thumb|Exemplar del volume I de L'Encyclopédie (1751), nel Muséu de Teyler.

El sieglu XVIII d. C. (sieglu decimoctavu dempués de Cristu) o sieglu XVIII EC (sieglu decimoctavu de la era común) empezó'l 1 de xineru del añu 1701 y terminó'l 31 d'avientu de 1800. Na historia occidental, el sieglu XVIII tamién ye llamáu Sieglu de les Lluces, debíu a la nacencia del movimientu intelectual conocíu como Ilustración., "Introduction" × P. J. Marshall, p. 1 Nesi marcu, el sieglu XVIII ye fundamental pa entender el mundu modernu, pos munchos de los acontecimientos políticos, sociales, económicos, culturales ya intelectuales d'esos años estendieron la so influencia hasta l'actualidá.

Ello ye que pa la historia occidental ye'l postreru de los sieglos de la Edá Moderna y el primeru de la Edá Contemporánea, tomándose convencionalmente como momentu de división ente dambes los años 1705 (máquina de vapor), 1751 (L'Encyclopédie), 1776 (Independencia d'Estaos Xuníos) o, más comúnmente, el 1789 (Revolución francesa).

Tres el caos político y militar vivíu nel sieglu XVII, el sieglu XVIII, non carente de conflictos, va ver un notable desenvolvimientu nes artes y les ciencies europees de la mano de la Ilustración, un movimientu cultural carauterizáu pola reafirmación del poder de la razón humana frente a la fe y la superstición. Les antigües estructures sociales, basaes nel feudalismu y el vasallaxe, van ser cuestionaes y acabarán per colapsar, de la que, sobre manera n'Inglaterra, empecípiase la Revolución industrial y el despegue económicu d'Europa. Mientres dichu sieglu, la civilización europea occidental va afitar el so predominiu nel mundu y va estender la so influencia por tol orbe.

Acontecimientos relevantes Ciencia y salú

Entamu de la Revolución industrial (máquina de vapor, lanzadera volante, Spinning Jenny, etc.). Surden les primeres escueles d'inxeniería. Llógrase'l primer aceru fundío. Fúndase la xeodesia moderna. Antoine Lavoisier funda la Química moderna, y desmiente la teoría del floxistu. Enúnciase la llei de Lavoisier. Edward Jenner desenvuelve la primer vacuna moderna empobinada contra la viruela. Na medicina y la farmacia empezar a aplicar los preceptos científicos. Imponse la mecánica newtoniana y la teoría de la gravitación universal. A finales de sieglu, Lagrange propón la síntesis lagrangiana de les ecuaciones de Newton. Desenvuélvese la mecánica de fluyíos: los Bernoulli, D'Alembert,... Desenvuélvese fondamente'l cálculu infinitesimal, ferramienta fundamental en física ya inxeniería, pola necesidá d'avanzar na teoría de les ecuaciones diferenciales, fundamentales en física. Euler abri nueves cañes de les matemátiques, como la topoloxía, el cálculu complexu,... Empieza l'estudiu sistemáticu de los fenómeno llétricos: esperimentos de Cavendish, el pararrayos de Franklin, teoría de Galvani, esperiencies de Davy, ecuaciones de Coulomb,... Empieza l'estudiu del comportamientu de los sólidos: esfregadura de Coulomb, teoría de choques de Carnot, criteriu de fallu de Coulomb,... Realícense los primeros estudios modernos sobre meteoroloxía. Amateurs de toa Europa empiecen a llevar rexistros sistemáticos sobre'l clima. Realícense espediciones naturalistes per tol mundu, dando entamu al naturalismu modernu; l'home occidental afita la so conocencia xeográfica y natural del mundu, llegando a los llugares más recónditos. Linneo empieza la catalogación sistemática de les especies naturales. Desenvuélvense les primeres teoríes científiques sobre'l surdimientu de les especies: Cuvier, Lamarck, Lord Monboddo, Buffon,... Fúndase la bioloxía moderna. Nueves evidencies empíriques de la teoría heliocéntrica, trabayando cola velocidá de la lluz sobre les llunes de Xúpiter. Realízase la primer midida averada de la velocidá de la lluz. El desenvolvimientu de meyores telescopios dexa avanzar na conocencia astronómica del universu: ellabórase'l catálogu Messier; postúlase sobre la formación del sistema solar (Kant, Laplace,...).

