William Fenton Russell , conocíu como Bill Russell, foi un xugador de baloncestu que xugó como pívot 13 años en Boston Celtics de la NBA. Foi'l máximu estandarte de la dinastía de los Celtics que ganaron once campeonatos en trece años y nesi ralu apostaron diez finales consecutives. Foi en cinco causes nomáu MVP de la temporada, anque curiosamente figuró nel meyor quintetu de la NBA solamente tres veces, a les que s'amiesten ocho apariciones nel segundu quintetu.
Antes de la so carrera profesional, Russell ganó dos campeonatos de la NCAA con San Francisco Dons en 1955 y 1956. Tamién consiguió la medaya d'oru nos Xuegos Olímpicos de Melbourne de 1956 como capitán de la seleición nacional d'Estaos Xuníos.
Russell ye consideráu como unu de los meyores defensores de la historia de la NBA, siendo los sos tapones y el so defensa al home les mayores razones del ésitu de los Celtics, inspirando amás a otros xugadores a ameyorar el so xuegu defensivu. Tamién foi notable a la de rebotear, recoyendo un total de 21.620 rebotes en tola so carrera y convirtiéndose nún de los dos xugadores (xunto con Wilt Chamberlain) capaces de consiguir 50 rebotes o más nun partíu. A pesar de nun centrase nunca nel xuegu ofensivu, remató la so carrera profesional con 14.522 puntos.
Dende 1975 forma parte del Basketball Hall of Fame y en 1996 foi nomáu unu de los 50 meyores xugadores de la historia de la lliga.
Empiezos La so familia tuvo munchos problemes col racismu, hasta'l puntu qu'al so padre foi-y negáu'l serviciu nuna gasolinera hasta que tolos veceros blancos fueren atendíos. Cuando'l so padre intentó colase y buscar otra gasolinera, l'encargáu del establecimientu pegó-y con una escopeta na cara amenaciándolo de muerte con que se quedara y esperara la so vez. N'otra ocasión, la so madre caminaba pela cai con un vistíu elegante cuando un policía llocal atopar y facer tornar a casa pa camudase'l vistíu yá que lu describió como "ropa de blanca". Debíu al racismu que s'alendaba nel so Monroe natal, la familia Russell camudar a Oakland, California. La so madre, Kathy, morría d'un fallu renal poco primero de cumplir los 33 años d'edá. Criáu a partir d'entós pol so padre, siempres reconocería nél al so ídolu: “Nunca na mio vida sentí vergüenza pol mio padre. Intenté recoyer el máximu de la so filosofía y añader la mio personalidá, anque nunca llegué al so nivel”.
Russell asistió al Institutu McClymonds, onde nun empezó a sobresalir como xugador de baloncestu hasta los sos años junior y senior, y ganando tres campeonatos estatales col equipu.
Universidá thumb|right|200px|Russell, na so etapa en San Francisco. La única universidá qu'ufiertaba una beca deportiva a Russell yera la Universidá de San Francisco, onde Russell xugó so les órdenes del entrenador Phil Woolpert. Xunto colos sos compañeros de raza negra Hal Perry y K.C. Jones, Russell convertir n'oxetu d'insultos racistes, tantu en USF como nos otros llugares. Nun llamentable incidente, hoteles d'Oklahoma City negar a almitir a Russell y los sos compañeros negros mientres l'equipu taba na ciudá p'apostar el All-College Tournament de 1954. En protesta a ello, l'equipu enteru decidió acampar nuna residencia universitaria d'estudiantes zarrada, lo qu'ellos más tarde consideraron una importante esperiencia de vinculación. Décades más tarde, Russell esplicó que les sos esperiencies endureciéron-y contra l'abusu de too tipu de clases. "Nunca dexé ser una víctima" dixo. Note: This source appears to have a typo it was corrected in this article: It reads "I did now want..." in the source, it was changed to the obviously intended form, "I did not want..."
Russell lideró a USF Dons a los campeonatos de la NCAA de 1955 y 1956, incluyendo una racha de la friolera de 55 partíos consecutivos ganaos. Convertir nun xugador popular gracies a la so fuerte defensa y la so habilidá pa taponar los tiros rivales, llegando a asitiar 13 nun partíu. John Wooden, entrenador d'UCLA Bruins, dixo de Russell que yera "el meyor defensor qu'enxamás vi".
