La ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los córvidos (Corvidae). Distribuyida a lo llargo d'Europa, l'occidente d'Asia y África del Norte, y ye polo xeneral una especie residente, anque les poblaciones nel norte y l'oriente suelen migrar escontra'l sur nel iviernu. Esisten cuatro subespecies reconocíes que s'estremen principalmente pola coloración del plumaxe de la cabeza y nuca. Linneo foi'l primeru en describir la especie, asignándola'l nome de Corvus monedula. L'analís d'ADN suxer que'l so pariente más cercanu ye la glayina oriental (Corvus dauuricus), y que constitúi una ramificación temprana del xéneru Corvus, posiblemente lo suficientemente distintu como pa xustificar reclasificación nun xéneru separáu, Coloeus.
La glayina occidental tien un llargor de 34-39 cm, un plumaxe negru con una nuca gris y los irises d'un gris pálidu distintivu. Ye una ave gregaria y vocal, que vive en pequeños grupos con una complexa estructura social. Habita tierres de cultivu, montes abiertos, cantiles costeros y ambientes urbanos, y ye un omnívoru comenenciosu que s'alimenta d'una gran variedá d'invertebraos, materies vexetales, lo mesmo que de les borrafes d'alimentos qu'atopa nes zones urbanes. Ye monógama y constrúi senciellos niales de ramines nos cuévanos d'árboles, cantiles o edificios. La fema pon y guara unos cinco güevos de color azul maciu o azul verdoso con manches marrones. Les críes abandonen el nial dientro de cuatro o cinco selmanes.
Sistemática
Etimoloxía La glayina occidental foi una de les especies orixinalmente descrites por Carl Linnaeus na so obra del sieglu XVIII Systema Naturae. Por cuenta de la so supuesta afición a recoyer les monedes, Linneo dio-y el nome científicu de Corvus monedula, escoyendo'l nome específicu mǒnēdŭla que se deriva de moneta, el raigañu llatín de la pallabra «moneda». El xéneru Coloeus, del griegu antiguu κολοιός (koloios) pa glayina, foi creáu por Peter Pallas en 1766, anque la mayoría de les obres posteriores asitiaron les dos especies de glayina nel xéneru Corvus.
Taxonomía Un estudiu realizáu en 2000 reveló que la distancia xenética ente les glayinas y los demás miembros de Corvus foi mayor que nel restu del xéneru. Esto llevó Pamela Rasmussen a restablecer el nome de xéneru Coloeus nel so llibru Birds of South Asia (2005), un tratamientu tamién utilizáu nuna llista sistemática de 1982 n'alemán por Hans Edmund Wolters. Un estudiu de la filoxenia de los córvidos lleváu a cabu en 2007 comparó les secuencies d'ADN na rexón de control mitocondrial de dellos córvidos. Constatóse que la glayina occidental y la glayina oriental (C. dauuricus) del este de Rusia y China, dambos estrechamente rellacionaos, fueron basales del cladu Corvus. Dende entós el Congresu Ornitolóxicu Internacional adoptó los nomes Coloeus monedula y Coloeus dauuricus na so llista oficial. Esisten reportes d'hibridación de les dos especies nel macizu d'Altái, el sur de Siberia y en Mongolia. L'analís de l'ADN mitocondrial de muestres de los rangos básicos de les dos especies demuestra que son xenéticamente distintes.
Subespecies thumb |right |C. m. monedula en Suecia. Esta subespecie tien parcialmente un collar ablancazáu.
La glayina occidental tien cuatro subespecies reconocíes. Toles subespecies europees intergradan nes zones onde les sos poblaciones converxen.Goodwin, p. 75 C. m. monedula intergrada en C. m. soemmerringii nuna zona de transición que s'estiende de Finlandia escontra'l sur al traviés del Bálticu y l'este de Polonia hasta Rumanía y Croacia.
