El Real Uviéu, oficialmente "Real Oviedo S.A.D." ye una entidá polideportiva asitiada n'Uviéu (Asturies, España). Fundóse oficialmente como un club de fútbol el 26 de marzu de 1926, como resultáu de la fusión de los dos equipos de la ciudá: el Real Stadium Club Ovetense y el Real Club Deportivo Oviedo, baxo'l nome de (Sociedad Deportiva) Real Oviedo Foot-ball Club, adoptando la corona de los sos clubes predecesores meses dempués.
Participa anguaño na , siendo la trixesimoséptima vegada que la xuega. Nella ye ún de los clubes más gallardoniaos al conquistala un total de cinco vegaes, mesmes que'l so máximu rival n'Asturies, el Real Sporting de Xixón.
La so entidá xurídica ye dende 1992 la de sociedá anónima deportiva (S. A. D.). Nel añu 2012, tres una alquisición de la mayor parte del accionariáu pa evitar la disolución de la entidá, el so máximu accionista pasó a ser el Grupu CarsoCircunstancia obligatoria pa los clubes profesionales de fútbol d'España que nun tuvieren actualizaos los sos pagos y deldes sociales tres la reforma de la Llei del Deporte.. En 2022 vendió parte de la so participación al Grupo Pachuca, pasando a ser esti el máximu accionista.
Rexíu pola Real Federación Española de Fútbol (RFEF) a nivel estatal, y pola Xunión Europea d'Asociaciones de Fútbol (UEFA) y la Fédération Internationale de Football Association (FIFA) —máximu organismu futbolísticu— a escala internacional, ye la cuarta entidá asturiana más vieya, asina como ún de los clubes históricos que más vegaes xugaron na máxima categoría de la Primer División con un total de 38 temporaes dende la so instauración en 1929, asitiándose nel puestu decimoctavu na so clasificación histórica. Tocantes a los sos llogros deportivos, les sos cotes máximes fueron trés terceres posiciones na máxima categoría —nes temporaes 1934-35, 1935-36 y 1962-63—, dos semifinales de la Copa del Rei—na edición de 1934 y de 1946— y una Copa de la Lliga de Segunda División —en 1985—. Tocantes a los rexistros internacionales, una participación na Copa de la UEFA na temporada 1991-92 caltiénse hasta la fecha como la so única apaición en competiciones europees.
Identificáu pol so color azul, xuega los sos partíos como llocal nel Estadiu Carlos Tartiere —denomináu asina n'honor al so primer y más emblemáticu presidente— que dispón d'una capacidá de 30.500 espectadores, el decimoséptimu de mayor capacidá d'España.
Historia
Antecedentes La historia del fútbol na ciudá d'Uviéu entamó como la de munchos otros sitios: cola torna d'estudiantes de clases adineraes que cursaben los sos estudios n'Inglaterra onde practicaren un novedosu xuegu d'equipu llamáu foot-ball. En 1903 formáronse los primeros equipos que xugaben partíos d'exhibición nel Campu de Maniobres de Llamaquique ente otru clubes de Xixón y Avilés. Pero estos equipos nun tuvieron proyeición y desaniciáronse rápido.
Los primeros equipos representativos de la ciudá fundáronse una década dempués, en 1908 surdió'l Stadium Club Ovetense, y en 1919 tres una dixebra nel senu de la entidá fundóse'l Club Deportivo Ovetense. Dambos clubes seríen los precursores del Real Uviéu d'anguaño. Enantes de producise la nacencia del actual club, estos conxuntos caltuvieron dende los sos principios una gran rivalidá deportiva, siendo representativu de les clases populares el primeru, y rellacionáu coles clases pudientes el segundu. Con too y con ello, el Stadium Club caltúvose percima del Club Deportivo —popularmente conocíu como «La Sportiva»—.
