Les Guerres Napoleóniques fueron una serie de conflictos bélicos que tuvieron llugar mientres el tiempu en que Napoleón I Bonaparte gobernó en Francia. Fueron en parte una estensión de los conflictos qu'españaron por causa de la Revolución francesa y siguieron, a instigación y gracies a la financiación d'Inglaterra, mientres tol Primer Imperiu francés. Nun esiste consensu sobre'l momentu exactu en qu'empezaron estes guerres. Hai quien considera qu'empezaron cuando Napoleón algamó'l poder en Francia, en payares de 1799, sicasí otres versiones asitien el periodu bélicu ente 1799 y 1802 nel contestu de les Guerres Revolucionaries Franceses, y consideren la rotura de la paz y declaración de guerra del Reinu Xuníu a Francia en 1803, que siguió al curtiu periodu de paz del Tratáu de Amiens en 1802 como'l puntu inicial de les llamaes Guerres Napoleóniques. Les Guerres Napoleóniques, qu'anguaño tiéndese cada vez más a llamar les Guerres de Coalición» por habe-y sido en realidá impuestes a Napoleón polos aliaos, remataron el 20 de payares de 1815, tres la derrota final de Napoleón na batalla de Waterloo y el Segundu Tratáu de París de 1815. En xunto, el casi siguíu periodu de guerres entendíu ente'l 20 d'abril de 1792 y hasta'l 20 de payares de 1815 ye llamáu con frecuencia La Gran Guerra Francesa (anterior a la Primer Guerra Mundial, llamada a cencielles La Gran Guerra).
La Primera y Segunda Coalición
La Primer Coalición (1792-1797) d'Austria, Prusia, el Reinu Xuníu, España y El Piamonte (Italia) contra Francia foi'l primer intentu p'acabar col republicanismu. La coalición foi ganada polos franceses por cuenta d'una movilización xeneral, lleves en masa, reformes nel exércitu y una guerra absoluta. En 1795, Francia se anexonó los Países Baxos austriacos (actual Bélxica) y la Renania. Sigue la conquista de les Provincies Xuníes de los Países Baxos (a les que declarara la guerra en 1793) y el so tresformamientu na República Bátava (Tratáu de L'Haya, 19 de xineru de 1795). Prusia robló la Paz de Basilea y dexó la coalición. España, tres unes victories iniciales na invasión del Rosellón en 1793 (guerra del Rosellón), vio como les tropes franceses invadíen Cataluña, País Vascu y Navarra. Ante esta amenaza, tamién robló xebradamente en 1795 la Paz de Basilea. Les campañes italianes de Napoleón en 1796 y 1797, tamién fixeron abandonar al Piamonte la Coalición. Piamonte foi unu de los miembros orixinales de la Coalición y significara un peligru persistente pa Francia nel frente italianu mientres cuatro años na dómina na que Napoleón asumió'l mandu del exércitu francés n'Italia. A Bonaparte llevó-y un mes vencer a Piamonte y faer recular a los sos aliaos austriacos. Les fuercies de los Estaos Papales rindir a los franceses en Fuerte Urbano, forzando al papa Pío VI a roblar un tratáu de paz provisional, (Tratáu de Paz de Tolentino) y les socesives contraofensives austriaques n'Italia fueron infructuoses, y conducieron a la entrada de Bonaparte nel Friul. La guerra terminó al forzar Bonaparte a los austriacos a aceptar les sos propies condiciones nel Tratáu de Campo Formio. El Reinu Xuníu quedó entós como la única potencia entá en guerra con Francia.
