Satureja montana ye una especie botánica perenne fanerógama na familia de les Lamiacees, nativa de rexones templaes y templaes del sur d'Europa. thumb|Flores thumb|Vista de la planta en flor
Descripción Ye una planta perenne siempreverde, semimaderiza, subarbustiva, qu'algama 5 dm d'altor. Con fueyes opuestes, oval-llanceolaes, de 1-2 cm. de llargu y 5 mm. d'anchu. Flores blanques.
Cultivu y usos Fácil de cultivar, fai un curiosu bordura en cualquier xardín de yerbes culinaries. Requier suelu bien drenáu y un mínimu de seis hores de sol per día.
D'antiguo semábase indistintamente cola más usada y conocida Satureja hortensisDambes tienen fuerte sabor picante.
En cocina tien reputación d'acompañar perbién llegumes y carnes, según platos llixeros de pollu o pavu. Tien un sabor fuerte en crudu, pero pierde enforma sabor na cocción. Tien usu melecinal como estimulante y afrodisiaco.
Usu melecinal thumb|Flores y yemes de ajedrea. Antisépticu; arumosu; carminativo; dixestivu; expectorante; resquemores; estomacal.
"Usar con frecuencia como yerba especie culinaria, pero tien beneficios melecinales, especialmente pal aparatu dixestivu. Esta especie tien una aición más fuerte que Satureja hortensis. Tola planta, y especialmente los biltos florales, son medianamente antisépticos, arumosos, carminativos, dixestivos, expectorantes y estomacales. Bebíu ye remediu contra cólicos y flatulencias, tamién par tratar gastroenteritis, cistitis, estomagada, foria, conxestión bronquial, desórdenes menstruales. Nun ye conveniente'l so usu en muyeres embarazaes.
La planta colléchase pel branu, cuando ta en flor y úsase fresca o seca. L'aceite esencial usar en lociones pal cueru cabelludo en casos de calvez incipiente. N'untaza úsase externamente contra l'artritis." (Tomáu de Plantes pa un Futuru, pfaf.org.)
Componentes químicos carvacrol (30 - 75 %) timol (1 - 5 %) p-cimeno (10 - 20 %) gamma-terpineol (2 - 10 %) 1,8-cineol (3,8 %) borneol (12,5 %) a-terpineol (2,5 %)
Taxonomía Satureja montana describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 567. 1753.
Etimoloxía Satureja: nome xenéricu que remanez del nome en llatín de la sabrosa yerba que yera bien conocíu polos antiguos, y que foi encamentáu por Virxiliu como un árbol mielífero escelente pa llantar alredor de los truébanos.En Nomes Botánicos
montana: epítetu llatín que significa "de los montes"N'Epítetos Botánicos Vriedaes aceptaes Satureja montana subsp. macedonica (Formánek) Baden Satureja montana subsp. pisidia (Wettst.) Šilić Satureja montana subsp. variegata (Host) P.W.Ball Sinonimia Clinopodium montanum (L.) Kuntze Micromeria montana (L.) Rchb. Micromeria pygmaea Rchb. Micromeria variegata Rchb. Satureja brevis Jord. & Fourr. Satureja ciliata Avé-Lall. Satureja flexuosa Jord. & Fourr. Satureja hyssopifolia Bertol. Satureja karstiana Justin Satureja mucronifolia Stokes Satureja ovalifolia Huter, Porta & Rigo Satureja petraea Jord. & Fourr. Satureja pollinonis Huter, Porta & Rigo Satureja provincialis Jord. & Fourr. Satureja pyrenaica Jord. & Fourr. Satureja rigidula Jord. & Fourr. Satureja trifida Moench Saturiastrum montanum (L.) Fourr. Saturiastrum petraeum Fourr. Thymus montanus (L.) Dum.Cours.
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica
Referencies
Bibliografía Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidá d'Antioquia, Medellín.
Enllaces esternos
Propiedaes melecinales de la ajedrea
Categoría:Plantes descrites en 1753 montana Categoría:Especies (adobíu) Categoría:Plantes melecinales Categoría:Flora d'Europa Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:TBSpecies