C. m. monedula (Linnaeus, 1758), la subespecie tipu, distribuyir nel este d'Europa. El so área de distribución estiéndese al traviés d'Escandinavia, dende'l sur de Finlandia escontra'l sur hasta Esbjerg y Haderslev en Dinamarca, pel este d'Alemaña y Polonia, y escontra el sur al traviés d'Europa centro-oriental hasta los Cárpatos y el noroeste de Rumanía, Vojvodina nel norte de Serbia y Eslovenia.Cramp, p. 120. Reproduzse nel sureste de Noruega, el sur de Suecia, y nel norte y este de Dinamarca, envernando dacuando n'Inglaterra y Francia. Tamién foi rexistráu como un raru vagamundu n'España. Tien un plumaxe más pálidu na nuca y los llaos del pescuezu, un gargüelu escuru, y un collar parcialmente gris claro de grau variable.
C. m. spermologus (Vieillot, 1817) distribuyir n'Europa occidental y central, dende les Islles Britániques, los Países Baxos y Renania nel norte, al traviés del oeste de Suiza hasta Italianel sureste, y na península Ibérica y Marruecos nel sur. Pasa l'iviernu nes Islles Canaries y Córcega. El nome trinomial "spermologus" vien del griegu σπερμολόγος, un pañador de granes. Ye más escuru que les demás subespecies y escarez del cantu ablancazáu na base del plumaxe gris de la nuca.
C. m. soemmerringii (Fischer, 1811) topar nel nordeste d'Europa y el norte y centru d'Asia, dende l'antigua Xunión Soviética hasta'l llagu Baikal y el noroeste de Mongolia, y nel sur escontra Turquía, Israel y l'este de los Himalayes. Les sos llendes suroccidentales son Serbia y el sur de Rumanía. Pasa l'iviernu n'Irán y el norte de la India (Caxmir). Johann Fischer von Waldheim describió esti taxón como Corvus soemmerringii en 1811, destacando les diferencies relativu a les poblaciones d'Europa occidental. El so nome específicu foi-y dau n'honor del anatomista alemán Samuel Thomas von Sömmerring. Carauterízase por tener la nuca y los llaos del pescuezu más pálidos, creando un contraste notable ente la corona negra y la parte gris claro del collar.
C. m. cirtensis (Rothschild y Hartert, 1912) topar en Marruecos y Arxelia nel noroeste d'África, y enantes atopábase tamién en Tunicia. El nome específicu "cirtensis" referir a l'antigua ciudá de Cirta en Numidia. El plumaxe ye más opacu y de un gris escuru más uniforme que nes otres subespecies, y la nuca pálida ye menos distinta.
Descripción left|thumb|C. m. spermologus adulta en Dornoch, Escocia. Les cerdes rictales cubren gran parte del picu. left|thumb |C. m. spermologus xuvenil en Newcastle upon Tyne, Inglaterra. thumb |left|individu leucísticu con plumes blanques nel campusantu de Naantali, Finlandia. Con un llargor de 34-39 cm, la glayina occidental ye'l segundu miembru más pequeñu del xéneru Corvus.Goodwin, p. 74 La mayor parte del plumaxe ye negru relluciente, con un rellumu púrpura (nes subespecies monedula y spermologus) o azul (nes subespecies cirtensis y soemmerringii) na corona,Cramp, p. 139. la frente y les plumes secundaries, y un rellumu verde-azul nel gargüelu, plumes de vuelu primaries, y la cola. Les mexelles, la nuca y el pescuezu son de color plata abuxáu hasta gris claru, y les partes inferiores son de color gris cayuela. Les pates son de color negru, como tamién el curtiu y robezu picu, que la so llargor ye aproximao'l 75% del llargor del restu de la cabeza. Tien cerdes rictales que cubren alredor del 40% del quexal cimeru y el 25% del quexal inferior. Los irises de los adultos son de color abuxáu o blancu platiáu, ente que los de les aves xuveniles son de color azul claro, convirtiéndose en marrón enantes del blanquéu que se produz alredor de la edá d'un añu. Dambos sexos son paecíos, anque'l plumaxe de la cabeza y el pescuezu de los machos esmorezse más cola edá y la gastadura, especialmente xustu enantes de camudar.Cramp, p. 137. Les glayinas occidentales pasen por una muda completa ente xunu y setiembre na parte occidental del so área de distribución, y un mes más tarde nel este. El rellumu púrpura del capuchón ye más prominente xusto dempués de la muda.
El plumaxe de les aves inmadures ye más apagáu y menos demarcado. La cabeza de les aves nueves ye de color negru sarriu, dacuando con un leve rellumu verdosu, y la base de les plumes ye marrón; la parte posterior y llateral del pescuezu tien un color color gris escuru y les partes inferiores buxu o negru sarriu. La cola tien plumes más estreches con un rellumu verdosu.