Guerra Carauterízase pol equilibriu européu ente les potencias continentales (Austria, Prusia, Rusia, Francia y España) y l'entamu, a finales de sieglu, de la hexemonía marítima d'Inglaterra. Persiste la importancia d'otres potencies intermedies gracies a los sos imperios coloniales (Portugal y Holanda). L'Imperiu chinu y Xapón siguen ayenos a la espansión europea, ente que India empieza a ser partida colonialmente. N'América surde pasu ente pasu una conciencia d'identidá ya intereses alternativos a los de les metrópolis ente los colonos blancos (criollos) que va producir dende finales de sieglu a movimientos independentistes y darréu a la independencia americana. Simultáneamente reactívase la esploración y colonización de dellos territorios, como la mariña noroccidental del Océanu Pacíficu (de California a Alaska), nuna carrera d'esploraciones ente España, Inglaterra y Rusia. Dellos grupos indíxenes escastar (como'l pericú, na península de Baxa California). El Pacíficu central y meridional ye oxetu de les esploraciones de James Cook o Alejandro Malaspina, y empieza la colonización inglesa d'Australia. Guerra de Socesión española (1701-1714): Francia enfrentar a una coalición europea encabezada por Austria ya Inglaterra, pa resolver la socesión Borbón o Habsburgu a Carlos II d'España l'Abruxáu, muertu ensin descendencia en 1700. Anque'l conflictu armáu ye ganáu polos Habsburgu, el so pretendiente, l'Archiduque Carlos, vese forzáu a arrenunciar al tronu d'España al heredar el tronu d'Austria y del Sacru Imperiu. Asina, polos trataos d'Utrecht y Rastadt Felipe V de Borbón llogra'l tronu d'España, coles colonies americanes; Prusia l'estatus de reinu; Austria, los territorios españoles en Flandes ya Italia; Inglaterra, Xibraltar, Menorca y privilexos comerciales n'América (asítiase como gran potencia). Ente Francia y España empiecen a funcionar los Pactos de Familia. Gran Guerra del Norte (1700-1721): ye una serie de conflictos pola supremacía nel mar Bálticu, nel que s'enfrenten principalmente Suecia y Rusia. El conflictu ye famosu por ser una suerte d'epopeya del Rei de Suecia Carlos XII, vistu como un Alejandro renacíu. Hasta'l momentu, l'Imperiu Suecu controlara bona parte de los territorios del mar Bálticu, pero dende la llegada al tronu del zar Pedru I, Rusia empieza a primir ya invadir territorios suecos (Livonia, Estonia, Finlandia,...), aprovechando que'l rei Carlos XII decidiera invadir Polonia. En faciéndose col control del país, Carlos XII ataca en respuesta a Rusia. Nun primer momentu sale victoriosu, pero ye derrotáu decisivamente en Poltava (1709). Aislláu de la mariña, vese forzáu a retirase escontra'l suroeste (Ucrania,...), y entra en territoriu Otomanu. L'Imperiu otomanu ayudar militarmente, pero Carlos XII vese forzáu a tornar apresuradamente, y de incógnito, a Suecia, pos los nobles entamaben destronalo. Anque nun lo llogren, el conflictu sigue con múltiples ramificaciones n'Alemaña (ente suecos y saxones), en Noruega, nel sur de Suecia (daneses contra suecos), en Finlandia (rusos contra suecos),... Suecia, escosada pol conflictu, capitula en 1721, y vence a Rusia Livonia y Estonia, ente otros. Suecia pierde la so relevancia como potencia europea nel bálticu, y dexa'l testigu a Rusia, que remanez entós como superpotencia. Empieza la decadencia de Polonia. Guerra de socesión de Polonia (1733-1735), col descreitu de la