Railroad, inauguróse en 1848, el mesmu añu de l'apertura del Illinois and Michigan Canal, que permitió a los barcos, de vapor y vela, pasar de los Grandes Llagos al ríu MississippiKeating, Ann Durkin, Chicagoland: City and Suburbs in the Railroad Age. Chicago, The University of Chicago Press, 2005, páxs. 26-29, 35-39. ISBN 0-226-42882-6.
L'espoxigue económicu traxo a la ciudá a persones de les comunidaes rurales de la rodiada, y tamién del estranxeru. Los sectores comercial, manufactureru y financieru desarrolláronse enforma, y el Chicago Board of Trade (mercáu de futuros y opciones), establecíu en 1848, foi'l primeru nel mundu n'estandarizar contratos de compra de productos por adelantáu, que foron nomaos contratos de futuros.
Na década de 1850 Chicago ganó sonadía política nacional por ser el llugar de nacencia del senador Stephen A. Douglas, principal impulsor de la Kansas-Nebraska Act, que creaba estos territorios al empar que determinaba qu'habíen ser los ciudadanos varones, mediante votación, los que decidieran si la esclavitú había tar permitida nellos, torgando asina les cláusules del compromisu de Missouri de 1820, que prohibía la esclavitú perriba del paralelu 36°30'N. La engarradiella sobro la cuestión dio un emburrión a la carrera política nacional d'otru nativu d'Illinois, Abraham Lincoln, contrariu a la esclavitú por motivos morales, llegales y económicos que detalló nel so perfamosu discursu de Peoria. Lincoln foi nomáu candidatu a la presidencia na convención republicana de Chicago de 1860 y consiguió vencer na eleición a Douglas, candidatu del Partíu Demócrata. El camín a la guerra civil quedaba abiertu.
P'acomodar la creciente población, y p'atender les sos demandes d'una meyor recoyida de desechos, la ciudá entamó la construcción de delles infraestructures. Asina, el conseyu municipal aprobó en febreru de 1856 un plan, el primeru nos Estaos Xuníos, pa la construcción d'un sistema integral d'alcantarilláu. Esto aumentó la calidá de vida na ciudá... a lo menos a lo primeru, porque les agües residuales, doméstiques ya industriales, yeren vertíes ensin tratar al ríu Chicago -que desembocaba nel llagu Michigan-, d'aú se tomaba l'agua pal abastecimientu de la ciudá. La solución inicial foi llevales per un túnel de trés quilómetros de llargor direutamente a unes balses construyíes a la vera'l llagu Michigan. En 1900 vieno la solución definitiva de manes d'una gran obra d'inxeniería: revirtiose'l fluxu del ríu Chicagu de forma que sacase agua del llagu en cuenta de llevar ellí la de so. Pa facelo ameyorose'l Illinois and Michigan Canal y construyóse'l Chicago Sanitary and Ship Canal, que conectaba'l ríu Chicago col ríu Illinois, afluente del MississippiBuisseret, David, Historic Illinois From The Air. Chicago, The University of Chicago Press, 1990, páxs. 154-155, 172-173, 204-205. ISBN 0-226-07989-9. right|200px|thumb|Película de Thomas Alva Edison de 1897 amosando'l cruce de les cais State y Madison, del que se dicía que yera'l más enllenu de xente del mundu. En 1871, el 10 d'ochobre, el gran incendiu de Chicago, orixináu nel distritu madereru, destruyó un área del centru de la ciudá de seis quilómetros de llargor y ún y mediu d'anchor, dexando a 100.000 persones ensin casa y unos 250 muertosLowe, David Garrard. Lost Chicago. New York, Watson-Guptill Publications, 2000, p. 87-97. ISBN 0-8230-2871-2.. Sicasí, la mayoría les infraestructures, incluyíes el ferrocarril y los corrales del ganáu, nun sufrieron dañuLowe, David Garrard. Lost Chicago. New York, Watson-Guptill Publications, 2000, p. 99. ISBN 0-8230-2871-2., y la ciudá volvió a renacer de la povisa. Les estructures de madera dexaron pasu a edificios fechos d'aceru y piedra que foron el niciu d'una nueva forma de construyir nel mundu. Foi nos años de la reconstrucción de la ciudá cuando construyóse ellí, en 1885, el primer rascacielos, un edificiu col armazón d'aceruAllen, Frederick E. Where They Went to See the Future. American Heritage 2003:54 (1).
El puxu económicu de la ciudá fizo aportar a ella a un bon númberu d'inmigrantes d'Europa, y tamién de la costa Este de los Estaos Xuníos. En 1900 a lo menos el 77% de la población naciera notru país o yera nacida nos Estaos Xuníos de familia d'orixe foriatu. Alemanes, irlandeses, polacos, suecos y checos yeren cuasi los dos tercios de la población d'orixe foriatu nesi añu, nel que los habitantes de raza blanca yeren el 98,1% na ciudá"Race and Hispanic Origin for Selected Cities and Other Places: Earliest Census to 1990". U.S. Census Bureau.. Esti aumentu de población, amás de conflictos llaborales, traxo a la ciudá problemes de salubridá y sanitarios. Yá nes décades de 1870 y 1880 la ciudá foi pionera nos esfuercios por ameyorar la salú pública. Les lleis municipales, y dempués les estatales, regularon más estrictamente la profesión médica, y llucharon escontra les epidemies de cólera, viruela o fiebre mariella con midíes que dempués sirvieron de modelu pa les que se tomaron notres ciudaes y estaos. La ciudá invirtió tamién na construcción de parques municipales, qu'incluyíen aseos públicos. right|thumb|195x195px|Patiu d'honor, col so gran estanque central nel que la estatua nomada "República" enfrentábase al edificiu alministrativu de la Esposición Universal de 1893. El cabezaleru d'esi movimientu foi'l doctor John H. Rauch, qu'estableció un plan municipal de parques y creó'l parque Lincoln tres de pesllar el cementeriu que había ellí, enllenu de tumbes escavaes a poca fondura y que contribuyíen a l'espardimientu d'enfermedaes. En 1867 promovió la formación d'un conseyu municipal de salú (Chicago Board of Health), y diez años dempués convirtióse en secretariu y dempués presidente del primer conseyu estatal de salú d'Illinois, que desarrolló les sos actividaes principalmente na ciudá.
Nel sieglu XIX Chicago convirtióse nel principal centru ferroviariu del país, y pa 1910 venti compañíes de ferrocarril carretaben pasaxeros dende seis estaciones diferentesHolland, Kevin J. Classic American Railroad Terminals. Osceola, 2001, páxs. 66–91. ISBN 9780760308325. . Foi en Chicago, tamién, aú s'adoptó, en 1883, el sistema estandarizáu de les zones horaries del país qu'anguaño rixe la hora oficial de los diferentes estaos del país nuna reunión de direutores de compañíes ferroviariesUnited States. Office of the Commissioner of Railroads. Report to the Secretary of the Interior. U.S. Government Printing Office, 1883, p. 19..
En 1893 celebróse na ciudá la Esposición Universal de Chicago (1893) en terrenos pantanosos desecaos asitiaos aú ta'l parque Jackson anguaño. Ventisiete millones y medio de visitantes acudieron a ver la que se considera como la feria mundial más influyente de la historiaLowe, David Garrard. Lost Chicago. New York, Watson-Guptill Publications, 2000, páxs. 148-154, 158-169. ISBN 0-8230-2871-2..
Sieglos XX y XXI