Tommaso di ser Giovanni di Mone Cassai , llamáu Masaccio, foi un pintor cuatrocentista italianu. A pesar de la brevedá de la so vida, la so obra tuvo una importancia decisiva na historia de la pintura. Xeneralmente considérase que foi'l primeru n'aplicar a la pintura les lleis de la perspeutiva científica, desenvueltes por Brunelleschi."Masaccio was the first artist to use full perspective in Western art when he completed the frescu “Trinity” in 1425" (en "Masaccio", en www.library.thinkquest.org).«Si è soliti attribuire la scoperta della prospettiva al Brunelleschi; eppure, i critici sono anche d'accordo nel sottolineare come Masaccio crei l'uso pittorico della prospettiva». (Masaccio: l'invenzione della prospettiva , en www.italica.rai)."Masaccio's Trinity, painted for S. Maria Novella in Florence around 1427, is usually considered to be the oldest surviving perspective painting. It is considered his most mature work." (Paul Calter BRUNELLESCHI'S PEEPSHOW & THE ORIGINS OF PERSPECTIVE ).
Biografía thumb|Semeya de moza de perfil, c. 1425.
Nació en Castel San Giovanni, güei San Giovanni Valdarno, el 21 d'avientu de 1401, fíu del notariu Giovanni di Mone Cassai y de la so esposa Jacopa di Martinozzo. L'apellíu Cassai procede del nome de l'actividá a que se dedicaba la familia paterna de Masaccio: yeren ebanistes (n'italianu, cassai). En 1406, coincidiendo cola nacencia del segundu fíu del matrimoniu, Giovanni —que recibiría depués el nomatu de «el Scheggia»—, muerre'l padre. La madre volvió contraer matrimoniu col mercader de especies Tedesco di Mastro Feu, tamién viudu, y con dos fíos, que morrió'l 7 d'agostu de 1417.
Masaccio treslladóse a Florencia ente 1417 y 1421, seique por causa de la muerte del so padrastru. Esisten documentos que demuestren que la madre de Masaccio arrendó una casa nesta ciudá, nel barriu de San Niccolò Oltrarno, de xuru como vivienda pal so fíu, una y bones ella siguió viviendo en casa del so difuntu home. Ye posible que'l mozu artista empezara la so andadura en Florencia nel taller de Bicci di Lorenzo o nel de dalgún otru. El 7 de xineru de 1422 inscribir nel Arte (gremiu) de médicos y especieros, lo cual indica qu'exercía yá como pintor autónomu na ciudá del Arno.
La so primer obra segura ye'l trípticu pa San Juvenal de Casia, que lleva la fecha, na tabla central, de 23 d'abril de 1422: ANNO DOMINI MCCCCXXII A DI VENTITRE D'AP[RILE]. Ye posible, según da a entender Vasari, qu'en 1423 Masaccio realizara un viaxe a Roma, con motivu del xubiléu. En 1424 inscribir na Compañía de San Lucas de Florencia. Posiblemente anguaño o en 1425 empezó a collaborar con Masolino nos frescos de la capiya Brancacci de la ilesia de Santa María del Carmine de dicha ciudá. En febreru de 1426 empezó'l Polípticu de Pisa, trabayu que lu ocuparía mientres casi tol añu.
En 1428 treslladóse a Roma, convidáu pol cardenal Brando da Castiglione pa decorar la capiya de San Clemente na ilesia homónima. En Roma trabayó nel Polípticu de Santa María Mayor, del cual caltiénense los «Santos Jerónimo y Xuan Bautista» (anguaño na National Gallery de Londres). Morrió en Roma na seronda de 1428, cuando cuntaba namái ventisiete años d'edá. Delles fontes antigües menten el rumor de que foi envelenáu.
Obra
Trípticu de San Juvenal thumb|300px|Trípticu de San Juvenal.
El trípticu de San Juvenal yera una obra desconocida de Masaccio, non mentada pol so biógrafu Giorgio Vasari, que afayóse en 1961. La pintura componer de tres tables: la central representa a la Virxe col Neñu, flanqueados por dos ánxeles; nos paneles llaterales apaecen pareyes de santos: San Bartolomé y San Blas nel de la esquierda, y San Juvenal y San Antonio Abá nel de la derecha. Na tabla central figura la inscripción que dexó datar la obra: ANNO DOMINI MCCCCXXII A DI VENTITRE D'AP[RILE]. La composición ta construyida acordies coles lleis de la perspeutiva: les llinies de fuga del pavimentu de los trés paneles converxen nun puntu de fuga central, representáu pola mano derecha de la Virxe, que sostién los pies del Neñu.
