El Premiu Nobel de Física ye un premiu añal concedíu pola Real Academia de les Ciencies de Suecia a aquellos que ficieren les contribuciones más destacaes pa la humanidá nel campu de la Física. Ye ún de los cinco premios Nobel establecíos por Alfred Nobel nel so testamentu, en 1895, y otórgase dende 1901. El premiu ye alministráu pola Fundación Nobel y ye universalmente reconocíu como'l premiu más prestixosu que puede recibir un físicu. Entrégase n'Estocolmu nuna ceremonia añal celebrada'l 10 d'avientu, fecha del aniversariu de la muerte de Nobel.
Nominación y selección El premiu pueden ganalu al empar un máximu de trés premiaos que presenten como muncho dos trabayos diferentes. El procesu de nominación y selección, comparáu col d'otros premios Nobel, ye llargu y rigurosu, y esto fai que la so imortancia dientru del mundu la Física fora medrando hasta convertilu nel más importante del mundu.
Los futuros premiaos son seleccionaos pol Comité Nobel de Física, formáu por cinco persones elixíes pola Real Academia de les Ciencies de Suecia. Nuna primer fase, qu'entama en setiembre, alredor de 3.000 persones (profesores d'universidá seleccionaos, premiaos col Nobel de Física y Química, etc) reciben un formulariu que pueden devolver col nome de los sos candidatos. Tolos formularios han de tar na sede del Comité pal 31 de xineru. Los espertos del comité van seleccionando, hasta nun dexar más de quince, ente tolos candidatos propuestos. El comité unvia un informe, con una serie de recomendaciones, a l'Academia, aú se revisa y discute hasta que se decide'l ganador o ganadores pol votu de la mayoría.
Los nomes de los nomaos inxamás s'anuncien, y ellos nunca saben que foran teníos en cuenta como candidatos a recibilu, y los rexistros del procesu de nominación queden sellaos pa 50 años. Nun se permiten nominaciones póstumes, pero ye posible qu'un individuu lu reciba si muerre nel tiempu que va de la so proclamación (n'ochobre) a la so entrega (n'avientu). Anantes de 1974 permitíense los premios póstumos si'l ganador morriera dempués de tar nomáu.
Les normes del premio desixen que la importancia de los descubrimientos premiaos tengan superao la preba del tiempu. Na práctica, esto significa que'l lapsu ente'l descubrimientu y el premiu ye d'unos venti años, y delles vegaes abondo más. Asina, por exemplu, ún de los ganadores del premiu en 1983 foi Subrahmanyan Chandrasekhar, que desarrollara los sos trabayos sobre la estructura y la evolución estelar na década del 1930. Esi mesmu test del tiempu fai que non tolos científicos que lo mereceríen vivan abondo pa poder ser premiaos, y asina hai dellos descubrimientos perimportantes que nunca se tienen en cuenta pal premiu porque los sos descubridores morrieran primero de que seya evidente l'impactu científicu del so trabayu.
Llista de ganadores Añu Ganadores Nacionalidá Motivu 2020 Roger PenroseReinhard GenzelAndrea M. Ghez Pol descubrimientu de que la formación de furacos prietos ye una predicción de la Relatividá xeneral y pol descubrimientu d'un oxetu compautu supermasivu nel centru de la Vía Lláctea» 2019 James PeeblesMichel MayorDidier Queloz Poles sos contribuciones nel campu de la cosmoloxía física, y especialmente pol descubrimientu d'un exoplaneta qu'orbita una estrella de tipu solar.2018 Donna StricklandLa canadiana Strickland, primera mujer en recibir el Nobel de Física en 55 años publico.es Consultao'l 03.10.2018Gérard MourouArthur Ashkin Poles sos revolucionaries invenciones nel campu de la física del láser, l'usu de pinces óptiques y la so aplicación en sistemes biolóxicos.2017 Rainer WeissBarry BarishKip Thorne Pola so contribución fundamental al desarrollu del observatoriu de detección d'ondes gravitatories LIGO, y pola observación de les mesmes.2016 David J. ThoulessDuncan M. HaldaneJohn M. Kosterlitz Pol descubrimientu teóricu de les fases tipolóxiques de la materia y de les transiciones de fase.2015 Takaaki KajitaArthur B. McDonald Pol descubrimientu de les oscilaciones de los neutrinos, que prueba qu'estos tienen masa.2014 Isamu AkasakiHiroshi AmanoShuji Nakamura Pola invención de diodos d'emisión de lluz azules pereficientes, que permitieron el desarrollu de les fontes de lluz blanco brillantes y de baxu consumu.2013 François EnglertPeter Higgs Pol so descubrimientu teóricu d'un mecanismu que mos ayuda a comprender l'orixe de la masa de les partícules soatómiques y que foi confirmáu al descubrise, al traviés de los esperimentos ATLAS y CMS, la partícula fundamental prevista.2012 Serge HarocheDavid Wineland Polos sos trabayos na midida y manipulación de sistemes cuánticos individuales.2011 Saul Perlmutter