Wayne Douglas Gretzky ye un xugador canadianu retiráu de ḥoquei sobre xelu.
Foi una maravía dende neñu, convertir nun profesional en 1978 a la edá de 17 años na World Hockey Association (WHA), liderando depués d'eso una llarga carrera na NHL. Tuvo 40 recórds en temporaes regulares, 15 récores nos playoff, ganó 4 copes Stanley colos Edmonton oilers, ganó 9 Trofeos Hart y 10 Trofeos Art Ross. Él ye l'únicu xugador en tener más de 200 puntos nuna temporada.
En 1999 retirar de xugar y convirtióse nel Direutor Executivu de la seleición canadiana de ḥoquei sobre xelu mientres los Xuegos Olímpicos en Salt Lake City del 2002. Tamién se fixo'l copropietariu de los Phoenix Coyotes nel 2000 y dempués del zarru de la NHL mientres la temporada 2004-05 pasó a ser el so entrenador.
Primeros años y la WHA Los güelos paternos de Gretzky yeren inmigrantes polacos que llegaron a Canadá a principios del sieglu XX dende'l pueblu de Maguilov de la Rusia Imperial (agora Bielorrusia). Foi'l clásicu neña maravía. A la edá de 10 años anotara 378 goles y 139 asistencies n'apenes 85 xuegos col Nadrofsky Steelers. A los 14 años en parte p'avanzar na so carrera y en parte p'alloñar de la presión que tenía na so ciudá natal, los Gretzky desafiaron les regles canadianes del ḥoquei aficionáu por que Wayne ganara'l derechu a xugar n'otra parte, esto foi refugáu nesi momentu. Más tarde los Gretzky ganaron y Wayne treslladóse a Toronto xugando pa los Toronto Nationals. Ganó como novatu del añu na lliga menor de ḥoquei del metro b en 1975-1976, con 60 puntos en 28 xuegos. Al añu siguiente con solu 15 años tenía 72 puntos en 32 xuegos colos Seneca Nats. Amás d'esto, robló col so primer axente.
A pesar de la so fama, Gretzky foi puenteado por dos equipos nel OHA Midget Draft en 1977. Oshawa escoyó a Tom McCarthy, y los Niagara Falls escoyeron a Steve Peters de segundu. Cola tercer seleición los Greyhounds escoyeron a Gretzky, anque Walter (el so padre) escribiera al equipu p'avisa-yos que Wayne nun se movería a Sault Ste. Marie, una llocalización nortiza d'Ontario que inflige un horariu de viaxe bien pesáu al so equipu. Él xugó una temporada cola Lliga de Ḥoquei d'Ontario a los 16 años colos Greyhounds. Mientres xugaba pa los Greyhounds, empezó a usar el númberu 99 nel so xerséi anque'l realmente quería usar el númberu 9 -pol so héroe Gordie Howe- pero esti yá yera usáu pol so compañeru Brian Gualazzi. El so entrenador Muzz MacPherson suxirió-y qu'usara'l númberu 99 y asina lo fixo.
Convertir nel xugador más nuevu en competir nel World Junior Championships de 1977 en Montreal a la edá de 16. A pesar de ser el xugador más nuevu del tornéu, acabó col puntaje más altu del tornéu, foi escoyíu pal equipu de la All-Star y pal Meyor Forward del tornéu.
Pa 1978-79 robló colos Indianapolis Racers de la World Hockey Association (WHA) como un xugador menor d'edá. La National Hockey League (NHL) nun acepta xugadores menores de 18 años pero la WHA nun tenía regles al respective de la edá de los xugadores. El dueñu de los Indianapolis Racers, Nelson Skalbania robló col mozu de 17 años un contratu d'un valor personal d'ocho años, un contratu de servicios ente $1.12- y $1.75-millones de dólares sobre unu a dos años. Skalbania sabía que la WHA se descoloraba y que los Racers nun podríen esperar a ser incluyíos ente nengún de los equipos tomaos dientro pola NHL. Él esperaba caltener a los Racers vivos bastante tiempu pa recuperar la remuneración de los equipos que sobrevivíen cuando la WHA eslleió.
Sicasí depués d'ocho xuegos na temporada, Skalbania precisaba'l dineru. Él "vendió" a Gretzky al so sociu anterior, y al entós dueñu de los Edmonton Oilers de la WHA, Peter Pocklington. Anque'l preciu anunciáu foi de $850.000, Pocklington pagó realmente $700.000 pa mercar Gretzky según otros dos otros xugadores de Indianapolis, el porteru Peter Mio y el delanteru Peter Driscoll.
