La ye una especie de la familia de les fabacees. Ye orixinaria d'Europa. miniaturadeimagen thumb|Inflorescencia thumb|Ilustración thumb|Nel so hábitat thumb|Ilustración en Flora Batava thumb|Ilustración Descripción La ye una pqueña vaina ovoide, reticulada. Especie bien variable, con unes 20 subespecies identificaes. Floria en primavera y branu.
Hábitat Tien el so hábitat en praderíes seques, riscos y al pie de carreteres. Distribución Por toa Europa. Propiedaes
Ye utilizada pa fines melecinales interesando les sumidaes aérees, les inflorescencies, y en menor midida la planta entera na dómina de floriamientu, seca o fresca. Haber d'ensugar al campu ensin calor artificial.Font Quer, Pío. Plantes melecinales: El Dioscórides anováu 2a. edición. Península, 2000. ISBN 84-8307-242-4 Principios activos Tocantes a la so composición química, apaecen munchos principios activos que pueden ser utilizaos dempués pol home como remediu contra enfermedaes:
SaponinesSaponines Taníns mucílagos Flavonoides: de les partes yerbácees Pigmentos antociánicos: Azul, colloráu y colorante mariellu.
Usos melecinales
Los sos usos tradicionales son p'acelerar el sanamientu de firíes, quemadures, úlceres tórpidas, llagues, pero tamién actúa sobre cortes, contusiones y hematomes. Corta una posible hemorraxa y facilita la necesaria cicatrización de la firida. Dende dómines antigües utilizóse como remediu contra erupciones cutanees, mancaes de sanamientu lentu, quemadures menores, cortes y golpes.Berdonces, Josep Lluís. Gran enciclopedia de les plantes melecinales: el dioscórides del tercer mileniu. Ed. Tikal. Madrid, 1998. ISBN 843058496X. Aiciones farmacolóxiques
Hemostático local, cicatrizante y antisépticu. Popularmente considérase depurativa y antiemética. Tamién tien propiedaes como llaxante, astrinxente, desinfestante y vulneraria.Vanaclocha, Bernat; Cañigueral, Salvador. Fitoterapia: vademecum de prescripción. 4a ed.. Editorial Masson, Barcelona, 2003. ISBN 9788445812204.
L'estractu etanólico demostróse activu frente a poliovirus y herpes virusHerpes tornando la so actividá.
Taxonomía
Anthyllis vulneraria describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 720. 1753. Etimoloxía Anthyllis: nome xenéricu que provini del griegu antiguu anthyllís = "planta florida"; anthýllion = "floruca"; de anthos = "flor"). El xéneru foi establecíu por Rivinus y revalidáu por Linneo pa plantes que nada tienen que ver coles diches; anque yá Dodonaeus y Lobelius incluyíen ente los sos Anthyllis plantes de les que güei llamamos asina.En Flora Vascular
vulneraria: epítetu llatín que significa "pa curar firíes''.N'Epítetos Botánicos Sinónimos Anthyllis alpestris var. pyrenaica Rouy in Rouy & Foucaud Anthyllis argyrophylla var. carratracense Rivas Goday Anthyllis argyrophylla Rothm. Anthyllis arundana var. homoiophylla Degen & Hervier Anthyllis arundana Boiss. & Reut. Anthyllis asturiae W.Becker Anthyllis balearica Coss. ex Marès & Vigin. Anthyllis bonjeanii Beck Anthyllis cantabrica Rothm. Anthyllis carnea Pau Anthyllis ceretanica Sennen Anthyllis coccinea f. pyrenaica Beck Anthyllis dertosensis Rothm. Anthyllis dillenii subsp. hispida (Boiss. & Reut.) Asch. & Graebn. Anthyllis dillenii subsp. vulnerarioides (All.) Asch. & Graebn. Anthyllis dillenii Schult. ex Loudon Anthyllis font-queri Rothm. Anthyllis forondae var. pallidiflora Sennen Anthyllis forondae Sennen Anthyllis gandogeri (Sagorski) W.Becker Anthyllis hispida f. cavanillesii Pau Anthyllis hispida f. escurialensis Pau Anthyllis hispida f. gadorensis Pau Anthyllis hispida var. albarracinensis Pau Anthyllis hispida var. transiens Cuatrec. Anthyllis hispida Boiss. & Reut. Anthyllis insularum Rothm. Anthyllis lateriflora Pau Anthyllis lusitanica Cullen & P.Silva Anthyllis maura Beck Anthyllis nivalis (Willk.) Beck Anthyllis pachyphylla Rothm. Anthyllis rosea (Willk.) J.J.Rodr. Anthyllis sampaioana Rothm. Anthyllis spruneri subsp. iberica W.Becker Anthyllis vulnerarioides subsp. multifolia W.Becker Anthyllis vulnerarioides var. bonjeanii (Beck) W.Becker Anthyllis vulnerarioides (All.) Bonj. ex Rchb. Anthyllis webbiana f. alpina Willk. Anthyllis webbiana f. hirsuta Degen & Hervier Anthyllis webbiana f. nivalis Willk. Anthyllis webbiana subsp. arundana (Boiss. & Reut.) Nyman Anthyllis webbiana var. microcephala Willk. Anthyllis webbiana sensu Rothm. Astragalus vulnerarioides All.
Nome común
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Plantes descrites en 1753 vulneraria Categoría:Flora d'Europa Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes descrites por Linnaeus