Na dómina yá s'apostaba la que yera la primer competición oficial a nivel nacional, el Campeonatu d'España-Copa de la so Maxestá El Rei. Participaben nella los ganadores de los campeonatos rexonales, primero xugaos a cada edición de la Copa del Rei, y onde los equipos asturianos dirimíen la so plaza nel Campeonatu Rexonal d'Asturies. El primer gran trunfu de los clubes uvieínos llegó de la mano del Real Stadium, quien en 1925 consiguió proclamase campeón d'Asturies y xugó la Copa del Rei de 1925, onde quedó esaniciáu na fase de grupu previa a les semifinales del tornéu, y en venciendo un únicu partíu frente al Club Deportivo Español vallisoletanu. La relativamente tardía nacencia de los clubes uvieínos foi un pilancu respectu al restu de clubes n'España, y n'especial n'Asturies, onde dalgunos de los cualos teníen yá delles décades de vida. Ye por ello cuando al siguiente añu, 1926, y tres del desastre pa dambos equipos d'Uviéu nel campeonatu rexonal —ganáu indiscutiblemente pol Real Sporting de Xixón y que más tarde sería principal rival de los uvieínos—, fíxose bultable la conveniencia de fundir a dambos clubes pa dar llugar a ún más competitivu frente a los clubes de Xixón, Avilés o Mieres.
Nacencia de la nueva sociedá y primeros años (1926-33) El gran porteru del Stadium Ovetense Óscar Álvarez medió ante dambes direutives pa consiguir llegar a un alcuerdu nunes conversaciones estancaes como asina declaró'l presidente del mesmu club y que recoyó'l diariu El Carbayón:thumb|420x420px|Acta de la fusión de los dos clubes que conformaría l'Uviéu Foot-ball Club (1926).
En xugando dellos partíos como un combináu de dambes sociedaes llegóse finalmente al 14 de marzu de 1926, fecha na que s'axuntaron los dirixentes de dambos clubes p'afitar les condiciones de la definitiva fusión enantes de que'l 26 de marzu s'afitare l'alcuerdu final, siendo asina la fecha fundacional del nuevu club. Dichu alcuerdu quedó rexistráu n'acta'l 26 d'abril. Naquellos alcuentros determinóse, amás de los estatutos del nuevu club, l'emblema y los primeros colores de la camisa. Ésta sería d'equí p'arriba de color azul con un escudu nel pechu nel que figuraría la Cruz de los Ánxeles, símbolos ambos de la ciudá, ente que se dictaminó tamién al primer presidente de la entidá, Carlos Tartiere y al sociu númberu unu, l'emigrante pravianu José Menéndez Viña.
Les premises establecíes fueron les siguientes:
thumb|250x250px|Primer alcuentru del Real Uviéu F. C. frente al Arenas Club de Guecho (1926). El primer partíu frente a otra sociedá del denomináu como (Sociedad Deportiva) Real Uviéu Foot-ball Club —quien adoptó'l títulu de «real» de los sos clubes predecesores— tuvo llugar nel Estadiu Vetusta del Sporting Club, asitiáu nel barriu de Fozaneldi. El rival foi l'Arenas Club de Getxo, ún de los equipos más fuertes del momentu y finalista de Copa, quedando reflexao esto na resultáu por 4-6 favorable a los visitantes. La primer formación de la historia del nuevu club, quien vistió camisa blanca, tuvo conformada por Óscar Álvarez como portera; Comes y Trucha como defensores; Xusto, Mieres y Obdulio Velasco como mediocampistes; y Laureano Tiesu, Emilio Menéndez, Ángel Avilesu, Barril y Pepín como delanteros.Entá nun teníen camises azules. Justo foi'l primer goliador de la historia del club, de la qu'a otru día producióse la primer victoria oviedista na que foi una repetición del atopo frente a los vascos, quien perdieron por 2-1.
El Real Uviéu xugó d'entós p'acá nel Estadiu de Teatinos —perteneciente al Club Deportivo—, asitiáu nel barriu homónimu. La primer temporada oficial del Real Uviéu nel Campeonatu Rexonal de 1927, y yá so les órdenes del so primer entrenador el señor Mr. Pentland, sáldase con un decepcionante tercer puestu, y ensin cumplir les mires puestes tres la fusión. Éstes cumpliéronse al siguiente añu al proclamase vencedores rexonales, y llograr el derechu a participar per primer vegada nel Campeonatu d'España de 1928.
La so participación terminó nos cuartos de final en siendo esaniciaos pol Foot-ball Club Barcelona por un 9-5 global. Coles mesmes, el 17 de setiembre del mesmu añu ganó la Copa de Consolación contra'l Club Atlético Osasuna por 0-3, nel estadiu navarru de San Juan con una gran delantrera qu'empezaría a ser el signu identificativu del club. La competición, de calter oficiosu, foi'l so primer títulu y el primeru d'un equipu asturianu.
