'''Furnarius rufus,«Nature Worldwide: WICE.» Aves d'Arxentina. Consultáu'l 7 de marzu de 2015. tamién conocíu como alonsito (n'Arxentina y Paraguái), caseru (n'Arxentina),«Nomes vulgares de delles aves d'Ente Ríos.» El Forneru. Consultáu'l 22 de xineru de 2015. tiluchi (en Bolivia), a cencielles forneru (n'Uruguái y Arxentina) o joão-de-folla (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los furnáridos (Furnariidae), y que de la mesma compón xunto con otros cinco especies el xéneru Furnarius. Ye un páxaru pequeñu que mide ente 16-23 cm de llargor y nun presenta dimorfismu sexual aparente. Ye n'endemismu d'América del Sur y ta presente nuna amplia variedá de hábitats.
El forneru común ye una ave insectívora que consigue'l so alimentu mientres camina pel suelu. La so dieta consiste principalmente en pequeños invertebraos como coleópteros, grillos, caparines y otros inseutos. Trátase d'una especie monógina que constrúi un carauterísticu nial de folla d'árboles, construcciones y otres estructures. La fema deposita de trés a cuatro güevos, que dambos sexos ayuden a guarar. Al ser una ave de vezos non migra a otras zones, vive y reproduzse nel so área de residencia. Por cuenta de la so amplia área de distribución y la so bayura en medría, el forneru común ye clasificáu como d'esmolición menor pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura.
El forneru común favorécese cola presencia del ser humanu, convirtiéndose nel centru de munches leyenda y canciones pertenecientes al folclor de les persones d'América del Sur. Amás, los llabradores almiten al forneru común una y bones ésti protexe'l semáu d'inseutos dañibles. Ye l'ave nacional de l'Arxentina dende 1928.forneru-y-otros-pajaros «Del forneru y otros páxaros.» La Nación. Consultáu'l 22 de xineru de 2015. Apaeció na moneda austral arxentina de mediu centavu acuñada en 1985.
Taxonomía El forneru común describióse per primer vegada en 1788 por Johann Friedrich Gmelin nel primer tomu de la so obra Systema Naturae, sol nome científicu de Merops rufus,«Systema Naturae per Regna Tria Naturae, Secundum Classes, Ordines, Genera, Species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis». Gmelin, Johann Friedrich (en llatín). Consultáu'l 10 de xineru de 2015.«Contribución al estudiu de les aves de San Luis.» El Forneru. Consultáu'l 10 de xineru de 2015. anque Philibert Commerson realizó delles notes sobre la especie en 1767, d'un espécime que llogró na Ensenada de Barragán, mientres la espedición de Louis Antoine de Bougainville. Commerson llamó al forneru común como Turdus fulvus y les sos notes fueron publicaes en 1779 por Georges Buffon na so obra Histoire Naturelle.«El Forneru, Ave Nacional.» Narosky, Tito; Carman, Raúl. Consultáu'l 10 de xineru de 2015.Histoire Naturelle des Oiseaux Volume XXI, páxina 476. Buffon, Georges (en francés). Consultáu'l 29 de marzu de 2015. El so nome científicu actual utilizar per primer vegada na ornitoloxía nel llibru Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle, publicáu pol ornitólogu inglés John Gould en 1841.Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle, páxina 64. Gould, John (n'inglés). Consultáu'l 10 de xineru de 2015.
Anguaño, el forneru común compón xunto con otros cinco especies el xéneru Furnarius, que de la mesma pertenez a la familia de los furnáridos,«Furnarius rufus (Gmelin, 1788).» Integrated Taxonomic Information System (n'inglés). Consultáu'l 11 de xineru de 2015. qu'abarca a aves passeriformes naturales d'América Central y América del Sur.«Furnariidae ovenbirds.» Animal Diversity Web (n'inglés). Consultáu'l 8 de marzu de 2014. El pariente más cercanu del forneru común ye'l forneru copetón (Furnarius cristatus), que presenta un plumaxe y costumes similares al Furnarius rufus,«Rufous Forneru (Furnarius rufus).» Handbook of the Birds of the World Alive (n'inglés). Consultáu'l 10 de xineru de 2015. anque'l forneru copetón ye más pequeñu y tien el so carauterísticu copete.