La Segunda Coalición (1798-1801) d'Imperiu rusu, Reinu Xuníu, Imperiu austriacu, l'Imperiu otomanu, Reinu de Portugal, Reinu de Nápoles y los Estaos Papales contra Francia foi de primeres más efectiva que la primera. El gobiernu corrupto y estremao de Francia, sol Direutoriu, atópase en plenu baturiciu, y la República taba en bancarrota (verdaderamente, cuando en 1799 Napoleón tomó'l poder, atopó solo 60 000 francos na Ayalga Nacional). La participación rusa supunxo un cambéu decisivu sobre la guerra de la Primer Coalición. Les fuercies ruses n'Italia taben mandaes pol notoriamente despiadáu y nunca derrotáu Aleksandr Suvórov. La República Francesa nun disponía de líderes como Lazare Carnot, el ministru de guerra que llevara a Francia a les socesives victories que siguieron a les masives reformes de la primer guerra. Amás, Napoleón Bonaparte taba ocupáu nuna campaña n'Exiptu, coles mires d'amenaciar a la India británica. Ensin dos de los sos más importantes xenerales del conflictu anterior, la República sufrió socesives derrotes contra unos enemigos revitalizaos, financiaos pola corona británica.
thumb|left|upright|El xeneral Kléber. thumb|left|upright|Napoleón Emperador, obra d'Ingres. Napoleón Bonaparte volvió en 1799, dexando la campaña n'Exiptu al cargu del so segundu al mandu, el xeneral Kléber, quien foi darréu asesináu. Tomó'l control del gobiernu francés en 1799, baltando'l Direutoriu cola ayuda del ideólogu Emmanuel Joseph Sieyès. La ofensiva de les fuercies austriaques nel Rin y n'Italia, convertir nuna amenaza acuciosa pa Francia, pero toles tropes ruses fueren retiraes del frente tres la muerte de la zarina Catalina II de Rusia. Napoleón reorganizó la milicia francesa y creó un exércitu de reservistas pa sofitar tantu los esfuercios nel Rhin como n'Italia. En tolos frentes, les meyores franceses atoparon a los austriacos cola guardia baxa. Nesi momentu, l'exércitu francés cuntaba solo con 300 000 soldaos lluchando contra les fuercies de la Coalición. N'Italia, la situación yera sicasí más delicada pola presión d'Austria, y Napoleón viose forzáu a movilizar al exércitu de reservistas. Topetó colos austriacos na batalla de Marengo el 14 de xunu de 1800, y podría perder la batalla de nun ser pola decisiva intervención del xeneral Desaix de Veygoux, qu'atacó la retaguardia austriaca y vencer. Desaix morrió na batalla, y Napoleón conmemoró darréu la so bravura construyéndo-y monumentos y tallando el so nome nel Arcu del Trunfu. Nel Rin, sicasí, la batalla decisiva llegó cuando un exércitu francés de 180 000 homes enfrentar a 120 000 soldaos austriacos na batalla de Hohenlinden el 3 d'avientu. Austria foi definitivamente vencida y abandonó el conflictu tres el Tratáu de Lunéville, en febreru de 1801.
El mayor problema pendiente de Napoleón yera agora'l Reinu Xuníu, que permanecía como una influencia desestabilizadora nes potencies continentales. El Reinu Xuníu favoreciera la Segunda Coalición al traviés del so financiamientu. Napoleón taba convencíu de que, ensin una derrota británica o un tratáu col Reinu Xuníu, nun podría consiguir una verdadera paz. L'exércitu británicu yera una amenaza relativamente pequeña pa Francia, pero l'Armada Real británica yera una continua amenaza pa la flota francesa y pa les colonies nel Caribe. Amás, los fondos económicos del Reinu Xuníu yeren abondos pa xunir a les grandes potencies del continente contra Francia y, a pesar de les numberoses derrotes, l'exércitu austriacu inda yera un peligru potencial pa la Francia napoleónica. Sía que non, Napoleón nun foi capaz d'invadir Gran Bretaña d'una forma direuta. Nes famoses pallabres del almirante John Jervis, primer Conde de San Vicente (n'honor a la histórica victoria naval de la batalla del Cabu de San Vicente contra la escuadra francu-española): «Yo nun digo, señores, que los franceses nun vaigan venir; solo digo que nun van venir per mar» (pallabres evidentemente iróniques tratándose Gran Bretaña d'una islla), espresábase la situación tres les derrotes de la flota francesa na batalla del Nilu (Aboukir, 1 d'agostu de 1798) y la posterior derrota de la flota combinada francu-española na batalla de Trafalgar (21 d'ochobre de 1805), dambes col almirante Horatio Nelson al mandu de la flota británica. A lo último, foi fácilmente contenida una espedición francesa a Irlanda.
