Citrus × latifolia, la llima persa, tamién conocida como llima de Tahití, llimón criollu, llimón pérsicu, llimón mesina, llimón ensin grana o llima Bearss (nomada asina n'honor de John T. Bearss, quien desenvolvió esta variedá ensin granes escontra 1895 nun viveru de Porterville, California), ye una fruta qu'en munchos mercaos como'l d'Estaos Xuníos viéndese a cencielles cola denominación de llima. El frutu tien unos 6 cm de diámetru, de cutiu con estremos ligeranmente apuntiaos, de normal viéndese con color verde, anque cuando algama'l maduror total ye mariellu. Ye mayor, con una piel más grueso y menos arumosu que la llima aceda (Citrus × aurantifolia), que ye más cultivada en tol mundu. Les ventayes d'esta llima al respective de l'aceda ye que ye de mayor tamañu, nun tien granes, mayor resistencia, ausencia d'escayos nos árboles, y mayor duración de la fruta una vegada recoyida. Son menos acedes que la llima aceda y nun tien l'amargor de la llima aceda y qu'amazcara los sos otros sabores.
El so cultivu n'Estaos Xuníos
N'Estaos Xuníos, llimar persa tien seis tamaños comerciales, denominaos 110, 150, 175, 200, 230 y 250. Orixinalmente cultivar en Florida y foi'l segundu cultivu detrás de la llima aceda que les sos plantíos cuasi sumieron en 1926 por un furacán, asina mesmu los plantíos de llima persa fueron gravemente estropiaes pol Furacán Andrew en 1992.
El so cultivu n'otros países
En Méxicu, cultívense grandes superficies d'esta especie, que les sos producciones son procesada y esportaes en gran midida a los Estaos XuníosFruit and Tree Nuts Outlook /FTS-333/ July 30, 2008, page 16, by Agnes Perez and Susan Pollack, Economic Research Service, United States Department of Agriculture. http://www.ers.usda.gov/Publications/FTS/2008/07JUL/FTS333.pdf Europa y Asia.
Carauterístiques d'árbol thumb|235px Tipu de grana: Anxosperma
Forma de la fueya: ovalada con márxenes enteros.
Posición de les fueyes: alternes
Tipu de frutu: hesperidio
Propiedaes El zusmiu del frutu y el polvu del frutu desecáu tienen un ampliu usu melecinal,solo o en combinaciones.(Cabrera LG.), 1958. Páx. 131. Per vía oral usar pa tratar afecciones respiratories (amigdalitis, bronquitis, catarru, cefalea, gripe, inapetencia, neumonía, refrío, tos),(Morton JF.), 1987. Páx. 168.(Mendieta RM. del AMU S.), 1981. Páx. 104.(IIN), 1978. Guatemala Indíxena. 13:185, 305, 435. gastrointestinales (foria, disentería, estomatitis, flatulencia, gastralgia,Gastralgia = Dolor d'estómagu. gastritis, fiebre tifoideo, estomagada, vultura)(Mejía JV.), 1927. Páx. 152. escorbutu, fiebre, gonorrea, hepatitis, hipertensión, ictericia, paludismu, sarampión, reumatismu,(Cecchini T.), 1978. Páx. 265.(Morton JF.), 1981. Páx. 373. y neuralxa.(Standley PC. Steyermark JA.), 1946. Fieldiana 24(5):405. Les pebíes machucaes con azucar, dizse que son antihelmíntiques. Tópicamente úsase'l zusmiu puro o esleíu en llavadures pa tratar candidiasis, erisipela, escarlatina, exantema, firíes, herpes, infeiciones, llagas, quemadures, y tiña. En gargarismos pa infeiciones de la boca y gargüelu; el zusmiu o esencia en colirios úsase para conxuntivitis.(Núñez E.), 1986. Páx. 234. Atribúyese-y propiedá antiséptica, astrinxente, balsámica, cicatrizante, depurativa, desecante, dixestiva, diurética, emenagoga, febrífuga, hipotensora, refrescante, sudorífica y vermífuga.(CEMAT-FARMAYA), 1994. Páx. 87.
Taxonomía Citrus × latifolia describióse por Tanaka ex Q.Jiménez y espublizóse en Phytoneuron 2012–101: 2, f. 1–3. 2012. Sinonimia Citrus × aurantiifolia var. latifolia Yu.Tanaka Citrus × aurantiifolia subsp. latifolia (Yu.Tanaka) S.Ríos, D.Rivera & Obón
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les rutácees
Referencies
Bibliografía Grayum, M. H., B. E. Hammel & Q. Jiménez Madrigal. 2012. Validation of a scientific name for the Tahitian lime. Phytoneuron 2012(101): 1–5.
Enllaces esternos
Tahiti lime botánica, agricultura, y hestoria hestoria y usu de les llimes hestoria y variedaes de llimes
latifolia Categoría:Frutes Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes descrites por Tanaka Categoría:Plantes descrites por Q.Jiménez Categoría:TBSpecies