Esiste bien poca variación xeográfica nel tamañu de la especie. Les principales diferencies inclúin la presencia o ausencia d'un collar ablancazada parcial na base de la nuca, variaciones nel tonu de la nuca y de les partes inferiores. Les poblaciones d'Asia Central tienen les ales un pocu más grandes y les poblaciones occidentales cunten con un picu daqué más robezu. El plumaxe del cuerpu vuélvese más escuru escontra'l norte, nes rexones de monte y de climes húmedos, y más claru n'otros llugares. Sicasí, la variación individual, sobre manera nos mozos, y tamién mientres los meses que precieden a la muda, de cutiu puede ser mayor que les diferencies xeográfiques.
la glayina occidental ye un volante arteru, capaz de maniobrar en vuelu, picar y entamar. Tien un carauterísticu aletéu desigual, anque esto nun rescampla mientres la migración de les aves. Esperimentos nel túnel de vientu amosaron que la velocidá d'entamo preferida ye ente 6 y 11 metros per segundu y que'l valumbu mengua na midida qu'aumenta la velocidá de vuelu de l'ave. Nel suelu la glayina occidental tien una postura arguta y se pavonea enérxicamente, les sos pates curties dándo-y un andar rápido. Alimentar cola cabeza inclinada escontra baxo o nuna posición horizontal.
Dientro del so área de distribución, la glayina occidental ye inconfundible; el so picu curtiu y nuca gris son carauterístiques distintives. Sicasí, dende lloñe puede ser confundíu col graya (Corvus frugilegus), y en vuelu cola palombu o chova.Cramp, p. 121. En vuelu estremar d'otros córvidos pol so menor tamañu, aletéu más rápido y fondu, y les puntes d'ales proporcionalmente más estreches y con menos remeres visibles. Tamién tien un pescuezu más gruesu y curtiu, un picu muncho más curtiu, y frecuentemente vuela en bandaes más apertaes. Estrémase de les choves pol color gris uniforme de la parte inferior de les ales y el color negru del picu y de les piernes. La morfoloxía, el comportamientu y les llamaes de la glayina occidental y la glayina oriental, que los sos rangos asolapar nel oeste d'Asia, son bien asemeyaos. Los adultos son fáciles d'estremar porque la glayina oriental tien un plumaxe de dellos colores. Sicasí, les aves inmadures de dambes especies aseméyense muncho más: dambos tienen un plumaxe escuru y güeyos escuros, anque la especie oriental tiende a ser más escura, con una nuca menos distintiva que la occidental.
Vocalizaciones thumb|glayina occidental llamando en vuelu, en Inisheer, Irlanda. La glayina occidental ye una ave que tien capacidaes vocales notables. La llamada principal ye la de contautu o de salutación, frecuentemente dada en vuelu, que se trescribió como un chyak-chyak o kak-kak metálicu y chirriante. Una llamada d'alimentación emitida por adultos pa llamar a les sos críes, o machos cuando ufierten alimentos a les sos pareyes, trescribióse como kiaw o kyow. Les femes faen una versión más ellaborada de la llamada —trescritu como kyaay, tchaayk o giaaaa— cuando pedimien comida de los machos.Cramp, p. 133. Bandaes d'aves posaes de cutiu charren, y enantes d'instalase nos dormideros pela nueche, les grandes bandaes suelen producir un ruíu de cacarexada. La glayina occidental tamién produz un avisu d'alarma aspru y elongado, arrrrr o kaaaarr, que s'utiliza p'alvertir la presencia de depredadores o pa hostigarlos. Los pichones empiecen a emitir un nidiu cheep dende la edá d'aproximao una selmana. La so voz vuélvese más fuerte a midida que crecen, hasta convertise nun gritíu caltriante alredor de los 18 díes d'edá. Dempués, la voz afóndase y anídiase.Cramp, p. 134. Dende la edá de 25 díes, los pichones pan de llamar y quédense silenciosos si oyen dalgún ruíu estraño. La glayina occidental tien una bona capacidá d'asonsañar la voz humana, anque polo xeneral el so vocabulariu llindar a unes poques pallabres o frases.
Distribución y hábitat