Les races de canariu (Serinus canaria domestica),ION, Index to Organism Names ye, ensin llugar a nengún tipu de duldes, el páxaru domésticu de mayor popularidá en tol mundu, al puntu tal que, de tener un área de dispersión n'estáu selvaxe bastante acutada (los archipiélagos d'Azores y Canaries), alcuéntrase en xaules y pajareras de tolos países del mundu, afaciéndose, anque colos cuidos pertinentes, a tolos climes y llatitúes.
La doma d'esta ave ye bastante temprana, lo qu'esplica que, col correr del tiempu diera pasu a la esistencia de distintes races. Según la finalidá de caúna d'elles, soler estremar en trés grandes grupos:
Canarios de cantar (seique los más apreciaos polos canaricultores). Canarios de color. Canarios de forma (los que, a güeyu, resulten más estraños al güeyu del neófito na materia).
Canarios de cantar
Les distintes races qu'entienden el grupu canarios de cantar suelen estremase ente sigo pol tipu de gorgeos y trinos qu'emite caúna d'elles, quedando los sos calteres físicos, según les tonalidaes de plumaxe, apostraos, polos criadores, que namái pretenden llograr exemplares cola cualidá de bonos cantarres.
Les races más carauterístiques d'esti grupu son:
el canariu timbrado español el canariu roller el canariu malinois el canariu americanu
Canariu timbrado español
Como'l nome de la raza indica surde n'España, siendo'l so orixe escontra fines de la primer metá del sieglu XX. El color ye'l mariellu o tamién verde (en realidá, cuando falamos d'una tonalidá verde pa los canarios, nun tenemos de pensar nun verde esteno y definío; enxamás hai de considerase como un canariu timbrado español a aquel que presente tonos acolorataos o anaranxaos na so llibrea.
Tocantes a la so contextura, tien un llargor que promedia (del picu a lo cabero) los 13 cm. La so apariencia da impresión, magar l'amenorgada dimensión, de fortaleza física.
La guapura del cantar del timbrado español (qu'en definitiva ye'l condicionante de la raza) mora na inmensa variedá de notes, tonos y ritmos; esto fai qu'un exemplar machu (les femes nun canten) bríndenos verdaderos recitales y non la simple repetición d'unos cuantos gorjeos, como asocede con delles especies d'aves canoras.
Un factor pol qu'un exemplar de canariu timbrado español nun seya desvalorizado ye que nel so cantar nun emite notes que resulten bueques.
Canariu roller 20px|Bandera d'Alemaña
El canariu roller (tamién denomináu canariu flauta, harzer o edelroller ye la variedá más antigua de canariu de cantar que se conoz, viniendo de los montes del Harz, n'Alemaña, onde, a partir de los canarios utilizaos polos mineros pa detectar el grisú, llogróse un páxaru de cantar fondo, nidiu y melódicu que foi bien apreciáu y espublizóse per tol mundu. Primeramente de color verde, dende finales del sieglu XX atópense páxaros píos, mariellos, blancos, pasteles y, inclusive, moñudos.
De bon tamañu y contextura física fuerte, calter noble y bon criador, foi precursor de munches de les races de color y postura que güei esisten.
El roller canta col picu zarráu, emitiendo un cantar de tonalidá grave. Los sos xiros denominar Hohlrollen, Knorren, Wassertouren, Hohklingel, Pfeifen, Glucken, Schockel, Klingel y Klingelrollen, y son de calter rodáu, na so mayoría, continuos, discontinuos y semicontinuos.
Canariu malinois
El canariu malinois o canariu waterslager tien un bien tempranu orixe históricu, siendo la raza creada en Bélxica mientres el sieglu XVIII. A diferencia del canariu timbrado español y del canariu roller, el malinois nun acepta pluralidá de tonalidaes nel so plumaxe, siendo l'únicu color dexáu'l mariellu, con güeyos negros (nunca colos güeyos acolorataos). El criadores entienden que les variedaes cromátiques afecten el cantar del malinois, anque, biolóxicamente, nun esisten evidencies que demuestren esta creencia. Agora bien, siendo real o ficticia la afectación del cantar pol color de l'ave, lo cierto ye que la Confederación Ornitolóxica Mundial, acepta, namái la coloración enriba indicada.
