Sapium glandulosum, conocida popularmente como "kurupika’y", "pau-de-leite", "pau-leiteiro", "llecheru", "llecheru de fueya graúda", "mataojo" o "toropi", ye una planta de la familia de les Euphorbiaceae.
Distribución xeográfica Ye endémicu de Brasil y Paraguái.
Descripción Ye un árbol lactescente, caducifoliu que puede algamar hasta 20 m d'altor, con tueru rectu y cilíndricu con hasta 5 dm de diámetru. Fueyes llargues, espinoses, llanceolaes, simples, alternaes, márxenes finamente serraos, con un estrechamientu enriba de 15 cm; florece nel Hemisferiu Austral d'ochobre a xineru, y fructifica de xineru a marzu.
Como ye una especie heliófila, o de lluz difuso alcuéntrase en montes non bien trupos. En Brasil rexístrase la so presencia nel sur y nel sureste.
La madera ye indicada pa faer caxes, y como lleña pa carbón. Del so látex característicu (d'ellí'l so nome) usar pa producir hule.
Ye por demás ornamental; en paisaxismu y en reforestación.
El nome "mataojo" foi dau porque'l so látex ye altamente irritante ocular.
La nación guaraní usen la so madera pa esculpir animales.
Taxonomía Sapium glandulosum describióse por (L.) Morong y espublizóse en Annals of the New York Academy of Sciences 7: 227. 1893. Etimoloxía Sapium: nome xenéricu que según Umberto Quattrocchi derívase probablemente del llatín sappinus, sapinus o sappium = "una especie d'abetu o pinu," posiblemente, de la mesma, deriva del celta sap = "grasa", refiriéndose al exudáu d'un tueru estropiáu.En Nomes Botánicos
glandulosum: epítetu llatín que significa "glandular"N'Epítetos Botánicos Sinonimia Excoecaria aerea (Klotzsch ex Müll.Arg.) Müll.Arg. Excoecaria biglandulosa Müll.Arg. Excoecaria marginata (Müll.Arg.) Müll.Arg. Excoecaria obtusiloba (Müll.Arg.) Müll.Arg. Excoecaria occidentalis Müll.Arg. Excoecaria suberosa Müll.Arg. Hippomane aucuparia (Jacq.) Crantz Hippomane biglandulosa L. Hippomane fruticosa Sessé & Moc. Hippomane glandulosa L. Hippomane zeocca L. ex B.D.Jacks. Omphalea glandulata Vell. Sapiopsis cremostachys Müll.Arg. Sapium aereum Klotzsch ex Müll.Arg. Sapium alainianum P.T.Li Sapium albomarginatum Pax & K.Hoffm. Sapium aubletianum (Müll.Arg.) Huber Sapium aucuparium Jacq. Sapium aucuparium Willd. Sapium aureum H.Buek Sapium biglandulosum (L.) Müll.Arg. Sapium bogotense Huber Sapium caribaeum Urb. Sapium claussenianum (Müll.Arg.) Huber Sapium contortum Croizat Sapium cremostachyum I.M.Johnst. Sapium endlicherianum Klotzsch ex Pax Sapium fendleri Hemsl. Sapium fragile Pax & K.Hoffm. Sapium giganteum Pittier Sapium glandulatum (Vell.) Pax Sapium guaricense Pittier Sapium haematospermum var. saltense O'Donell & Lourteig Sapium haematospermum var. saltensis O'Donell & Lourteig Sapium hamatum (Müll.Arg.) Pax & K.Hoffm. Sapium hemsleyanum Huber Sapium hippomane G.Mey. Sapium integrifolium Splitg. ex Lanj. Sapium intercedens Huber Sapium itzanum Lundell Sapium ixiamasense Jabl. Sapium izabalense Lundell Sapium jamaicense Sw. Sapium klotzschianum (Müll.Arg.) Huber Sapium lanceolatum (Müll.Arg.) Huber Sapium leptadenium (Müll.Arg.) Huber Sapium marginatum Müll.Arg. Sapium moaense Alain Sapium montevidense Klotzsch ex Baill. Sapium moritzianum Klotzsch Sapium muelleri Hemsl. Sapium naiguatense Pittier Sapium nitidum Alain Sapium obtusatum Klotzsch ex Pax Sapium obtusilobum Müll.Arg. Sapium occidentale (Müll.Arg.) Huber Sapium oligoneurum K.Schum. & Pittier Sapium paranaense Pax & K.Hoffm. Sapium paucistamineum Pittier Sapium pavonianum (Müll.Arg.) Huber Sapium petiolare (Müll.Arg.) Huber Sapium pittieri Huber Sapium poeppigii Hemsl. Sapium pohlianum Klotzsch ex Pax Sapium prunifolium Klotzsch Sapium punctatum Klotzsch ex Pax Sapium pycnostachys K.Schum. ex Pax Sapium salicifolium Kunth Sapium saltense (O'Donell & Lourteig) Jabl. Sapium schippii Croizat Sapium serratum (Müll.Arg.) Klotzsch ex Baill. Sapium suberosum Müll.Arg. Sapium submarginatum Huber Sapium subserratum Klotzsch ex Pax Sapium sulciferum Pittier Sapium taburu Ule Stillingia aucuparia (Jacq.) Oken Stillingia biglandulosa (L.) Baill. Stillingia dracunculoides Baill. Stillingia haematantha Standl. Stillingia hippomane (G.Mey.) Baill. Stillingia marginata (Müll.Arg.) Baill. Stillingia prunifolia (Klotzsch) Baill.
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica
Referencies
Bibliografía CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City. Correa A., M.D., C. Galdames & M. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panamá. Forzza, R. C. 2010. Llista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro. Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584. View in Biodiversity Heritage Library González Ramírez, J. 2010. Euphorbiaceae. En: Manual de Plantes de Costa Rica. Vol. 5. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 119: 290–394. Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. (eds.) 2008. Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venez. 1–859. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas. Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidá d'Antioquia, Medellín. Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Cat. Vasc. Pl. Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181.
Enllaces esternos
glandulosum Categoría:Plantes venenoses Categoría:Plantes melecinales Categoría:Flora d'América del Sur Categoría:Árboles de Brasil Categoría:Árboles de Paraguái Categoría:Plantes descrites en 1893 Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:Plantes descrites por Morong