La Real Federación Española de Fútbol creó na temporada 1928-29 una nueva competición: el Campeonatu de Lliga. De los diez equipos que compondríen la Primer División, nueve fueron los campeones y finalistes de la Copa del Rei habíos hasta'l momentu, y la décima plaza xugóse por eliminatories ente los meyores clasificaos de los campeonatos rexonales. El Real Uviéu consiguió imponese al Iberia Sport Club de Zaragoza na primer eliminatoria, xugada'l 28 d'avientu de 1928 en Bilbao, pero foi ganáu na segunda frente al Real Betis Balompié por 1-0 na prórroga'l día 13 de xineru de 1929 en València. Por ello, el Real Uviéu empezó la so andadura nel campeonatu na Segunda División del fútbol español.
Les primeres temporaes fueron bien decepcionantes ensin qu'en nengún momentu diera la circunstancia de pensar nel ascensu a Primer División. Sicasí, la direutiva nun dexaba de reforzar l'equipu con xugadores de calidá, resaltando delles incorporaciones como les de la temporada 1930-31 na que llegaron Ricardo Gallart y Vicente Tonijuán —xugador que depués pasó a realizar funciones d'entrenador con notable ésitu— y, sobre manera, el que foi'l meyor goliador del Real Uviéu y unu de los meyores d'España: Isidro Lángara; o los llegaos na edición 1931-32, Julio Fernández Casuco y Galé. Con estos blimes iguóse la que foi llamada como la «primer delantrera llétrica»: Casuco, Gallart, Lángara, Galé y Juan Manuel Inciarte. Yá na temporada 1931-32, llogróse'l segundu puestu siendo'l conxuntu más goliador y el menos goliáu con 23 goles en 16 partíos consiguiendo'l porteru uvieín el troféu Zamora de la categoría.El diariu Marca dio los trofeos Pichichi al xugador más goliador dende 1953, y el Zamora al porteru menos goliáu dende l'añu 1959.
Llegóse asina al 24 d'abril de 1932, fecha na que s'inauguró'l nuevu campu del club: l'estadiu Buenavista. Con esi motivu apostóse un partíu ente la selección española y la selección yugoslava, siendo'l primer gol marcáu nel estadiu por Lángara, integrante del club. El resultáu final foi 2-1 a favor del combináu español.
Finalmente, l'acobiciáu ascensu a la máxima categoría algamóse na temporada 1932-33, siendo per segunda vegada na so historia'l conxuntu más goliador y menos goliáu del campeonatu. «El pichichi» del tornéu foi Lángara, con 23 goles, y «el Zamora» foi de nuevu Óscar Álvarez con 21 goles encaxaos en 18 partíos. Tonijuán foi l'entrenador artífiz del primer ascensu.
La primer dómina dorada (1933-50) thumb|230x230px|Isidro Lángara, unu de los meyores xugadores de la historia del club. Na temporada del debú en Primer División, la 1933/34, l'entrenador Tonijuán arrenunció al cargu por considerar que nun taba capacitáu pa dirixir al equipu na nueva categoría. Amás Galé dexó'l fútbol polos estudios. Sicasí, el Real Uviéu reforzóse con Emilín y, sobre manera, col que aportaría a auténtica alma del equipu hasta la so retirada: Herrerita, ficháu al Real Sporting de Xixón pola astronómica cifra pa la dómina de 30.000 pesetes, el segundu fichaxe más caru del fútbol español hasta'l momentu tres del de Ricardo Zamora pol Real Madrid C.F. D'esta manera formó la segunda delantrera llétrica: Casuco, Gallart, Lángara, Herrerita y Emilín.
El primer partíu del Real Uviéu en Primer División foi contra'l F. C. Barcelona. L'alliniación d'esi día foi la siguiente: Óscar Álvarez; Calichi, Sion; Mugarra, Siriu, Chus; Casuco, Gallart, Lángara, Herrerita y Emilín. Los nervios tiñazaron a los xugadores nos primeros minutos nos que'l Barcelona aprovechó pa adelantase 1-3 nel marcador; sicasí, llueu pasó esi mal momentu y al descansu el resultáu yera de 3-3. Na segunda parte viose la puesta de llongura de la segunda delantrera llétrica: a la fin del partíu'l marcador reflexaba un contundente 7-3. Gallart foi'l primer goliador del Real Uviéu na máxima categoría. Con esti partíu robló'l meyor debú d'un equipu español en Primer División.