La complexón física del canariu malinois ye robusta y daqué más grande que la del canariu roller.
Los trinos carauterísticos d'esta raza recuerden a los soníos qu'emite'l agua al correr por un regatucu de monte (d'ende, el nome waterslager).
Canariu cantor americanu
Esta raza de canariu de cantar crear nos Estaos Xuníos na década de 1930, como resultáu de cruces escoyíos ente canarios roller y canarios border fancy.
Nos concursos de la raza nun se xulga la variación na tonalidá de colores del plumaxe. El so tamañu tien de ser inferior a los 15 cm.
Raza tornada
Nel 60º Campeonatu Mundial d'Ornitoloxía celebráu n'Almería presentar a reconocencia como nueva raza de cantar el Canariu de Cantar Español Discontinuu (CCED) que ye refugáu por considerar se una mutación del Canariu Timbrado Español yá esistente. La C.O.M. (Confederación Ornitolóxica Mundial) publica na so revista oficial les Nouvelles (Nº 011, I trimestre 2012, páx. 48) la resolución dictada por Pierre Groux (Presidente O.M.J.-C.O.M.) y Maurice Level (Responsable Seición Canto).
Canarios de color
Aquellos canaricultores que se dediquen a críar aves del grupu canarios de color, opten por exemplares de determinada coloración. Nesti sentíu, el canariu ye un páxaru bien noble, brindando una diversidá cromática pocu habitual nel reinu animal.
Dientro d'esti grupu, topamos dos subgrupos:
Canarios lipocrómicos Canarios melánicos
Tanto la melanina como los distintos lipocromos, son les sustancies que brinden les diverses tonalidaes presentes nes plumes del canariu.
Canarios lipocrómicos
Los colores básicos de los lipocromos del canariu son cuatro: Mariellu. Blanco dominante (con una pinta mariella na punta de les ales). Blanco recesivo Coloráu.
Si nun esistieren variables qu'afectaren a los lipocromos solamente habría canarios coloraos, blancos, blancos dominantes o mariellos puros, pero nun ye asina. Esto debe a que los lipocromos de les plumes pueden manifestase de distinta manera.
thumb|300px|Canariu con lipocromo coloráu intensu. Lipocromo intensu. Nesti casu, la cromía de la pluma caltién uniforme a lo llargo de la totalidá de la superficie de la mesma.
Lipocromo neváu. Equí, reparamos que la coloración de les plumes va esleiéndose escontra'l cantu de les mesmes.
Lipocromo marfil. Esta variante'l color nun s'amuesa tan fuerte como nel lipocromo intensu, llográndose exemplares de colores muncho más nidios, como'l rosáu y el mariellu marfil.
Lipocromo mosaicu. Nesta variedá los colores concéntrense intensos en delles árees del cuerpu de l'ave y nidies n'otres, llogrando exemplares motudos sobre la base d'una tonalidá determinada.
Lipocromo ocular. Cuando la melanina de los güeyos del canariu alcuéntrase ausente o esleida, los lipocromos ocupen el so llugar. Esisten les siguientes variedaes de güeyos según la tonalidá del lipocromo predominante:
Albín: onde prevalez el lipocromo blancu; sicasí los güeyos suelen trate coloraos o rosados, por reflexar la coloración de los vasos sanguíneos internos al órganu. (blancu ino)
Lutinos: prevalecencia del lipocromo mariellu (mariellu ino).
Rubino: colloraos (coloráu ino).
Resulta interesante nesti puntu'l destacar que la coloración colorada (de la que tamién deriva l'anaranxada) nos canarios, ye resultáu de la hibridación de la especie col cardenalito de Venezuela (Carduelis cucullata).
Canarios melánicos
La melanina ye la pigmentación escura presente en distintes especies animales (inclusive, el ser humanu). Nel casu de los canarios la presencia de melanina na pigmentación del plumaxe otorga los colores marrones, verdes, castañales y grises. Tales tonalidaes son resultáu de la combinación de la melanina colos distintos lipocromos presentes nes plumes de los páxaros.
Al igual que nos pigmentos lipocrómicos la melanina puede presentase nel plumaxe del canariu en forma intensa, nevada o mosaicu. La melanina presente nos güeyos de l'ave otorgar a los mesmos coloraciones negres y marrones.
