thumb|Fueyes basales.

thumb|Cipselas sueltes. L'abrepuños – nome compartíu con otres especies espinoses − (Centaurea ornata) ye una especie de planta yerbácea de la familia de les asteracees.

Descripción Ye una planta perenne d'hasta 80cm d'altor, ríxida, erecta y ramificada, con fueyes —desaxeradamente variables— enteres/subenteras, pinnáu o bipinnado-estremaes, con escasos segmentos oblongos o lineares, de 0,5-3mm d'anchor, terminaes por una curtia y finu escayu. Les flores, flosculadas, marielles o anaranxaes, tán axuntaes en capítulos solitarios abondo grandes. Les bráctees involucrales, que s'entamen nunes 7-15 fileres socesives espiralmente implantaes, son ovales, verde pálidu, de cutiu tomentosas, con apéndices dende amarellentaos hasta pardu acolorataos y un escayu apical recurvada d'hasta 4 cm, pinnada/pectinada pelos llaos; dicha escayu central ye cada vegada más llarga del esterior hasta l'interior del arreyo y les brácteas de les últimes fileres internes son más sencielles, con apéndices escariosos más o menos pectinaos y ensin llargu escayu apical. El Receptáculu ye cóncavu con hoyitos poli/pentagonales marcaos, y pálees pelosu-cerdosas blanques bien fines y caedizas. El Frutu ye una cipsela ablancazada/beich —que se torna parda— con trupa pubescencia sedosa/lanuda-platiada adpresa, miriguanu de pelos escamoides estrechos, dende daqué hasta 4 vegaes más llargu que'l cuerpu del aqueniu, y eleosoma.Ángel Penes et al. (1991): Plantes Monteses de Castiella y Lleón, Valladolid, Ámbitu., pro parte - ISBN 84-86770-40-8

Distribución y hábitat Endemismu na Península Ibérica (España y Portugal);inclusive n'ambiente sub-urbanu nel centru (Madrid) Ausente de les Islles Baleares y les Islles Canaries.Llistaos de Centaurea ornata (Fam. Compositae) y taxones infraespecíficos en Anthos, Sistema d'información sobre les plantes d'España - Real Xardín Botánicu (rique busca)

Hemicriptófita (nel sistema de Raunkiaer).

Crez, y abonda, en sitios secos/grebos, arenosos o cascayosos. Floria dende marzu a mediaos de branu.

Usos En medicina popular española usar pa dolor y úlceras d'estómagu, escoriaciones, hemorroides y firíes diverses; tamién como diuréticu.

Taxonomía Centaurea ornata describióse por Carl Ludwig Willdenow y espublizóse en Species Plantarum, ed. 4, t.3(3), p. 2320 en 1803 Etimoloxía Centaurea provién del Llatín Centaurus, en referencia al Centauru Quirón, descubridor de les virtúes melecinales de tala planta.[http://www.calflora.net/botanicalnames/pageAN-AZ.html En California Plant Names: Latin and Greek Meanings and Derivations - A Dictionary of Botanical and Biographical Etymology, Compiled by Michael L. Charters]

ornata: epítetu llatín que significa "afatada".En Dictionary of Botanical Epithets Sinonimia Colymbada ornata (Willd.) Holub Acrocentron ornatum Webb Acosta coerulescens (Willd.) Holub Centaurea caerulescens Willd. Centaurea galianoi Fern.Casas & Susanna Centaurea ornata subsp. interrupta (Hoffmanns. & Link) Franco Centaurea interrupta Hoffmanns. & Link Centaurea virgata'' Cav.Centaurea ornata en The Plant ListCentaurea ornata en The Global Compositae Checklist Númberu de cromosomes *2n= 20/40Caryosystematic study of some species of the genus Centaurea L...In: S.M. Walters (Ed.) Fernández Morales, M. J. & C. Gardou (1975) Europ. Fl. Taxon. Stud. Cambridge 61-75

Nome común

Referencies

Enllaces esternos

ornata Categoría:Flora endémica de la península ibérica Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes descrites en 1803 Categoría:Plantes yerbácees Categoría:Plantes descrites por Willdenow Categoría:TBSpecies