Nel cumpleaños númberu 18 de Gretzky, el 26 de xineru de 1979, Pocklington robló con él un contratu de servicios personales de 20 años (el más llargu d'historia del ḥoquei) dignu de $4-5 millones de dólares, Gretzky encender al prindar el troféu de Lou Kaplan como'l novatu del añu, quedó de terceru na puntuación de la lliga (110 puntos, ye dicir la sumatoria de los sos goles y pases gol), y ayudó a los Oilers a terminar de primeros na lliga. Los Oilers algamaron los finales del Avco World Trophy enantes de perder ante Winnipeg Jets.
Carrera na NHL Dempués que la World Hockey Association foi absorbida pola NHL en 1979, Los Edmonton Oilers y otros 3 equipos xunir a esta. Debíu al ésitu de Gretzky na WHA llevar a tar dientro de la NHL.
Edmonton Oilers (1979-1988) Na so primer temporada na NHL (1979-1980) demostró que los sos críticos equivocábense. Ganó'l Hart Memorial Trophy, como'l xugador más pervalible de la lliga. Convertir nel xugador más nuevu en marcar más de 50 goles, anque nun foi tomáu en cuenta pal Calder Memorial Trophy, dau al meyor novatu de la NHL, pel añu anterior d'esperiencia profesional. La regla foi camudada, en cuenta de Gretzky, el defensa de los Boston Bruins, Ray Bourque ganó'l premiu.
Na so segunda temporada Gretzky ganó'l troféu Art Ross (el primeru de siete consecutivos) con 164 puntos, rompiendo los record de Bobby Orr y Phil Esposito con 102 (asistencies nuna temporada) y 152 (puntos nuna temporada). Ganó'l so segundu troféu Hart.
Mientres la temporada de 1981-1982 devasó'l record que se caltuvo por más 35 años: 50 goles en 50 xuegos. Puestu por Maurice "Rocket" Richard mientres la temporada de 1944-45 de la NHL. Gretzky llogró la fazaña en namái 39 xuegos. El so 50 gol de la temporada foi'l 30 d'avientu de 1981 nos segundos de finales d'un trunfu de 7 a 5 contra los Philadelphia Flyers. Foi'l so quintu gol nel xuegu. El 24 de febreru del 82 Gretzky rompió'l record de Phil Esposito por tener la mayor cantidá de goles nuna temporada (76). Remató la temporada con 92 goles, 120 asistencies, y 212 puntos en 80 xuegos, siendo l'únicu xugador na historia de la NHL en romper la marca de 200 puntos. Esi añu, Gretzky convertir nel primer xugador de ḥoquei y el primer canadianu en ser nomáu'l Associated Press Male Athlete of the Year. Tamién foi llamáu " el Deportista del Añu " de la revista Sport Ilustrated.
Nes siguientes temporaes ver a Gretzky romper el so propiu record d'asistencies tres vegaes más (125 [1982-1983], 135 [1984-1985], y 163 [1985-1986]; tamién ameyoró la marca (120 asist.) en 1986-1987 con 121 y 1990-1991 con 122) y los sos puntos una vegada más (215). Cuando terminó de xugar en Edmonton, caltuvo o compartió 49 record de la NHL, qu'en sí mesmu yera un record. Los Edmonton Oilers mientres la so última temporada na WHA terminaron de primeros en tola temporada regular. Anque al entrar a la NHL nun tuvieron el mesmu ésitu depués de 4 temporaes los Oilers yá taben compitiendo pola copa Stanley.
Los Oilers yeren un equipu nuevu y fuerte que diba palantre con xugadores como Mark Messier, Gretzky, Glenn Anderson y Jari Kurri, el defensa Paul Coffey, y el porteru Grant Fuhr. Gretzky yera'l capitán. En 1983 llegaron a la final de la copa Stanley, solo pa ser esaniciaos por Los New York Islanders. Mientres la siguiente temporada, Los Oilers quedaron na final nuevamente colos New York Islanders esta vegada ganando la so primer copa Stanly de 5 en 7 años. A Greztky nomóse-y oficial de la Orde de Canadá'l 25 de xunu de 1984 pol so sobresaliente contribución al Ḥoquei. Como la ceremonia de la entrega de la Orde ye siempres fecha mientres les temporaes de Ḥoquei, tomólu 13 años, siete meses y dos Gobernadores Xenerales primero que'l pudiera aceptar l'honor. Los Oilers con Gretzky, tamién ganaron la Copa Stanley en 1985,1987 y 1988; y ensin él en 1990.