La guerra de les Cañoneras
thumbnail|left|La batalla de Copenhague (2 d'abril de 1801).
Dinamarca y Noruega, que orixinalmente declarárense neutrales nes Guerres Napoleóniques, sacaron provechu de la guerra al traviés del comerciu y establecieron una armada. Tres una muestra de intimidación na Primer Batalla de Copenhague (1801), los británicos prindaron un gran númberu de naves de la flota danesa, na Segunda Batalla de Copenhague (1807). Esto terminó cola neutralidá danesa nes Guerres Napoleóniques, engardiéndose los daneses nuna guerra naval de guerrilles, onde con pequeños barcos cañoneros, dirixíos pol xeneral de marina Jacobo Lleón, pretendíen atacar a los barcos británicos —enforma mayores— que tuvieren n'agües daneses y noruegues. La guerra de les Cañoneras terminó cuando la flota británica llogró la victoria na batalla de Lyngør en 1812, na cual foi destruyíu'l postreru de los buques de guerra daneses, una fragata.
La Paz de Amiens El Tratáu de Amiens (1802) dio como resultáu la paz ente'l Reinu Xuníu y Francia, y significó el colapsu final de la Segunda Coalición. Sicasí, nunca se consideró un tratáu duraderu: nenguna de les partes taba satisfecha y dambes incumplieron partes del mesmu. Les hostilidaes recomenzaron el 18 de mayu de 1803. L'oxetu del conflictu camudó dende'l deséu de restaurar la monarquía francesa a la llucha p'acabar con Napoleón Bonaparte.
Bonaparte declaró'l Imperiu'l 28 de mayu de 1804, y foi coronáu emperador na catedral de Notre-Dame de París el 2 d'avientu.
La Tercer Coalición
Napoleón entamó la invasión de les islles britániques, y axuntó 180 000 soldaos en Boulogne. Sicasí, precisaba consiguir antes la superioridá naval pa llevala a cabu, o siquier, alloñar a la flota británica de la canal de la Mancha. Ellaboróse un complexu plan pa distrayer a los británicos, amenaciando les sos posesiones nes Indies Occidentales, pero esti plan falló cuando la flota francu-española al mandu del almirante Villeneuve retirar tres una aición pocu decidida d'ésti na batalla del Cabu Finisterre (1805). Villeneuve viose bloquiáu en Cádiz hasta que la flota combinada salió de nuevu'l 19 d'ochobre con destín a Nápoles. Esta flota foi vencida na batalla de Trafalgar el 21 d'ochobre pola armada inglesa al mandu de Horatio Nelson. Napoleón unviara nueve planes distintos a Villeneuve, pero ésti bazcuyó constantemente, provocando esta desastrosa resultáu.
Tres esti contratiempu, Napoleón abandonó (anque nun escaeció) los sos planes pa invadir les islles britániques, y volvió la so atención a los sos enemigos nel Continente. L'exércitu francés dexó Boulogne y treslladóse a Austria.
La serie de conflictos navales y coloniales, incluyendo la llamada Aición de 1805, onde tres barcos franceses atacaron a un navío de llinia y un cargueru inglés, fueron la tónica d'esos meses, y llevaron a Napoleón a la so decisión d'albortar los sos planes d'invadir Inglaterra. Esto yera tamién una clara señal de la nueva naturaleza de la guerra. Los conflictos nel Caribe podíen tener un efeutu inmediato y direuto sobre'l conflictu européu, y batalles daes a miles de quilómetros influyíen el resultáu de les otres. Esto yera seique un signu de que les Guerres Napoleóniques llegaren a un puntu nel que se convirtieren nuna guerra mundial. L'únicu precedente d'un conflictu tan ampliu y a tal escala foi la guerra de los Siete Años. thumb|Napoleón acepta la rindición del xeneral Mack y del exércitu austriacu en Ulm. Pintura de Charles Thévenin.