El K2 (tamién conocíu como Chogori/Qogir, Ketu/Kechu, y Monte Godwin-Austen) ye un monte perteneciente al cordal del Karakórum, nel Sistema de los Himalayes que, con 8611 metros, ye'l segundu monte más altu de la Tierra tres el monte Everest (8848 msnm.) y, posiblemente, la más malo d'escalar xunto col Annapurna y el Nanga Parbat.
Alcontrar na frontera ente Paquistán (l'aguada sur, perteneciente a Gilgit, nos Gilgit-Baltistán, antes Territorios del Norte), la zona de Caxmir alministrada polos paquistaninos asitiada al norte del glaciar Baltoro) y China (l'aguada norte, perteneciente al condáu autónomu de Tashkurgán de la prefeutura de Kashgar, na Rexón Autónoma Uigur de Sinkiang).Testu del alcuerdu fronterizu ente Paquistán y China India tamién reivindica la rexón, considerando que'l K2 ta íntegramente nel so territoriu. Esta zona, davezu conocida como Caxmir, ta en disputa y pretendida por India como parte integral del estáu indiu de Jammu y Caxmir. Poro, la posición oficial de la India ye que'l K2 atopar nel país na so totalidá.
El K2 ye conocíu como'l monte selvaxe por cuenta de la dificultá de xubila y por ser la segunda en porcentaxe de fatalidaes ente los "ochomiles" p'aquellos que lo escalen, dempués del Annapurna. Per cada cuatro persones qu'algamaron el cume, una morrió intentándolo. Tres la escalada al Nanga Parbat en febreru de 2016, el K2 ye l'únicu ochomil que nunca s'escaló pel hibiernu.
Nome thumb|left|L'esquema orixinal dibuxáu por Montgomerie nel qu'anotó "K2". El nome K2 deriva de l'anotación usada pol Gran Proyeutu de Topografía Trigonométrica. En 1856, Thomas Montgomerie fixo la primer esploración del Karakorum dende'l monte Haramukh, alredor de 210 km al sur, realizando un dibuxu de los dos picos más prominentes, llamándolos K1 y K2.
La política del Gran Proyeutu de Topografía Trigonométrica yera usar nomes locales pa los montes siempres que fuera posible.La esceición más evidente a esta política foi l'Everest, onde'l nome llocal Chomolungma probablemente yera conocíu, pero ignorar pa rindir homenaxe a George Everest. Vease Curran, p. 29-30. y el K1 afayóse que llocalmente yera llamáu Masherbrum. El K2, sicasí, paez que nun adquiriera nengún nome llocal, posiblemente por cuenta de lo remoto del so allugamientu. El monte nun ye visible dende Askole, l'últimu pueblu al sur, o dende la llocalidá más cercana al norte y namái s'enteve dende l'estremu del glaciar Baltoro, más allá del cual poques persones del área llocal aventuraríense.Curran, p. 30
Les autoridaes chines referir al K2 como Qogir. Esti nome derivar del nome Chogori, que se suxirió que yera un nome llocal, pero ye escasa la evidencia de que s'usara de forma xeneralizada. Puede ser "un nome sintéticu construyíu polos esploradores occidentales nel sieglu XX de dos pallabres balti, chhogo ('grande') y ri ('monte') (شاہگوری),"H. Adams Carter, "Sobre'l nome chinu del K2, 'Qogir'", American Alpine Journal, 1983, p. 296. Carter, l'editor de AAJ, sigui diciendo que'l nome Chogori "nun s'usa llocalmente. El monte nun ye prominentemente visible dende llugares nos que s'aventuraben habitantes de la zona y por tanto nun tien nome llocal. Los Baltis nun utilicen otru nome que nun sía K2, que pronuncien 'Ketu', deformación del inglés escucháu a los montañeros. Nun encamiento usar el nome Chogori en nenguna de les sos formes". o a cencielles una respuesta perplexa a la entruga "¿Cómo se llama eso?" Sicasí, forma la base del nome Qogir () pol que les autoridaes chines oficialmente refiérense al picu. Otros nomes locales fueron suxeríos incluyendo Lamba Pahar ("Monte Altu" n'urdú) y Dapsang, pero'l so usu nun ta estendíu.