Los Angeles Kings (1988-1996) El 9 d'agostu de 1988, Gretzky foi "camudáu" con otros xugadores de los Oilers pa Los Angeles Kings. Esti Cambéu fadió a dalgunos y Gretzky foi consideráu un traidor” por dellos canadianos por dise de la so ciudá, del so pueblu y del so país d'orixe; Se rumoró que la motivación d'él, yera por que la so esposa avanzara na so carrera como actriz. Otros creen que foi Pocklington que socatró nel cambéu, procurando beneficiase personalmente de la transaición. Na primer temporada de Gretzky en Los Angeles viose un aumentu marcáu na concurrencia y l'interés de los almiradores nuna ciudá non enantes conocida por siguir el ḥoquei sobre xelu. Los Kings, qu'entós xugaron nel Great Western Forum, presumieron de los sos numberosos ésitos de taquilla nel so camín al algame de los playoff de 1989. Dáse-y enforma creitu a Greztky por poner nel mapa de la NHL a los estaos non codalosos nel ḥoquei . Y que se xeneraren 2 llicencies más pa equipos nesa área (los Anaheim Mighty Ducks y los San Jose Sharks) mientres xugaba pa Los Angeles creció la popularidá d'esti deporte nos estaos sureños d'Estaos xuníos. En 1990 ye nomáu pola Associated Press como Male Athlete of the Decade.
St. Louis Blues(1996) El 27 de febreru de 1996 él xunióse al Saint Louis Blues. Anotó 37 puntos en 31 xuegos pal equipu tantu na estación regular como nos partíos de playoff, y el Blues quedó dientro d'un xuegu n'hores estraordinaries de les finales de Conferencia. Tamién sirvió como'l capitán del equipu na so curtia estancia col Blues. Lamentablemente, nunca pulsió col equipu o col so nuevu derechiegu, Brett Hull, sobre'l xelu según munchos esperar. El 12 de xunetu, robló colos Nueva York Rangers, como un axente llibre, volviendo xuntase col so compañeru d'equipu d'enforma tiempu nos Oilers , Mark Messier.
New York Rangers (1996-1999) El so carrera profesional terminar colos Rangers. Xugó los sos 3 últimes temporaes ayudando al equipu a algamar les Finales de Conferencia del Este en 1997. Los Rangers fueron ganaos nes finales de conferencia polos Filadelphia Flyers. Per primer vegada na so carrera de la NHL, Gretzky nun foi'l capitán del equipu mientres la so estancia colos Rangers (Gretzky namái llevó la 'C' del capitán cuando'l capitán d'equipu regular taba mancáu).
En 1997, enantes del so retiru, The Hockey News llamó a un comité de 50 espertos del ḥoquei (antiguos xugadores de la NHL, escritores pasaos y presentes, llocutores, entrenadores, executivos y direutivos del ḥoquei) pa escoyer y clasificar a los 50 mayores xugadores na historia de la NHL. Los espertos escoyeron a Gretzky como'l númberu unu.
Participó nes Olimpiaes d'iviernu en Nagano, Xapón. L'equipu canadianu yera'l favoritu pero ensin la presencia de Mario Lemieux y d'otros xugadores estrelles por cuenta de les mancadures, l'equipu perdió ante la República Checa nes semifinales.
El so últimu xuegu de la NHL en Canadá foi'l 16 d'abril de 1999, nun empate 2-2 colos Ottawa Senators, y el so xuegu final foi en 2-1 ganáu polos Pittsburgh Penguins el 18 d'abril nel que Jaromir Jagr anotó'l gol ganador. Los himnos nacionales fueron afechos pa la salida de Gretzky. En llugar de cantar "O Canada, we stand on guard for thee" Bryan Adams cantó "We're going to miss you Wayne Gretzky". The Star-Spangled Banner cantáu por John Amirante foi afechu en cuenta de "the land of the free" pa "the land of Wayne Gretzky". Nesti xuegu anotó'l so puntu final, asistiendo l'únicu gol de los Rangers por Brian Leetch. Gretzky foi nomáu como la primera, segunda, y tercer estrella de dambos xuegos. Solo Maurice Richard tuvo un honor como esi, cuando mientres les finales de la copa Stanley el 23 de marzu de 1944, él anotó 5 goles pa los Montreal Canadiens sobre los Toronto Maple Leafs.
Habilidaes