miniaturadeimagen|Maquiavelo introdució la pallabra Estáu» na so obra El Príncipe. L'Estáu ye la organización política, dotada d'atribuciones soberanes ya independiente, qu'integra la población d'un país. Fai referencia a la organización social política, coactiva, coercitiva y económica, conformada por un conxuntu d'instituciones, que tienen l'atribución de regular la vida en sociedá.
Como términu polisémicu, designa tamién a tou aquel país soberanu, reconocíu como tal nel orde internacional, según al conxuntu d'atribuciones y órganos de gobiernu de dichu país.
Tou Estáu ta dotáu de territoriu, población y soberanía.
Definiciones El conceutu d'Estáu difier según los autores,Para José Zafra Valverde, ex-Caderalgu de Derechu Políticu de la Universidá de Navarra, l'Estáu definiríase como: pero dalgunos d'ellos definen l'Estáu como'l conxuntu d'instituciones que tienen l'autoridá y potestá pa establecer les normes que regulen una sociedá, teniendo soberanía interna y esterna sobre un territoriu determináu. Max Weber, en 1919, define Estáu modernu como una "asociación de dominación con calter institucional que trató, con ésitu, de monopolizar dientro d'un territoriu la violencia física llexítima como mediu de dominación y que, con esti fin, axuntó tolos medios materiales en manes de los sos dirixentes y espropió a tolos seres humanos qu'antes disponíen d'ellos por derechu propiu, sustituyéndolos coles sos propies xerarquíes supremes”.Max Weber, “La política ”, nel so llibru El políticu y el científicu, trad. F. Rubio Llorente, Madrid, Alianza, 5ª ed., 1979, p. 92. Por ello tópense dientro del Estáu instituciones tales como les fuercies armaes, l'alministración pública, los tribunales y la policía, asumiendo pos l'Estáu les funciones de defensa, gobernación, xusticia, seguridá y otres, como les rellaciones esteriores.
Probablemente la definición más clásica d'Estáu, foi la citada pol xurista alemán Hermann Heller que define al Estáu como una "unidá de dominación, independiente no esterior ya interior, qu'actúa de manera continua, con medios de poder propios, y claramente delimitado no personal y territorial". Amás, l'autor define que namái se puede falar d'Estáu como una construcción propia de les monarquíes absolutes (ver monarquía absoluta) del sieglu XV, de la Edá Moderna. "Nun hai Estáu na Edá Antigua", señala l'autor.Heller, Hermann. "Supuestos históricos del Estáu actual", FCE, Páx. 142. Coles mesmes, como evolución del conceutu desenvolvióse'l "Estáu de Derechu" pol que s'inclúin dientro de la organización estatal aquelles resultantes del imperiu de la llei y la división de poderes (executivu, llexislativu y xudicial) y otres funciones, como la emisión de moneda propia.
Definiciones de los clásicos Cicerón: Ye un ensame d'homes amestaos pola comunidá del derechu y de la utilidá pa un bienestar común. San Agustín: Ye una xunta d'homes dotaos de razón y enllazaos en virtú de la común participación de les coses qu'amen. J. Bodino: Ye un conxuntu de families y les sos posesiones comunes gobernaes por un poder de mandu según la razón. F. C. von Savigny: Ye la representación material d'un pueblu. I. Kant: Ye una variedá d'homes baxu lleis xurídiques. F. Oppenheimer: Ye la institución social impuesta pol grupu victoriosu al derrotáu, col propósitu de regular el so dominiu y d'arrexuntase contra la rebelión interna y los ataques del esterior. F. Lasalle: L'Estáu ye la gran asociación de les clases probes. T. Hobbes: Una institución, que los sos actos, por pactos realizaos, son asumíos por toos, en visu a que pueda utilizase la fortaleza y medios de la comunidá, como se xulgue oportunu, p'asegurar la paz y la defensa común. L. Duguit: Ye una corporación de servicios públicos controlada y empobinada polos gobernantes. G. W. F. Hegel: L'Estáu ye la conciencia d'un pueblu. Hegel, 1986: L'Estáu ye la realidá de la idea ética; ye l'espíritu éticu en cuanto voluntá patente, clara por sigo mesma, sustancial, que se piensa y conozse, y que se cumple lo que sabe. No ético l'Estáu tien la so esistencia inmediata; y na conciencia de sigo del individuu, nel so conocer y actividá tienen la so esistencia mediata, y esta conciencia de sigo, per mediu de los sentimientos, tien el so llibertá sustancial nos fines y resultaos de la so actividá. H. Grotius:L'asociación perfecta d'homes llibres xuníos pa gociar de los sos derechos y pa la utilidá común. Ye l'asociación política soberana que dispón d'un territoriu propiu, con una organización específica y un supremu poder facultáu pa crear el derechu positivu. Karl Marx: L'Estáu nun ye'l reinu de la razón, sinón de la fuercia; nun ye'l reinu del bien común, sinón del interés parcial; nun tien como fin el bienestar de toos, sinón de los que detentan el poder; nun ye la salida del estáu de naturaleza, sinón la so continuación so otra forma. Antes al contrariu, la salida del estáu de naturaleza va coincidir col fin del Estáu. D'equí l'enclín a considerar tou Estáu como una dictadura y a calificar como relevante solo'l problema de quién gobierna (burguesía o proletariáu) y non solo'l como. Definiciones de tratadistas modernos Jellinek: Ye una asociación d'homes sedentarios dotada d'un poder entamáu de mandu orixinariu.
Bluntschli: Ye la personificación d'un pueblu.
Spengler: L'estáu ye la historia considerada ensin movimientu. La historia ye l'Estáu pensáu nel movimientu d'influencia.
Kelsen: L'Estáu ye l'ámbitu d'aplicación del derechu.
L'Estáu ye'l derechu como actividá normativa.
El derechu ye l'Estáu como una actividá normada.
"Nel Estáu algama la so personalidá xurídica."
Carré de Malberg: Ye la comunidá política con un territoriu propiu y que dispón d'una organización.
Ye la comunidá d'homes sobre un territoriu propio y entamar nuna potestá cimera d'aición y coerción.
Adolfo Posada: Son los grupos sociales territoriales con poder suficiente pa caltenese independientes.
Herman Heller: L'Estáu ye la conexón de los queferes sociales. El poder del Estáu ye la unidá d'aición entamada nel interior y l'esterior. La soberanía ye'l poder d'ordenación territorial esclusiva y suprema.
Herman Heller: L'Estáu ye la organización política soberana de dominación territorial. Ye la conexón de los poderes sociales.
Groppali: Ye l'agrupación d'un pueblu que vive permanentemente nun territoriu con un poder de mandu supremu representáu ésti nel gobiernu.
Max Weber: L'Estáu ye la coaición llexítimo y específico. Ye la fuercia bruto llexitimada como "postrera ratio", que caltién el monopoliu de la violencia.
Definición ahistórica: Estáu ye la forma política suprema d'un pueblu.
Orixe y evolución del conceutu d'Estáu Nos Diálogos de Platón, nárrase la estructura del Estáu ideal, pero ye Maquiavelo quien introdució la pallabra Estáu na so célebre obra El Príncipe: usando'l términu de la llingua italiana «Stato», evolución de la pallabra «Status» del idioma llatín.
Magar puede considerase que'l deséu de mandar ye innatu, el ser humanu civilizó l'instintu de dominación, tresformándolo na autoridá. Y creó l'Estáu pa llexitimala.
Les sociedaes humanes, desque se tien noticia, entamáronse políticamente. Tal organización puede llamase Estáu, en tantu y en cuanto correspuende al agregamientu de persones y territoriu alredor de una autoridá, nun siendo, sicasí, acertáu entender la noción d'estáu como única y permanente al traviés de la historia.
D'una manera xeneral, entós, puede definíse-y como la organización na que conflúin tres elementos, l'autoridá, la población y el territoriu. Pero, esta noción ambigua obliga a dexar constancia de que magar l'Estáu esistió dende l'antigüedá, namái puede ser definíu con precisión teniendo en cuenta'l momentu históricu.