débil monarquía electiva de Polonia, a la muerte d'Augusto II de Polonia (tamién eleutor de Saxonia), les potencies europees proponen dellos candidatos al tronu. El candidatu francés, Estanislao I Leszczynski (cuñáu del rei Lluis XV, y que yá fuera Rei de Polonia, anque fuera derrocáu), presentar n'oposición del de les potencies alemanes, l'eleutor de Saxonia y fíu d'Augusto II, Augusto III de Polonia. La esguilada de conflictos ente boyardos polacos conduz a una guerra civil polaca, na qu'amás siguen los enfrentamientos ente Borbones y Habsburgos, esta vegada pol dominiu d'Italia. Polonia pierde tola so influencia, y siéntanse les bases pa la posterior repartida del país ente Austria, Prusia y Rusia. thumb|500px|Delles potencies europees en 1754. Guerra de socesión austriaca (1740-1748): Trátase d'una guerra de gran complexidá. El conflictu empieza en realidá en 1739, cola Guerra del Asientu (1739-1741), cuando Inglaterra decide invadir les colonies caribeñes d'España. Pa ello, fleta la mayor armada conocida hasta'l desembarcu de Normandía, y decide atacar Cartagena de Indias, onde España Le infringe una humillante derrota al enfrentase unos 3000 defensores a 25000 invasores de l'armada inglesa. Xurde II convertir nel hazmerreír d'Europa, y el gobiernu inglés, encabezáu pol primer ministru Robert Walpole, nun tarda en cayer (1740); con él derrúmbase l'alianza ente Austria ya Inglaterra y Hanover (posesión personal del Rei Xurde II), que fuera defendida por Walpole en contra de los deseos del país, que nun vía con bonos güeyos una alianza con una potencia católica. Sicasí, tal que sabía Walpole, esta alianza yera de vital importancia pal equilibriu de poder européu, pos acuartaba los deseos espansionistes de Prusia en Centroeuropa, deseos que diben en contra de los intereses d'Austria. Asina, en 1740, a la muerte del emperador austriacu Carlos VI ensin descendencia masculina, la so fía María Teresa pretende faer valir los sos derechos al tronu en virtú de la Pragmática Sanción promulgada pol so padre en 1713, que Xurde II d'Inglaterra dicía sofitar. Sicasí, Prusia deseosa d'acabar col podría de la Casa d'Habsburgu, decide invadir la Silesia aprovechando'l fin de l'alianza anglo-austriaca y el tracamundiu reinante n'Austria. Los electoraos de Baviera, Brandemburgu (posesión de Prusia) y Saxonia, deseosos de sacar provechu de la situación, y aduciendo que nun reconocen a María Teresa como llexítima heredera al tronu del so padre, nun tarden en sumase al conflictu sofitando a Prusia, y los reinos borbones de Francia, España y Cerdeña sumir a la guerra pensando en debilitar a la Casa d'Austria. Ante asemeyao ataque, Gran Bretaña tarrez la rotura del equilibriu de poder n'Europa, y decide a la fin volver aliase con Austria, que tamién va ser sofitada poles Provincies Xuníes y l'eleutoráu de Hannover, coles mesmes posesión personal de Xurde II d'Inglaterra. El conflictu termina en tables, con María Teresa I nel tronu austriacu, (que se dixebra del Sacru Imperiu), anque Austria tien d'arrenunciar a la Silesia a favor de Prusia, que se confirma como potencia en Centroeuropa. El Sacru Imperiu, que s'había engarráu intestinamente per enésima vegada, pasa a ser vistu como daqué puramente ceremonial. España llogra reafitase como potencia atlántica frente a les pretensiones ingleses. El restu de potencies namái llogra compensaciones económiques.