Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía, o Ciudadanos (Cs), ye un partíu políticu español, que'l so presidente yera Albert Rivera. Fundáu en 2006 en Barcelona, siendo'l so xerme la plataforma cívica Ciutadans de Catalunya, colos años estendióse a toa España, algamando representación nel Parllamentu de Cataluña, nel Parllamentu d'Andalucía, nel Parllamentu Européu y en dellos conceyos del país. Autodefínese como un partíu constitucionalista, Lliberal y progresista.
Historia Orixe Ciudadanos nació a partir de la plataforma cívica Ciutadans de Catalunya, creada'l 7 de xunu de 2005 en Barcelona por un grupu de quince intelectuales, profesores universitarios y profesionales de diversos campos. El día 21 d'ese mesmu mes presentaron nel Centru de Cultura Contemporánea de Barcelona un manifiestu denomináu: Pola creación d'un nuevu partíu políticu en Cataluña, que tamién se presentó en Bilbao y en Madrid, nel que se comprometíen a impulsar la constitución d'una nueva fuerza política d'ámbitu catalán. Declaráronse opuestos a lo que consideraben como la imposición del nacionalismu catalán dende diversos ámbitos del poder en Cataluña, lo que calificaron como «nacionalismu obligatorio».
L'actu de presentación del procesu constituyente del nuevu partíu tuvo llugar el 4 de marzu de 2006, nel teatru Tívoli de Barcelona, cola presencia y sofitu de diverses personalidaes del ámbitu de la cultura, educación y política. Mientres la campaña de Ciutadans de Catalunya pal Referendu estatutariu en Cataluña, el 5 de xunu de 2006, Arcadi Espada y otros miembros de la plataforma foron afrellaos por un grupu d'independentistes catalanes. La periodista y subdireutora del diariu El Mundo, Victoria Prego, foi testigu de too ello y espresólo en dos artículos. La plataforma presentó una denuncia énte los xulgaos de Girona y, a propuesta del Partíu Popular, el plenu del Congresu de los Diputaos aprobó de forma unánime un día dempués una declaración institucional pa condergar l'agresión de la que foi oxetu.
El procesu remató nun congresu fundacional, celebráu en Bellaterra los díes 8 y 9 de xunetu de 2006 cola participación de 350 delegaos procedentes de les aproximadamente cincuenta agrupaciones territoriales y sectoriales de la organización, onde se definió la organización y estructura interna, escoyéronse los muérganos representativos, aprobóse'l cuerpu ideolóxicu que definía al nuevu partíu nesi momentu, l'ámbitu d'actuación y el nuevu nome col qu'allegaría a les eleiciones al Parllamentu de Cataluña de 2006. El congresu fundacional escoyó como primer presidente a Albert Rivera, un abogáu de ventiséis años y como secretariu xeneral a Antonio Carbayos.
El nuevu partíu decidió denominase Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía (Ciudadanos-Partíu de la Ciudadanía n'asturianu), en castellán, col fin de reafitar que'l so ámbitu d'actuación ye'l de toa España, anque nes comunidaes autónomes con más d'una llingua oficial úsase indistintamente'l nome en dambos idiomes oficiales. Con posterioridá, Albert Rivera afirmó qu'escoyeron la pallabra «ciudadanos» como nome del partíu porque-yos gustaría ser «ciudadanos del mundu».
Eleiciones autonómiques de 2006 thumb|Sofito a Ciudadanos (en porcentaxe) nes eleiciones de 2006. En colloráu les zones de mayor sofitu, y n'azul les de menor. Nun contempla les divisiones oficiales, pos inclúi como territorios parte de Francia y d'Aragón. Tres el procesu constituyente, Ciudadanos se centró en movilizase pa les eleiciones al Parllamentu catalán d'esi mesmu añu'l votu útil de munchos astencionistes y desengañaos coles cinco formaciones —Convergència i Unió, Partíu de los Socialistes de Cataluña, Esquerra Republicana de Catalunya, Partíu Popular y Iniciativa per Catalunya Verds-Esquerra Unida i Alternativa— con representación nesi momentu. Les sos mires taben n'entrar na cámara autonómica y siguir creciendo ensin pactar nenguna alianza d'intereses con un partíu nacionalista.