Del estáu de l'Antigüedá nun ye predicable la noción de llexitimidá, por cuanto surdía del fechu de qu'un determináu xefe (rei, tiranu, príncipe) apoderar de ciertu territoriu, munches vegaes mal determináu, ensin importar el sentimientu de vinculación de la población, xeneralmente invocando una invistidura divina y cuntando cola llealtá de xefes y jefezuelos rexonales. Asina fueron los imperios de l'antigüedá, l'exipciu y el persa, ente ellos.
La civilización griega apurrió una nueva noción d'estáu. Puesto que la forma d'organización política que la caracterizó correspondía a la ciudá, la polis, alcordar a la población una participación venceyante, más allá del sentimientu relixosu y ensin poderes señoriales entemedios. Amás, tando cada ciudá dotada d'un pequeñu territoriu, el so defensa concernía a tolos ciudadanos, que s'ocupaben de lo que güei se llama l'interés nacional.
Nel réxime feudal prevalecieron los venceyos d'orde personal, sumiendo tantu la delimitación estricta del territoriu como la noción d'interés xeneral. El poder central yera llexítimu pero débil y los xefes llocales fuertes, al puntu qu'éstos exercíen atributos propios del príncipe, como alministrar xusticia, recaldar impuestos, acuñar moneda y reclutar exércitos.
Y, finalmente, l'estáu modernu incorpora a la llexitimidá, heredada del feudal, la noción de soberanía, un conceutu revolucionariu, tal como señala Jacques Huntzinger,Huntzinger, Jacques. Introduction aux relations internationales. París : Seuil, 1987 quien atribúi'l pasu históricu d'una sociedá desagregao y esfaragayao, pero encimentada na relixón, a una sociedá d'estaos entamaos ya independientes unos d'otros.
Pero, esti estáu modernu, surdíu de l'aspiración de los reis a desentemangase de los llazos feudales y de la xerarquía eclesiástica, el estáu – nación, la unión d'un poder central, un territoriu y una población alredor del conceutu revolucionariu de la soberanía, habría de conocer dos formes, dos definiciones distintos, la primera, l'estáu principescu y la segunda, l'estáu democráticu.
L'estáu principescu, carauterizar pol poder personal exercíu uniformemente sobre un territoriu puramente delimitado. El príncipe yera'l soberanu, con atribuciones internes y esternes. Dientro del so territoriu, cobraba impuestos y producía lleis de calter xeneral, aplicaes coercitivamente, por aciu el monopoliu de la fuercia público. Internacionalmente, representaba y obligaba al so Estáu.
Y el estáu democráticu, surdíu de les revoluciones inglesa, norteamericana y francesa, treslladó la soberanía del príncipe a la nación. Los sos poderes fueron asumíos por organismos surdíos de consultes a la población, por aciu regles de xuegu previa y claramente definíes. Y a l'igual que nes polis griegues, el sentimientu patrióticu desenvolvióse y con él los de pertenencia, civismu ya interés nacional.
Sía que se prautique la democracia o namái se xunte verbalmente a ella, el procesu históricu descritu llevó a la estensión del estáu - nación como forma política. Los principios desenvueltos n'Europa y Norteamérica arrobinar cola descolonización producida mientres el sieglu XX y asina, tal como afirma Huntzinger, llegóse a universalizar el modelu de estáu – nación talmente que el planeta, agora, atópase pobláu d'estaos.”
Estáu, Nación y Gobiernu Nun tien de confundir se col conceutu de gobiernu, que sería namái la parte xeneralmente encargada de llevar a cabu les funciones del Estáu delegando n'otres instituciones les sos capacidaes. El Gobiernu tamién puede ser consideráu como'l conxuntu de gobernantes que, temporalmente, exercen cargos mientres un periodu llindáu dientro del conxuntu del Estáu.
Tampoco equival totalmente al conceutu, de calter más ideolóxicu, de "Nación", yá que se considera posible la esistencia de naciones ensin Estáu y la posibilidá de que distintes naciones o nacionalidaes arrexuntar alredor de un solu Estáu. Comúnmente los Estaos formen entes denominaos "Estáu Nación" qu'entá en dambos conceutos, siendo habitual que cada nación tenga o reivindique'l so propiu Estáu.