La pallabra Furnarius del so nome binomial deriva del llatín furnus, que fai referencia al horno de folla, que la so forma ye similar a la del nial del forneru. Per otru llau, l'epítetu rufus, tamién en llatín, denota el tonu ablondu que tien el plumaxe del forneru. Nel 2003, la Sociedá Española d'Ornitoloxía encamentó'l nome de forneru común pa nomar a la especie Furnarius rufus.«Nomes en castellán de les aves del mundu encamentaos pola SEO.» Sociedá Española d'Ornitoloxía. Consultáu'l 13 de xineru de 2015.
Subespecies
Reconócense cinco subespecies del forneru común,«Ovenbirds & woodcreepers.» IOC World Bird List Version 5.1 (n'inglés). Consultáu'l 12 de marzu de 2015. les cualos estrémense mayoritariamente por cambeos nel color del plumaxe:
F. r. rufus, descritu por Gmelin en 1788. Ye la subespecie nominal, habita dende Uruguái hasta'l centru de l'Arxentina y al sur de Brasil.«Forneru Común (Furnarius rufus) (Gmelin, 1788).» Avibase (n'inglés). Consultáu'l 22 d'abril de 2015.
F. r. albogularis, descritu por von Spix en 1824. Habita dende'l sureste de Brasil, nos estaos de Goiás y Bahia escontra l'estáu de São Paulo.
F. r. commersoni, descritu por Pelzeln en 1868. Habita l'oeste de Brasil, l'estáu de Mato Grosso y la frontera d'ésti con Bolivia.
F. r. paraguayae, descritu por Cherrie & Reichenberger en 1921. Habita en Paraguái y al norte de l'Arxentina.«Rufous Forneru (paraguayae) (Furnarius rufus paraguayae) Cherrie & Reichenberger, 1921.» Avibase (n'inglés). Consultáu'l 13 d'avientu de 2014.
F. r. schuhmacheri, descritu por Laubmann en 1933. Habita al norte y al este de Bolivia, dende los departamentos de La Paz y Beni hasta'l departamentu de Tarija.
Enantes, la subespecie albogularis denominóse col nome de badius y foi clasificada equivocadamente dientro del xéneru Turdus. Dellos autores entá nun consideren la subespecie Furnarius rufus schuhmacheri como tal, yá que aseguren que les descripciones feches tán basaes en especímenes deterioraos.
Descripción
El forneru común ye una ave paseriforme pequeña y ye la especie de mayor tamañu correspondiente al xéneru Furnarius. El forneru común nun presenta dimorfismu sexual aparente,«Forneru» . Aves Americanes. Consultáu'l 14 de xineru de 2015. anque'l machu tien un mayor pesu y les ales de mayor llargor que la fema.«Bioloxía reproductiva y analís de la morfoloxía de güevos en función de la secuencia de puesta nel Forneru Común Furnarius rufus.» Aves Arxentines. Consultáu'l 15 de febreru de 2015. L'ave mide dende 16 a 23 cm de llargor con un pesu de 31 a 65 g.Rufous Forneru – Furnarius rufus. Oiseaux-Birds (n'inglés). Consultáu'l 12 de marzu de 2014.Ovenbirds: Furnariidae - Rufous Forneru (furnarius Rufus): Species Accounts. Animal Life Resource (n'inglés). Consultáu'l 12 de marzu de 2014. En medición estándar, l'ala mide aproximadamente 10.2 cm de llargor, la cola 7.1 cm y el picu 2.5 cm.Argentine Ornithology: A Descriptive Catalogue of the Birds of the Argentine Republic. Volume 1. Hudson, W. H. & Sclater, P. L. (n'inglés). Consultáu'l 14 de xineru de 2015. Les poblaciones de forneros comunes qu'habiten a mayor distancia del ecuador tienen un mayor tamañu por cuenta de la regla de Bergmann.«Rufous Forneru (Furnarius rufus).» The Internet Bird Collection (n'inglés). Consultáu'l 14 de xineru de 2015. Los exemplares inmaduros tienen el plumaxe del banduyu de color más pálidu que los adultos.
El forneru común tien les ales mayoritariamente de color marrón acoloratáu, sacante les plumes secundaries que son marrones pálides y les plumes de vuelu, que son corites. Les plumes cobertoras debaxo de les ales son de color marrón claru. El llombu de l'ave ye parda acoloratada, el gargüelu ye blancucia, el pechu ye marrón maciu, nel banduyu'l marrón vuélvese más pálidu y brillosu y la cola ye ablonda. La frente del forneru común ye parda acoloratada, con un lorum más pálidu, una coroniella marrón abuxada y una parte superciliar indefinida de color marrón maciu brillosu.The Birds of South America: Vol. II, The Suboscine Passerines. Robert S. Ridgely; Guy Tudor (n'inglés). Consultáu'l 12 de febreru de 2015. El picu y les pates son de color gris escuru.
