Paeonia officinalis ye una planta de la familia Paeoniaceae. thumb|240px|Detalle de la flor thumb|240px|Ilustración thumb|240px|Nel so hábitat thumb|240px|Paeonia officinalis
Descripción Paeonia officinalis ye una planta perenne, yerbácea, con rizoma soterrañu maderizu y d'hasta 70 cm d'altor (raramente más alta). Fueyes grandes, les basales totalmente formaes y peciolaes, 2-3 vegaes estremaes en 17-30 segmentos llanceolaos, más o menos lobulaos, col viesu pubescente. Peciolu cola cara cimera claramente acanaláu. Fueyes cimeres más pequeñes, menos segmentaes hasta simples. Flores grandes, hasta 13 cm d'anchu, en forma de mota. Sépalos narquiaos, percima de les fueyes cimeres, nun cayen. 5-10 pétalos coloraos, anchamente ovalaos, con cantu onduláu. Numberosos estames con filamentos coloraos y anteres marielles. 2-3 carpelos, hasta 3-5 cm de llargu, llanudos. Na fructificación folículos con delles granes.
Hábitat Montes, praderíes, nivel de monte y melojares. Distribución Mediterraneu, hasta Europa central. Propiedaes Paeonia officinalis contién el principiu activu paeonol que se porta como antiinflamatoriu, analxésicu, antiácido, antiulceroso y antibacterianu. La paeoniflorina ye sedante, hipnóticu, antitusivu, llixeramente espasmolítico, analxésicu y anticonvulsivante. Los antocianósidos son responsables del efeutu venotónico y vasoprotector. Popularmente utilizáronse les flores como laxo-purgante y les granes como emético, nun siendo recomendables dichos usos. Contraindicáu col embaranzu (pue ser albortivu), la lactancia y a neños pequeños.
Indicáu para ansiedá, taquicardia, tos irritativa, gastritis, úlcera gastroduodenal, varices, hemorroides.
Como interés heráldicu, cabo mentar que ye la flor nacional de China.
Taxonomía Paeonia officinalis describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 530. 1753. Etimoloxía Paeonia: nome xenéricu n'honor de Pion, el médicu de los dioses qu'apaez mentáu na Ilíada y na Odisea de Homero. Curó a Ares cuando foi mancáu por Diomedes mientres la guerra de Troya; tamién se menta un sanamientu anterior que-y fixo a Haes d'una flecha llanzada por Heracles en Pilos.En Nomes Botánicos Tamién en Pliniu'l Vieyu, llibru 25, X, 1, que la encamienta contra «les velees provocaes polos Faunos.»Pliny the Elder: the Natural History - liber XXV, X, 29Pline l'Ancien - Histoire Naturelle, tome 2, livre XXV, X, 1 - Traduction française : É. Littré
officinalis: epítetu llatín que significa "de venta en herbarios".N'Epítetos Botánicos Sinonimia Moutan officinalis (L.) Lindl. & Paxton Paeonia anemoniflora (Hook.) auct. Paeonia barrii Lynch Paeonia baxteri Sabine ex Salm-Dyck Paeonia commutata Wender. Paeonia elegans Sabine ex Salm-Dyck Paeonia feminea (L.) Desf. Paeonia festiva Tausch Paeonia fimbriata (Sabine) B.D.Jacks. Paeonia foemina Mill. Paeonia foemina Garsault Paeonia fulgens Bailly Paeonia fulgida Sabine ex Salm-Dyck Paeonia hirsuta Mill. Paeonia lanceolata Salm-Dyck Paeonia lobata Rchb. Paeonia mollis G.Anderson Paeonia nemoralis Salisb. Paeonia paradoxa var. fimbriata Sabine Paeonia peregrina var. officinalis (L.) Huth Paeonia peregrina f. officinalis (L.) Rouy & Foucaud Paeonia porrigens Rchb. Paeonia promiscua Tausch Paeonia pubens Sims Paeonia rubra Steud. Paeonia sessiliflora Sims Paeonia splendens Bailly Paeonia subternata Salm-Dyck Paeonia versicolor W.H.Baxter en PlantList Nomes comunes Castellán: rosa albardera, rosa de rejalgar.En Anthos, RJB/CSIC, Madrid.
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Polinización n'orquídees Carauterístiques de les paeoniacees Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Paeoniaceae Categoría:Flora de la cuenca mediterránea Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes descrites en 1753 Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:TBSpecies