Mientres la so carrera universitaria, Russell permedió 20,7 puntos y 20,3 rebotes en 79 alcuentros. Foi tan dominante que forzó a la NCAA a modificar delles regles, les que vinieron ser conocíes como les "Regles de Russell"; tres la temporada de 1955, decidió enanchase la llinia de tiros llibres de seis a doce pies, lo qu'obligaba a los pívots a xugar más lloñe de canasta. Tamién se convirtió n'illegal tocar el balón cuando ésti alcuéntrase en trayeutoria descendente a canasta.
Amás del baloncestu, Russell representó a USF Dons en competiciones d'atletismu. Compitió na carrera de 402 m, pudiendo completala en 49,6 s, y en saltu d'altura, siendo escoyíu pola revista Track & Field News como'l séptimu meyor saltador d'altor del mundu en 1956. Esi añu, Russell ganó los títulos de saltu d'altura na xunta amateur de Central California y del Pacíficu, y na West Coast Relays. Nésta última competición, realizó unu de los sos meyores saltos, algamando los 2,06 m,namái 6 cm menos que los alcanzaos pol campeón olímpicu aquel añu.
Tres la so carrera en San Francisco, los Harlem Globetrotters convidáronlu a xunise al so llexendariu equipu. Sicasí, el propietariu Abe Saperstein solo axustaba direutamente col entrenador de Russell, polo que'l pívot refugó la ufierta. Alegó que si Saperstein yera demasiáu elegante pa falar con él, entós él yera demasiáu elegante pa xugar pa Saperstein. Sicasí, Russell declaróse elegible pal Draft de la NBA de 1956.
Draft de 1956 Nel Draft de 1956, l'entrenador de Boston Celtics Red Auerbach, punxera los sos güeyos sobre Russell, pensando que la so intensidá defensiva y la so capacidá reboteadora yera lo que los Celtics realmente precisaben. Los sos pensamientos yeren pocu ortodoxos, yá que por aquel tiempu los pívots destacaben pol so xuegu ofensivu y por poner poca atención a la defensa. Sicasí, les posibilidaes de consiguir a Russell paecíen remotes, yá qu'en quedando los Celtics segundos la temporada anterior la so eleición nel draft yera demasiáu baxa. Amás, Auerbach yá usara la so eleición territorial pa escoyer al aleru Tom Heinsohn. Pero Auerbach yá sabía que Rochester Royals, equipu posesor de la primer eleición del draft, diben escoyer al nuevu reboteador Maurice Stokes y que nun taben dispuestos a pagar los 25.000 dólares que solicitaba Russell. St. Louis Hawks, segundos nel draft, escoyeron a Russell, pero l'equipu deseyaba faese colos servicios d'Ed Macauley, xugador seis vegaes All-Star de los Celtics y nativu de St. Louis. Auerbach aceptó axustar colos Hawks por Macauley solu si entraba na operación el mozu Russell, y dempués de que los Celtics tuvieren d'alcuerdu n'incluyir tamién al rookie Cliff Faigan, el trespasu fíxose oficial.
Nesi mesmu draft, los Celtics tamién escoyeron a K.C. Jones, compañeru de Russell en San Francisco Dons. Esa nueche la franquicia consiguió faese colos servicios de trés futuros miembros del Hall of Fame y campeones de la NBA como yeren Russell, Jones y Heinsohn. Dicha eleición del draft y el mentáu intercambiu posterior fueron consideraos, cola perspeutiva del tiempu, unu de los más importantes intercambios de la historia del deporte norteamericano.
Xuegos Olímpicos de 1956
Antes del so añu rookie, Russell foi capitán de la seleición nacional d'Estaos Xuníos que compitió nos Xuegos Olímpicos de Melbourne 1956. Russell tuvo la opción de saltase'l tornéu y apostar la temporada completa colos Celtics, daqué a lo que'l pívot refugó. Darréu comentó que compitiera en saltu d'altura si fuera refugáu pol equipu de baloncestu. Baxu tutelar del entrenador Gerald Tucker, Russell ayudó al combináu norteamericanu a ganar la medaya d'oru ganando a la Xunión Soviética na final por 89-55. Estaos Xuníos apoderó'l tornéu, ganando a los sos rivales por una diferencia de 53,5 puntos per partíu de permediu. Russell lideró al equipu n'anotación con 14,1 puntos per alcuentru, ente que Jones, compañeru d'equipu so nos Celtics apurrió otros 10,9 por partíu.