En contaes ocasiones rexístrense especímenes de forneros comunes que presenten leucismo.forneru blancu,26507.htm «Apaeció na ciudá un raru exemplar de Forneru blancu». Riel FM. Consultáu'l 12 de febreru de 2015. Per otra parte, tamién s'atoparon siquier dos exemplares de forneros comunes con albinismu. En dichos casos, l'ave presenta'l plumaxe mayoritariamente de color blancu.«Albinismu parcial nun exemplar de Furnarius rufus rufus.» El Forneru. Consultáu'l 12 de febreru de 2015.«Apaez en Capiatá un Alonsito blancu y seria el primer casu en Suramérica.» Capiatá Dixital. Consultáu'l 12 de febreru de 2015.
Vocalizaciones thumb|220px|right|Cantar y llamada d'una pareya de forneros comunes grabáu en Artur Nogueira, Brasil.
El forneru común realiza un coordináu canto a dúu descritu como una repentina ya intensa serie de notes, que tienen un soníu «ki-ki-ki» metálicu. El machu empieza'l cantar con trino constante. La fema sumir al cantar produciendo una serie de notes más definíes y coles mesmes el trino realizáu pol machu tresformar en tresillos. La fema termina'l cantar con 3-4 notes punchantes. Magar los forneru comunes desenvuelven esti cantar mientres tol añu, realizar con mayor frecuencia mientres la etapa previa a la postura, posiblemente porque'l cantar sirve pa caltener el venceyu ente les pareyes.«El cantar a dúu del Forneru (Furnarius rufus).» El Forneru. Consultáu'l 17 de xineru de 2015. Al atopase, la pareya de forneros realiza'l cantar a dúu col pescuezu espurríu, la cola estendida y ximelgando llevemente les ales.
El cantar del machu ye distintu al de la fema. Ente que el cantar del machu ta puramente compuestu por un tipu de nota que se repite a un ritmu cada vegada mayor, el cantar de la fema ta formáu por dos tipos de notes y desenvuélvese nuna frecuencia más alta que'l cantar del machu.«Simple neural substrate predicts complex rhythmic structure in duetting birds.» Dynamical Systems Lab (n'inglés). Consultáu'l 17 de xineru de 2015. Per otra parte, los Vocalización de les aves llamaos del forneru común son detallaos como un insistente y constante «krip» metálicu, que tamién ye usáu como voz d'alarma ante la presencia de posibles amenaces y depredadores.
Ecoloxía y comportamientu thumb|170px|left|Forneru común sobre un arbustu nel Parque da Independência, Brasil.
El forneru común ye ,'endemismu d'América del Sur y ye xeneralmente atópase en hábitats d'escasa vexetación como pastizal y matorral. Tamién lo repara en parques urbanos, tierres agrícoles, Xardín y otres árees urbanes. L'hábitat d'ésta ave tien de contener folla pa la construcción del nial. El forneru común vive usualmente en tierres baxes, cerca de cuerpo d'agua, anque la so área de residencia tamién inclúi hábitats en Bolivia a 3500 m d'altor. El forneru común distribúise dende'l norte de Bolivia y el centru de Brasil hasta Uruguái y el centru d'Arxentina.
El forneru común ye una ave sedentaria, de vuelu curtiu y abondo territorial. El territoriu d'una pareya de forneros varia ente 0.25-1 hectárees y ye defendíu por dambos individuos mientres tol añu. A pesar de que la llonxevidá d'esta especie nun foi bien estudiada, rexistróse que siquier el 71,4 % de forneros comunes adultos sobreviven añalmente nel so hábitat natural, con una esperanza de vida promedio que varia ente trés y cuatro años,«The Breeding of Rufous forneros (Furnarius rufus).» The Cooper Ornithological Society (n'inglés). Consultáu'l 15 de febreru de 2015. anque tamién se demostró que son capaces de vivir hasta los ocho años.«Longevity of Wild Birds Obtained During a Banding Program in Sao Paolo, Brasil.» Journal of Field Ornithology (n'inglés). Consultáu'l 15 de febreru de 2015. Los principales depredadores del forneru común son les aves de presa, culiebres, llagartos, papalbes, foinos y otros félidos.