El xermánicu ye ún de los tueros llingüísticos con más falantes dientro del indoeuropéu. miniaturadeimagen|267x267px|Estensión de les llingües xermániques

Carauterísticas xenerales Carauterízase pol pasu del acentu llibre indoeuropéu a la primera sílaba radical y por camudar delles consonantes indoeuropees nun procesu fonéticu-fonolóxicu conocíu pol nome de primera mutación consonántica.

Na primera mutación consonántica:

1.Les oclusives sordes orixinales tórnanse en fricatives sordes en xermánicu: Indoxermánicu */p/, */t/, */k/ (> */ph/, */th/, */kh/) > Xermánicu /f/, /þ/, /h/

/p/ > /f/: llatín. pater, poru: alemán Vater, inglés father, danés far /t/ > /þ/: llatín tres, poru: inglés three /k/ > /h/: llatín cord-, poru: alemán Herz, inglés heart

2.Les consonantes */b/, */d/, */g/ > xermánicu /p/, /t/, /k/

/b/ > /p/: llatín baculum, poru: alemán Pegel /d/ > /t/: llatín decem, poru: inglés ten, danés ti /g/ > /k/: llatín gula, poru: alemán Kehle

Dialeutos xermánicos El tueru xermánicu ta xebráu en tres grupos de llingües:

Xermánicu nórdicu Dientro d'esti grupu débese solliñar el xermánicu nórdicu occidental (col islandés y el feroés), y el xermánicu nórdicu oriental (col suecu, el danés y el noruegu). Esti últimu amuesa dos variantes, el Bokmål o noruegu de base danesa y el Nynorsk o noruegu de base dialeutal occidental (por agora pertenciente al xermánicu nórdicu oriental).

Llingües xermániques nórdiques: Escandinavu antiguu (Antiguu islandés): Nórdicu occidental Islandés Feroés Noruegu (Nynorsk, a mediu camín ente occidental y oriental) Nórdicu oriental Danés Noruegu (Bokmål o Riksmål) Suecu

Xermánicu occidental Ye'l grupu con más falantes, pues inclúi l'inglés y l'alemán. D'un llau puen estramase l'inglés, el frisiu, el neerlandés o holandés (col afrikaans) y el baxu alemán y d'otru l'altu alemán (col yiddish), que sufrió la segunda mutación consonántica).

Llingües xermániques occidentales: Xermánicu occidental Altu alemán Alemán estándar Luxemburgués Suizu alemán Yiddish Baxu alemán Plattdeutsch (baxu alemán n'Alemaña)

Neerlandés Afrikaans Limburgués Xermánicu occidental insular Frisiu Inglés Escocés

Xermánicu oriental Anguaño estinguíu. Yera'l grupu del góticu y del xépidu.

Llingües xermániques orientales: Góticu Góticu de Crimea Vándalu Borgoñés Lombardu

Tabla de comparanza ente les llingües xermániques:

<table border = "1">

Inglés Escocés Afrikaans Neerlandés Alemán Yiddish Góticu Islandés Feroés SuecuDanés

Apple Aiple Appel Appel Apfel עפּל (Epl) Aplus Epli Súrepli Äpple Æble

Board Buird Bord Bord Brett

Baúrd Borð Borð Bord Bræt

Book Beuk Boek Boek Buch בוך (Buḫ) Bóka Bók Bók Bok Bog

Breast Breest Bors Borst Brust ברוסט (Brust) Brusts Brjóst Bróst Bröst Bryst

Brown Broun Bruin Bruin Braun

Bruns Brúnn Brúnt Brun Brun

</tr> Can Kan Kan Kan Kann

Kon Dos Dos Kan Kan

</tr>

Day Day Dag Dag Tag טאָג (Tog) Dags Dagur Dagur Dag Dag

Die Dee Sterf Sterven Sterben

Diwan Deyja Doyggja Dö Dø

Has Has Heeft Heeft Hat גענוג (hat) Hafrt-og Hefur Hefur Har Har

Give Gie Gee Geven Geben געבן (Gebn) Giban Gefa Geva Giva/Ge Give

Glass Gless Glas Glas Glas גלאָז (Gloz)

Gler Glas Glas Glas

Gold Gowd Goud Goud Gold גאָלד (Gold) Gulþ Gull Gull Guld Guld

Hand Haund Hand Hand Hand האַנט (Hant) Handus Hönd Hond Hand Hånd

Head Heid Kop Hoofd/Kop Haupt/Kopf קאָפּ (Kop) Háubiþ Höfuð Høvd/Høvur Huvud Hoved

High Heich Hoog Hoog Hoch הױך (Hoyḫ) Háuh Hár Høg/ur Hög Høj

Home Hame Huis Thuis Heim הײם (Heym) Háimóþ Heim Heim Hem Hjem

Hook Heuk Haak Haak Haken

Krókur Haken Hake Hage

House Hoose Huis Huis Haus הױז (Hoyz) Hús Hús Hús Hus Hus

Many Mony Menige Menig Mehrere

Manags Margir Nógv Många Mange

Moon Muin Maan Maan Mond

Ména Tungl Máni Måne Måne

Night Nicht Nag Nacht Nacht נאַכט (Naḫt) Nahts Nótt Nátt Natt Nat

No Nae Nee Nee Nein/Nö נײן (Neyn) Né Nei Nei Nej Nej

Old Auld Oud Oud Alt אַלט (Alt) Sineigs Gamall Gamal/Gomul Gammal Gammel

One Ane Een Een Eins אײן (Eyn) Áins Einn Ein En/ett En

Ounce Unce Ons Ons Unze

Únsa

Uns Unse

Snow Snaw Sneeu Sneeuw Schnee שנײ (Šney) Snáiws Snjór Kavi Snö Sne

Stone Stane Steen Steen Stein שטײן (Šteyn) Stáins Steinn Steinur Sten Sten

That That Dit Dat Das דאָס (Dos) Þata Þetta Hatta Det Det

Two Twa Twee Twee Zwei/Zwo צװײ (Ẓvey) Twái Tveir Tveir Två To

Who Wha Wie Wie Wer װער (Ver) Has Hver Hvør Vem Hvem

Worm Wirm Wurm Worm Wurm װאָרעם (Vorem) Maþa Maðkur, Ormur Ormur Mask, Orm Orm

</table>

Referencies

Enllaces esternos Historia y gramática de les llingües xermániques

Categoría:Llingües xermániques