NBA
1956–59 thumb|left|200px|Russell, al llau de Red Auerbach, en 1956. Russell non pudo xunise a los Celtics na so primer temporada na NBA hasta avientu de 1956 por cuenta del so pergrande compromisu olímpicu. Tres el so regresu de Melbourne, Rusell apostó 48 partíos y permediu 14,7 puntos y 19,6 rebotes per partíu, liderando la lliga nesta última categoría estadística. Mientres la temporada, nel equipu xugaron cinco futuros miembros del Hall of Fame: Russell, Tom Heinsohn, Jim Loscutoff, Bill Sharman, Bob Cousy y Frank Ramsey, ésti saliendo dende'l banquín (K.C. Jones nun xugó en Boston hasta 1958 debíu al serviciu militar).
Nos años previos a la llegada de Russell, los Celtics yeren un equipu anotador pero probe en defensa. Sicasí, cola presencia defensiva de Russell, los Celtics fundaben l'entamu d'una de les dinastíes más llargues na historia del deporte. Na primer temporada l'equipu llogró un balance de 44-28, consiguiendo una plaza d'accesu a playoffs. Nel primer partíu de la primer ronda ante Syracuse Nationals, lideraos pol futuru Hall of Fame Dolph Schayes, Russell completó unu de los meyores partíos na so carrera. Remató con 16 puntos, 31 rebotes y 7 tapones, anque por esa dómina los tapones nun yeren una estadística oficial. Los Celtics barrieron a los Nationals y darréu llantáronse nes sos primeres Finales.
Nes Finales de la NBA enfrentar a St. Louis Hawks, equipu lideráu pola estrella Bob Pettit y l'ex-Celtic Macauley. Dambes franquicies llegaron al séptimu partíu empataos a alcuentros ganaos, siendo nel decisivu de la serie nel que Russell completara'l famosu “Coleman Play”. Russell atópase na llinia de fondu del so propiu campu cuando Jack Coleman recibió un pase a media pista, llegando'l pívot de los Celtics cola abonda velocidá y potencia como para taponarle l'a priori bona bandexa que se preparar a realizar el xugador de los Hawks. El tapón caltuvo'l 103-102 pa los Celtics nel marcador a falta de 40 segundos pal final del partíu. L'alcuentru decidir na prórroga, onde los Celtics imponer por 125-123, ganando'l so primer aniellu de campeón.
Na temporada 1957-58, Russell permedió 16,6 puntos y 22,7 rebotes per partíu, récor de la lliga. Un interesante fenómenu asocedió esa campaña na NBA; Russell foi nomáu MVP de la Temporada, pero foi escoyíu nel segundu meyor quintetu de la lliga, daqué qu'asocedería constantemente a lo llargo de la so carrera. La NBA razonó qu'otros pívots yeren más versátiles que Russell, pero nengún otru significaba tantu pal so equipu como lu faía él. Amás, hasta la temporada 1979-80 el MVP de la temporada yera escoyíu por votación de los xugadores, ente que l'equipu All-Star yera escoyíu por votación de periodistes y comentaristes.
Per segundu añu consecutivu los Celtics teníen el meyor récor de la NBA, avanzando fácilmente hasta les Finales de la NBA. Nelles atopáronse de nuevu a los Hawks, mancándose Russell nel tercer partíu de la serie. Lideraos por Macauley y Pettit, y col so entrenador Alex Hannum, los Hawks alzar col so primer campeonatu en seis encuentros.
Na campaña 1958-59, Russell siguió colos sos dominantes númberos; 16,7 puntos y 23 rebotes per nueche. Convertir n'unu de los meyores reboteadores de tolos tiempos, permediando non menos de 23 rebotes per partíu nos sos siete siguientes temporaes na lliga. Los Celtics facer col meyor récor de la lliga ganando 52 partíos, lideraos por Russell faía unes nueves Finales de la NBA. Nes de 1959, los Celtics barrieron a Minneapolis Lakers por 4-0 y conquistaron el so segundu aniellu. John Kundla, entrenador de los Lakers, dixo tres la serie: "Nun tarrecemos a unos Celtics ensin Russell, ensin él podemos gana-yos. Ye'l tipu que nos batió psicolóxicamente".
1959–66