Aristolochia pentandra ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia Aristolochiaceae.
Carauterístiques Son plantes de fueyes verdes con 3 puntes; con flores solitaries que nacen na unión de los tarmos coles fueyes. Los frutos son arrondaos y contienen numberoses granes de color café.
Distribución y hábitat Ye una especie orixinaria de Cuba. Habita en clima templáu y semicálido ente'l nivel del mar y los 30 m. Considérase-y como planta nativa.
Propiedaes Los principales carecimientos pa los que s'emplega'l camotillo son los dixestivos, ente los que destaquen los cólicos (Tabasco y Yucatán). Pa quitar úsase'l raigañu preparáu en té xunto cola del itamo real y cedrón; el cocimientu del raigañu con fueyes de mocu de pavu (Salvia leucantha) y sal, utilízase cuando hai dolor d'estómagu (malestares estomacales) y empache. Sola, fervida, beber contra la foria.
Ye relevante'l so usu na atención de trestornos ginecobstétricos. Ye asina que'l té preparáu col raigañu alministrar pa solliviar los dolores mientres l'embaranzu. Si añader romeru, manzanilla, pimientas de la tierra, puntes de hierbabuena, axatada y canela (Cinnamomum zeylanicum), emplegar pa controlar l'escesu de fluxu mientres el partu. Coles mesmes, úsase-y anque nun s'especifica cómo, pa curar los entuertos, cortar hemorraxes abondoses, cólicos menstruales y solliviar rasgaduras.
Méntase que ye útil contra mordedures de víbora (anticrotálico), pa sanar mancaes o'l pañu na cara.
Historia A finales del sieglu XIX, Eleuterio González rellata: "la conocencia del raigañu ye utilizáu como tónicu estomacal y el polvu suelse esparder sobre les firíes como detersivos vulnerarios".
Nel sieglu XX, Maximino Martínez señalar como antipirético, antipodágrico, antirreumático, emenagogo y tónicu. Darréu, Narciso Souza reporta: "atribúyense-y propiedaes febrífugas y tóniques, ye utilizada como emenagoga y nel tratamientu de la gota y el reumatismu".
Taxonomía Aristolochia pentandra describióse por Sessé & Moç. y espublizóse en Enumeratio Systematica Plantarum, quas in insulis Caribaeis 30. 1760 Etimoloxía Aristolochia: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues aristos ( άριστος ) = "que ye útil" y locheia ( λοχεία ) = "nacencia", pol so antiguu usu como ayuda nos partos.Jepson Manual: AristolochiaMissouri Botanical Garden Sicasí, según Cicerón, la planta lleva'l nome d'un tal "Aristolochos", qu'a partir d'un suañu, aprendiera a utilizala como un antídotu pa les mordedures de culiebra.
pentandra:, epítetu llatín que significa "con cinco estames".N'Epítetos Botánicos Sinonimia Aristolochia hastata Kunth Aristolochia pentandra var. hastata (Kunth) Duch. Einomeia hastata (Kunth) Klotzsch Einomeia pentandra Raf. en PlantList
Ver tamién Planta melecinal Fitoterapia Usos melecinales de los raigaños Medicina china tradicional Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les aristoloquiacees
Referencies
Bibliografía CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
pentandra Categoría:Plantes melecinales Categoría:Flora de Cuba Categoría:Plantes descrites en 1760 Categoría:Plantes descrites por Sessé Categoría:Plantes descrites por Mociño Categoría:TBSpecies