miniaturadeimagen|328x328px|Fotomontaxe d'un cuélebre. El cuélebre, o a vegaes tamién y raramente dragón ye un animal mitolóxicu qu'apaez de xeitos diversos en delles cultures de tol mundu, con diferentes simbolismos asociaos.
Les interpretaciones más conocíes de cuélebres son los cuélebres europeos, derivaos de la tradición popular y de la mitoloxía de Grecia y Próximu Oriente, y tamién los cuélebres orientales.
Denominación
La pallabra cuélebre vien del llatín coluber, "culiebra machu"Diccionariu Etimolóxicu de la Llingua Asturiana, Xosé Lluis García Arias, Academia de la Llingua Asturiana & Universidá d'Uviéu, Uviéu, 2018, tomu II, ISBN 978-84-8168-557-2., mientres que'l términu dragón vien del llatín draco ("cuélebre")Diccionariu Etimolóxicu de la Llingua Asturiana, Xosé Lluis García Arias, Academia de la Llingua Asturiana & Universidá d'Uviéu, Uviéu, 2018, tomu II, ISBN 978-84-8168-557-2., que deriva del griegu δράκων (drákōn), "dragón, culiebra escomanada, o culiebra d'agua", que probablemente venga del verbu δρακεῖν "ver nidiamente".
El términu más xeneralizáu pa esti animal fantásticu na llingua asturiana ye'l de cuélebre, apaeciendo'l términu dragón mui poques veces na documentación medieval llatina; quiciabes nun trunfó esti términu énte l'autóctonu cuélebre al pasar a la forma tragón, con tracamundiu ente los grupos iniciales dr- > tr- y confundise na significación con tragar y traguDiccionariu Etimolóxicu de la Llingua Asturiana, Xosé Lluis García Arias, Academia de la Llingua Asturiana & Universidá d'Uviéu, Uviéu, 2021, tomu VI, ISBN 978-84-8168-571-8..
Carauterístiques
Ye una culiebra xigantesca con ales, que curia y vixila ayalgues o a les xanesLa cultura asturiana.Introducción a l'antropoloxía d'Asturies; Roberto González-Quevedo, CH Editorial, 2010, ISBN 978-84-937107-2-9.. Como son inmortales en pasando los sieglos les escames vuélvense-yos tremendamente grueses ya incaltriables, y sálen-yos ales d'esperteyu, asemeyándose más a un dragón qu'a una culiebra. Nun suel movese muncho del sitiu que curia, cuando lo fai ye pa comer ganáu o a los homes. Nes histories de cuélebres más conocíes suel matase a esti dándo-y de comer una piedra ferviendo, o con una fogaza de boroña enllena d'alfileres. Otru mitu rellacionáu col cuélebre ye'l de la «piedra del cuélebre», dizse que seis culiebres axúntense al cuélebre y les babes de toos ellos al endurecese formen dicha piedra; esta piedra cura ciertes enfermedaes.
Tamién se diz que los cuélebres son xanes embruxaes y qu'al matalos tórnense de nuevo xanes.
El cuélebre na toponimia asturiana
La figura del cuélebre ta espardida per tola xeografía asturiana, na toponimia menos, cásique siempres rellacionao con cueves y fontes; en Mestas de Con (Cangues d'Onís) esisten tres cueves mui próximes conocíes como Cueves del Cuélebre; tamién cerca de Cuerres (Cangues d'Onís) esiste'l Pozu del Cuélebre. Nun son pocos los llugares que lleven el nome como complementu de fonte, o de ramada; asina, en Sobrefoz, esiste la Ramada del cuélebreSupersticiones y creencias de Asturias. Ayalga Ediciones, 1976. Luciano Castañón. ISBN 84-400-9864-2, pues dizse que (pol aspeutu del llugar) per ellí baxó'l cuélebre dexando'l rastru propiu d'un ramu que s'arrastra pa tresportar daqué -como narria-. Más cueves col nome, o que se diga que nelles vive'l cuélebre alcontrámosles en Saliencia (Somiedo), Uviéu, o Brañaseca (Cuideiru).
Más nomes de llugar: prau del Cuélebre en Xienal (Quirós), y braña de Valdecuélabre (Somiedo)Toponimia asturiana. El porqué de los nombres de nuestros pueblos; Xosé Lluis García Arias, Editorial Prensa Asturiana S.A., Uviéu, 2005, ISBN 84-87730-78-7.:
Ver tamién
Mitoloxía asturiana
Referencies
* Categoría:Mitoloxía asturiana Categoría:Heráldica