Canarios de forma
El tercer grupu de races, canarios de forma, ta compuestu por variedaes que presenten una determinada morfoloxía esterna. Obviamente, por que un canariu seya almitíu como exemplar d'una determinada raza del presente grupu, tien de presentar ciertes traces qu'actúen como determinantes pa la so aceptación. Per otra parte, tamién ye tenida en cuenta la postura (como asocede con otres especies d'animales domésticos de raza, como, por casu, el perru, Canis lupus familiaris) que l'exemplar adopta al posase sobre la percha de la so xaula, al ser exhibíu nun concursu.
Nesti grupu atopamos los siguientes cinco subgrupos:
Canarios de plumaxe rizáu. Canarios de posición. Canarios moñudos. Canarios de forma de plumaxe llisu. Canarios de diseñu.
Ente les races de canarios de plumaxe rizáu, atopamos a les siguientes:
Canariu gibber itálicu. Canariu xibosu español. Canariu melado de Tenerife. Canariu rizáu de París. Canariu rizáu del norte. Canariu rizáu del sur. Canariu rizáu fiorino. Canariu rizáu xigante italianu. Canariu rizáu padovano. Canariu rizáu suizu.
Dientro del subgrupu de los canarios de postura de plumaxe llisu, podemos mentar, como races más representatives, a les siguientes:
Canariu bossu belga. Canariu hosso xaponés. Canariu muniqués. Canariu scotch fancy.
Les variedaes más destacables de los canarios moñudos de plumaxe llisu son les que s'enuncien de siguío:
Canariu crestado. Canariu gloster. Canariu Lancashire. Canariu moñudo alemán.
Ente les races de canarios de forma de pluma llisa, pueden citase a:
Canariu bernois, o canariu bernalés. Canariu border. Canariu fife fancy. Canariu Llarguet. Canariu Norwich. Canariu raza española.
Finalmente, ente los canarios de diseñu, mentar al
Canariu Lizard
Canariu gibber italicus
Como bien indica'l so nome, el canariu gibber itálicu (tamién conocíu como canariu gibber italicus o canariu xibosu italianu) surde n'Italia a mediaos del sieglu XX, como resultáu de cruciar y seleición d'exemplares de canariu rizáu del sur.
thumb|300px|Canariu gibber itálicu. La talla media de la variedá ye de 14.5 cm. El so aspeutu ye d'un páxaru desgarbado y encorváu (de la combadura del so llombu ye, xustamente, la razón del so nome gibber: xibosu o gorrumbu). L'aspeutu de la so cabeza y pescuezu tien ciertes reminscencias serpentiformes.
El so plumaxe, d'aspeutu ralo en delles partes del cuerpu, almite toles variaciones de color, incluyíu'l colloráu (non aceptáu en munches otres races).
Canariu xibosu español
El canariu xibosu español fai la so apaición como un resultáu ensin deseyar de socesivos cruces ente exemplares consanguíneos de la raza canariu finu sevillanu (una raza güei estinguida, surdida pola seleición d'exemplares de canariu rizáu del sur).
La carauterística esencial que busquen el criadores nuna ave d'esta variedá ye la d'una ave de plumaxe rizáu, anque con rizos menos abondosos que nes otres variedaes de canarios rizaos, pero, al empar, muncho más nítidos, visibles y marcaos.
Canariu melado de Tenerife
El canariu melado de Tenerife o canariu melado tinerfeñu ye otra de les races d'esti páxaru domésticu aniciaes n'España. La so creación foi nel sieglu XX. Na actualidá, destacar na so crianza les Asociaciones de Tenerife.
El plumaxe d'esta variedá tien de ser abondosa, compactu y sedosu nes sos plumes llises y, nes sos plumes rizaes, ten de ser bien avolumáu. La tonalidá del mesmu pue ser uniforme o enllordiáu, autorizándose toles games de color (incluyíu'l colloráu, cuestionáu n'otres races).
El so contextura física hai de ser maciza y el so tamañu nun tien de ser inferior a los 18 cm.
La posición d'exhibición del melado de Tenerife hai d'asemeyase al númberu "1", y, si reparar dende la parte posterior de l'ave nun hai de trate la cabeza (de volume proporcionao al del restu del cuerpu, con plumaxe llisu y picu cónicu) del animal.
Canariu rizáu de París