A falta d'un nome llocal, suxirióse'l nome Monte Godwin-Austen n'honor d'Henry Godwin-Austen, un tempranu esplorador de la zona, y anque el nome foi refugáu pola Royal Geographical Society usar en dellos mapes y sigue usándose n'ocasiones.H. Adams Carter, "Nomes Balti nel Karakórum", American Alpine Journal, 1975, p. 52-53. Carter fai notar que "Godwin Austen ye'l nome del glaciar al este del monte pero utilízase incorreutamente como'l nome del monte."
La marca del xeógrafu, K2, poro, sigue siendo'l nome pol que se conoz de normal a esti monte. Agora tamién s'usa nel idioma balti, como Kechu o Ketu (dambos derivaos de "K2"ibid. Carter reparó una xeneralización de la pallabra Ketu: "Una nueva pallabra, ketu, col significáu 'monte grande', paez introducise nel idioma balti.") (). L'escalador italianu Fosco Maraini argumentó nel so rellatu del ascensu del Gasherbrum IV que mientres el nome de K2 debe'l so orixe a una casualidá, la so naturaleza curtia ya impersonal ye bien apoderáu pa un monte tan remotu y griespu. Concluyó que foi. Citáu en Curran, p. 31.
Carauterístiques topográfiques El K2 ta allugáu na parte noroeste del Karakórum. La cuenca sedimentaria de Tarim llinda'l cordal pel norte y l'Himalaya Menor pel sur. Les agües dilíes de los vastos glaciares, como los del sur y esti del K2, alimenten l'agricultura nos valles y contribúin significativamente al suministru d'agua potable rexonal. El Karakórum queda nel cantu meridional de la placa tectónica euru-asiática y ta formáu por roques sedimentaries antigües (con una edá de más de 390 millones d'años). Aquellos estratos dobláronse y estazaron por falles, y mases de granitu se infiltraron, cuando la Placa de la India topetó con Eurasia, empezando hai más de 100 millones d'años.
A pesar de ser el segundu picu n'altor, el K2 atópase namái nel puestu 22º por prominencia una midida de la independencia y l'aislamientu del monte. Ello ye por cuenta que'l K2 forma parte d'un área sobreelevada qu'inclúi'l Karakórum, la pandu Tibetanu y el Himalaya qu'inclúi l'Everest. En rellación a esti postreru, ye posible siguir un camín dende'l K2 hasta l'Everest que trescurre en tou momentu percima de los 4.594 metros d'altitú (el puntu más so esta en Mustang Lo, Nepal). Munchos otros picos más baxos que'l K2 son más independientes nesti sentíu.
thumb|Vuelu virtual en 3D alredor del K2 El K2 ye, sicasí, bien notable pol so relieve y el so altor total. Álzase más de 3.000 metros sobre los valles glaciales que s'atopen na base. Más importante quiciabes ye que tien l'apariencia d'una pirámide con aguaes constantes y de gran rimada en tolos sos llaos. La cara norte ye la más empinada: álzase 3.200 metros dende'l Glaciar Coyer en solu 3 quilómetros de distancia horizontal. Nel restu de les aguaes álcense 2.800 metros en menos de 4 quilómetros.Jerzy Wala, Los ochomiles del Karakórum, Mapa orográficu, The Climbing Company Ltd/Cordee, 1994. Un grau de rimada en toles direiciones del monte que nun tien comparanza nel mundu. Esta ye una de les razones poles que'l K2 tien una dificultá d'ascensu tan alta. La forma piramidal del so visu fai que l'ataque final al cume seya d'escalada, per un terrén bien empináu de xelu y roca, a diferencia del Everest al que se llega caminando. La dificultá téunica, el cansanciu, el mal d'altor, la falta d'oxíxenu, los edemes pulmonares o cerebrales provocaron que munchos pierdan la vida, frecuentemente nel descensu.