El día 16 de setiembre de 2006, Ciudadanos presentó la so candidatura a les eleiciones autonómiques del 1 de payares nel Palaciu de la Música Catalana. Énte los 2000 simpatizantes qu'enllenaron el Palaciu, presentáronse los candidatos per cada provincia, y un cartelu de campaña, qu'amosaba desnudu al candidatu Albert Rivera.
Finalmente, el partíu llogró trés escaños y un total de 89 840 votos en toa Cataluña, convirtiéndose asina na sesta fuercia política del Parllamentu de Cataluña. Los escoyíos pa ocupar los trés escaños, toos pola circunscripción eleutoral de Barcelona, foron Albert Rivera, José Domingo, y Antonio Carbayos. FechaÁmbituCabezaleru Votos% de votosEscañosPosición21 d'avientuParllamentu de CataluñaAlbert Rivera89 8403,09 %6ª
El programa del partíu rehuía cualquier allugamientu pa favorecer a los posibles candidatos a la presidencia de la Xeneralidá, Artur Mas o José Montilla. Albert Rivera destacó que'l partíu actuaría solo en cuestiones qu'esmolecieren y afectaren a los ciudadanos catalanes, lloñe de cualquier rivalidá o competición pol poder per parte de los grandes partíos como CiU o PSC, los más votaos nos comicios de 2006. El 24 de payares de 2006, mientres la sesión de investidura de Montilla como presidente, Ciudadanos votó en contra.
Segundu Congresu Nacional Los díes 30 de xunu y 1 de xunetu, celebróse'l segundu Congresu Nacional, tal y como axustaben los sos estatutos. El primer día foron refugaos pola Asamblea los informes presentaos pola Executiva y el Conseyu Xeneral. Solo aprobóse'l presentáu pola Comisión de Garantíes. Como parte de los estatutos, foi aprobáu un sistema de llistes abiertes, ensin llimitación de votu pa la eleición del Comité Executivu. Tamién l'establecimientu d'eleiciones primaries pa la ellaboración de llistes eleutorales y l'amenorgamientu a cinco del númberu de miembros del Comité Executivu presentes nel Conseyu Xeneral, ente otres reformes.
Nel ideariu foi aprobada la denominada Enmienda Carreras, a la totalidá del testu, realizada por Francesc de Carreras y sofitada por Albert Rivera. Nel prólogu del nuevu ideariu méntase, como ún de los factores que provocaron la nacencia de Ciudadanos, «el vacíu de representación qu'esistía nel espaciu eleutoral de centroizquierda non nacionalista». Esta frase desamarró'l discutiniu nel congresu, yá qu'hasta entós el partíu denominárase como tresversal a toa ideoloxía. L'aprobación de tal ideariu acabó provocando la baxa del partíu de gran parte de los militantes asitiaos ideolóxicamente más a la drecha o contrarios a alliniase ideolóxicamente, según la mayor parte de los miembros de la llista derrotada na eleición pal Comité Executivu, encabezada pol profesor de ciencies polítiques de la Universidá de Barcelona Luis Bouza-Brey, que solo algamó unu de los 20 puestos en disputa.
Eleiciones xenerales y andaluces de 2008 Ciudadanos entamó en payares y avientu de 2007, respectivamente, dos procesos simultáneos pa les eleiciones xenerales del 9 de marzu de 2008: la ellaboración del so programa eleutoral y la eleición de los sos candidatos. Nel procesu d'ellaboración del programa eleutoral pudieron formular propuestes les sos agrupaciones, los sos afiliaos individualmente y cualesquier cibernauta dende la páxina web. Pa la eleición de candidatos estableció un sistema d'eleiciones primaries pa cada circunscripción. Dambos procesos remataron en xineru de 2008 cola publicación na so páxina web del so programa eleutoral y la proclamación de candidatos, Fernando Landecho por Madrid y Albert Rivera por Barcelona.
Finalmente Ciudadanos presentó llistes al Congresu de los Diputaos nes 52 circunscripciones españoles, declarando que teníen les sos mayores mires eleutorales nes de la capital y la ciudá condal. Sicasí, los resultaos eleutorales tuvieron en llinia coles encuestes, que na so práctica totalidá nun recoyíen la posibilidá de llograr representación parllamentaria. Ciudadanos llogró 45 750 votos en tol territoriu nacional (0,18 %).Resultaos de Ciudadanos Partíu de la Ciudadanía nes eleiciones al Congresu de 2008. Coles mesmes, Ciudadanos presentóse tamién a les eleiciones al Parllamentu d'Andalucía, llogrando 6024 votos (el 0,13 % del total).