Capiya Brancacci
En 1424, Masaccio y Masolino empezaron la decoración de la Capiya Brancacci, nel transepto de la ilesia de Santa María del Carmine. La capiya fuera construyida acordies coles disposiciones testamentaries de Pietro Brancacci, pero foi Felice Brancacci, prósperu mercader en sedes qu'había desempeñaos dellos cargos políticos importantes en Florencia, quien encamentó la decoración de la capiya a Masaccio y Masolino. Los dos pintores trabayaron de forma perfectamente coordinada: dambos trabayaron nos dos parés de la capiya, y dieron una gran unidá a la composición, gracies al emplegu d'una mesma gama cromática, y de un únicu puntu de vista (el d'un espectador asitiáu nel centru de la capiya). Cuando Masolino coló a Hungría, en setiembre de 1425, Masaccio siguió trabayando en solitario. Más palantre, tres la partida a Roma y posterior muerte de Masaccio, el trabayu quedó atayáu. En 1436 Felice Brancacci foi desterráu de Florencia al xubir al poder la familia Médici. La decoración de la capiya namái foi terminada en 1481 por Filippino Lippi. Ente 1746 y 1748 realizáronse importantes tresformamientos na capiya, y en 1781 sufrió importantes deterioros por causa de una quema que ennegreció los frescos. Fueron restauraos en 1988, volviéndose al color orixinal.
Los frescos distribuyir en dos niveles horizontales a lo llargo de les dos parés de la capiya (orixinalmente había tamién pintures nos lunetos y na bóveda, toes elles obra de Masolino). Síguese l'esquema característicu de la pintura florentina al frescu, consistente n'ordenar les composiciones como si fueren cuadros asitiaos nel muriu, y, pa destacar esta idea, cada escena ta enmarcada por pilastres clásiques y capiteles corintios pintaos.
thumb|300px|La espulsión d'Adán y Eva del paraísu terrenal, enantes y dempués de la restauración.
La tema principal de los frescos ye la historia de la vida de san Pedro, patrón de los marineros y comerciantes del mar, y hai tamién delles referencies a la Xénesis, concretamente a la historia d'Adán y Eva. El programa iconográfico interpretóse en rellación cola personalidá del comitente: Felice Brancacci fuera unu de los primeros cónsules del mar de Florencia en 1421, y ente 1422 y 1423 foi embaxador n'El Cairu.
Programa iconográfico 1. Cuerpu cimeru: La espulsión d'Adán y Eva del paraísu terrenal (Masaccio) El tributu (Masaccio) Predicación de San Pedro (Masolino) Bautismu de los neófitos (Masaccio) Resurrección de Tabita (Masolino, con intervenciones de Masaccio) Adán y Eva nel paraísu terrenal (Masolino)
2. Cuerpu inferior: San Pedro na cárcel visitáu per San Pablo (Filippino Lippi) La resurrección del fíu de Teófilu y San Pedro na cátedra (Masaccio) San Pedro cura a los enfermos cola so solombra (Masaccio) La distribución de los bienes y la muerte de Ananías (Masaccio) Disputa de San Pedro con Simón Magu y muerte de San Pedro (Filippino Lippi) San Pedro lliberáu de la cárcel (Filippino Lippi)
Les fontes son los Fechos de los Apóstoles, pa les pintures rellacionaes con San Pedro, los Evanxelios, pal frescu de El tributu, y el Xénesis, pa los dos escenes d'Adán y Eva.
Nel muriu llateral esquierdu atópense cuatro escenes compuestes por Masaccio: dos na parte cimera, La espulsión d'Adán y Eva del paraísu terrenal, El tributu; y dos na inferior, La resurrección del fíu de Teófilu y San Pedro na cátedra, y San Pedro cura a los enfermos cola so solombra. Al pie de estes obres de Masaccio atópense otres de Masolino, y delles posteriores de Filippino Lippi.
Nel muriu llateral derechu atópense, na parte cimera, El bautismu de los néofitos; y na inferior La distribución de los bienes y la muerte de Ananías. Amás, créese que son tamién obra de Masaccio los edificios qu'apaecen al fondu del frescu de Masolino sobre la Resurrección de Tabita.
Analís estilísticu La espulsión d'Adán y Eva del paraísu terrenal: compárase frecuentemente esta pintura cola de Adán y Eva nel paraísu terrenal, realizada por Masolino na paré d'enfrente. Ente que la obra de Masolino pertenez inda al góticu, na de Masaccio ta yá presente'l Renacimientu. El tratamientu del desnudu remite a modelos de l'Antigüedá (p'Adán, pensóse que Masaccio pudo inspirase n'estatues de Marsias o de Laoconte; pa Eva, dalguna de les venus púdicas romanes). El patetismu de la escena acentuar col berru doliosu d'Eva y el banduyu contraíu d'Adán, que toma aire. El tributu: descríbese la escena narrada nun pasaxe del Evanxeliu de Matéu (: al ser solicitáu a Jesús y los sos discípulos en Cafarnaúm el pagu del tributu pal templu, ésti ordena a Pedro que pesque un pexe, nel cual va atopar la moneda del tributu. thumb|center|600px|El tributu.
Masaccio representa nun solu espaciu tres acontecimientos socesivos. La escena estremar en trés partes: nel centru del frescu'l cobrador, de llombu, con túnica colorada, solicita'l pagu del impuestu, y Jesús ordena a Pedro, con un xestu que l'apóstol repite, lo qu'hai de faer; a la izquierda d'esta escena (nun apaez na imaxe) apaez Pedro, esforciándose en sacar la moneda del pexe qu'acaba de pescar; a la derecha, finalmente, Pedro paga'l tributu al cobrador ante un edificiu en perspeutiva. Rellacionóse esta escena colos nuevos intereses marítimos de Florencia (nun hai qu'escaecer que'l comitente de la obra, Felice Brancacci, fuera cónsul del mar): la idea que se suxer, entós, ye la del mar como fonte d'ingresos pa la República. Dellos autores señalaron intervenciones de Masolino nesta pintura. Argan suxer otra interpretación de la tema: «Masaccio ye demasiáu cultu y demasiao humanista como para nun entender el significáu fondu de la tema: namái a Pedro, como xefe de la Ilesia, va corresponder tratar col mundu, colos poderes terrenales».Argan, Giulio Carlo: Renacimientu y Barrocu. I. De Giotto a Leonardo da Vinci. Madrid, Akal, 1987; p. 141.
El bautismu de los neófitos: la tema equí vien de los Fechos de los Apóstoles, y concretamente de Biblia Fechos|2:41}}.
La resurrección del fíu de Teófilu y San Pedro na cátedra: la fonte d'esta escena nun s'atopa nel Nuevu Testamentu, sinón na Lleenda dorada de Jacobo de la Voráxine: Téofilo, prefeutu d'Antioquía, aceptó lliberar a San Pedro a condición de que resucitara al so fíu de catorce años. Tres l'ésitu del apóstol, Teófilu y numberosos habitantes de la ciudá convertir al cristianismu. thumb|center|600px|La resurrección del fíu de Teófilu (falta equí'l terciu derechu de la escena, nel qu'apaez San Pedro na cátedra). Masaccio dexó inacabado esti frescu, que foi completáu por Filippino Lippi. Créese que nél pueden atopase semeyes de personaxes de la dómina: nel grupu de la esquierda, el personaxe vistíu con vezu de carmelita ye probablemente'l cardenal Brenda Castiglione; Teófilu, sentáu nel tronu en forma de nichu, ye una semeya de Gian Galeazzo Visconti, gran enemigu de Florencia; y Coluccio Salutati ye la figura sentada a los pies de Teófilu, a la derecha. San Pedro cura a los enfermos cola so solombra: créese que nesta escena hai tamién semeyes de personaxes de la dómina. El personaxe a la derecha de San Pedro, con capiellu coloráu, ye de xuru Masolino, en cuantes que la figura de san Xuan, a la izquierda de San Pedro, ye considerada un autorretratu del propiu Masaccio (según otros sería'l so hermanu Giovanni, llamáu «el Scheggia»). L'home curáu milagrosamente (de pies y coles manes xuntes) ye seique una semeya de Donatello.
La distribución de los bienes y la muerte de Ananías ilustra un episodiu de los Fechos () avera del castigu d'Ananías, quien trató d'engañar a la comunidá de los primeros cristianos, y cayó abrasáu por Dios. Esta escena ta estrechamente rellacionada cola anterior.
thumb|La Trinidá. Pintura al frescu. Ilesia de Santa Maria Novella. thumb|Crucifixón, 1426. Temple sobre tabla.
La Trinidá