Fecha Ámbitu Cabezaleru Votos % de votos Escaños Posición 9 de marzuXeneralesAlbert Rivera 46 313 0,18 % 13ª 9 de marzu Parlamento de AndalucíaAntonio Venceslá Mariscal 6024 0,13 % 9ª
Nel añu 2008, el partíu constituyó la fundación Tribuna Cívica, inscrita nel Rexistru de Fundaciones, y con casa social en Madrid.
El periódicu catalán Ara publicó que Ciudadanos tenía una fundación y qu'esta nun fuera fiscalizada pola Sindicatura de Cuentes de Cataluña.L'Oficina Antifrau investigarà també la fundació opaca de Cs,17/10/2013,ARA Sicasí, dende la formación informaron que s'unvió a la Sindicatura una carta esplicando que la única fundación venceyada a Ciudadanos nun taba rexistrada nos archivos de la Xeneralidá sinón nos del Ministeriu d'Educación, Cultura y Deporte, al tener el so ámbitu d'actuación en toa España y, que por tanto, tenía de ser fiscalizada pol Tribunal de Cuentes. Tamién indicaron que la fundación nun recibiera nunca nin dineru público nin donaciones. A pesar d'ello, Ciudadanos unvió voluntariamente les cuentes a la Sindicatura de Cuentes y lo publicó na páxina web del partíu.
Tres les europees, camín a les catalanes (2009-2010)
thumb|Presentación de la campaña para les autonómiques de 2010. Tres un procesu de primaries dientro'l partíu, Albert Rivera foi confirmáu como candidatu a la presidencia de la Xeneralidá de Cataluña, pa les eleiciones catalanes convocaes pal 28 de payares de 2010. El partíu propunxo reformar l'actual llei eleutoral catalana.
El partíu asitióse en contra de la iniciativa llexislativa popular que pretendía prohibir les corríes de toros en Cataluña, por considerar que se taba énte un atentáu contra la llibertá individual de les persones, tratándose, argumentaron, más d'un discutiniu identitaria que de defensa de los drechos de los animales.
El 31 d'ochobre de 2009, nel Teatru Villarroel de Barcelona, presentóse'l manifiestu Cataluña somos toos, Web del manifiestu "Cataluña somos toos" testu que defendía la pluralidá de Cataluña frente a una visión nacionalista de la mesma. El testu foi sofitáu por numberoses personalidaes como Pablo Castellano, exdirixente históricu del PSOE, Francesc de Carreras, catedráticu de Drechu constitucional pola Autónoma de Barcelona, Iñaki Ezkerra, escritor y fundador del Foru d'Ermua, Mikel Buesa, catedráticu d'Economía y ex-presidente del Foru d'Ermua, o Juan Carlos Girauta, periodista.Videu de la campaña YouTube
Yá en campaña pa les autonómiques catalanes, el partíu encargó l'himnu musical de campaña al pinchadiscos Victor Ark. Finalmente, Ciudadanos aumentó'l so sofitu eleutoral hasta los 106 142 votos (3,4 %), revalidando los sos trés diputaos consiguíos en 2006. FechaÁmbituCabezaleruVotos% de votosEscañosPosición28 de payaresParllamentu de CataluñaAlbert Rivera105 8273,24 %6ª
Eleiciones al Parllamentu Européu de 2014
En xineru de 2014 conocióse que'l Tribunal Superior de Xusticia de Cataluña (TSXC) investigaba al diputáu de Cs, Jordi Cañas, nel Parllamentu Catalán por tar presuntamente implicáu nun fraude asocedíu nel añu 2005, enantes de fundase Ciudadanos. Énte tal situación, Jordi Cañas abandonó'l so cargu como voceru del grupu parllamentariu asina como'l so acta de diputáu. Sicasí, en payares de 2014, Carlos Girauta lu contrató como asesor nel Parllamentu Européu. Ciudadanos xustificó esta decisión aduciendo que Jordi Cañas nun taba imputáu por corrupción política, sinón por un delitu previu a la so etapa como diputáu.«Cs defende que Cañes asesore a Girauta en Bruxeles en dexando'l so escañu nel Parlament.» El Diariu. miniaturadeimagen|Carolina Punset, qu'en 2015 sería candidata a la Presidencia de la Xeneralidá Valenciana.