Historia El monte foi rexistrada en 1856 por un equipu topográficu européu empobináu pol británicu Henry Haversham Godwin-Austen. Thomas George Montgomerie, un miembru del equipu llamar "K2" por ser el segundu picu del Karakórum. Los otros montes importantes fueron llamaes orixinalmente K1, K3, K4, y K5, pero fueron darréu renombraes a, respeutivamente, Masherbrum, Broad Peak, Gasherbrum II y Gasherbrum I.
El primer intentu seriu d'ascensión foi entamáu en 1902 por Oscar Eckstein y Aleister Crowley pero, dempués de dellos intentos, nengún miembru de la espedición consiguió algamar el visu, posiblemente, por una combinación de falta d'entrenamientu físicu, conflictos personales y condiciones meteorolóxiques desfavorables. De los 68 díes pasaos nel K2 (naquel momentu un récor de permanencia n'altitú) namái 8 fueron de tiempu claru. Consiguieron llegar hasta los 6.500 metros pola aresta NE.
thumb|upright|El K2 vistu dende l'este, fotografiáu na espedición de 1909 Amás, hubo dellos intentos posteriores ensin ésitu. La espedición de 1909 dirixida por Luis Amadéu de Saboya, Duque de los Abruzzo, algamó una altitú de 6666 metros no que güei se conoz como l'espolón de los Abruzzo, que'l mesmu Luis Amadeo reconoció como la ruta más accesible, pol espolón suroeste, y que ye la vía más habitual anguaño. Poco dempués, el mesmu equipu intenta escalar el cercanu Chogolisa, de 7654 m, llegando hasta los 7500 m cuando'l mal tiempu obligar a tornar. Mientres más de 10 años esa va ser el máximu altor alcanzáu por un ser humanu.
Tres una espedición fallida en 1934, Charles Houston (que yá lideraría xunto con Tilman la espedición al Nanda Devi en 1936 y va liderar la espedición de 1950 al Everest pela vía sur) lidera en 1938 una espedición d'Estaos Xuníos que llega a los 7900 m. Bill House, superando la complicada chimenea que lleva'l so nome.
Na espedición d'Estaos Xuníos de 1939, liderada por Fritz Wissner, muerren Dudley Wolfe y los sherpas Pasang Kikuli, Pasang Kitar y Pintso nel espolón de Abruzzo; son les cuatro primeres víctimes del K2. Ésta foi la primer espedición que tuvo cerca de coronar el visu, yá que Wiessner, xunto a un nativu degoló los 8300 m, superando asina les mayores dificultaes téuniques de la ruta del espolón de los Abruzzo.
La espedición de 1953 ta de nuevu dirixida por Charles Houston. Cuando l'equipu atopar a 7800 m, el tiempu empeora, y la nube oblíga-yos a permanecer 10 díes a esi altor, mientres los cualos Art Gilkey enferma. Mientres el desesperáu descensu, tol equipu tuvo a puntu d'espeñase, siendo salvaos por Pete Schoening. Gilkey nun volvió apaecer: bien sumió nun ábanu, bien de forma voluntaria pa evitar ser una carga pa los demás miembros del equipu.
Una espedición italiana finalmente consiguió'l so oxetivu'l 31 de xunetu de 1954. La espedición foi dirixida por Ardito Desio, anque los dos escaladores qu'algamaron el visu fueron Lino Lacedelli y Achille Compagnoni. thumb|right|Achille Compagnoni nel visu del K2 nel primer ascensu con ésitu de la historia (31 de xunetu, 1954), fotografía tomada por Lino Lacedelli, el so compañeru nel visu. L'equipu incluyía un miembru paquistanín, el Coronel Muhammad Arreya-ullah que participara na espedición d'Estaos Xuníos anterior, que nun consiguió algamar el visu, y na que morrió Art Gilkey. Tamién participaron na espedición el famosu escalador italianu Walter Bonatti y el porteador paquistanín Hunza Mahdi, que la so llabor nel treslláu de botelles d'oxíxenu resultó vital pal ésitu de la espedición, na que tuvieron d'efectuar un vivac a 8100 metros por cuenta de un tracamundiu con Lacedelli y Compagnoni. Esta acampada al campu y a esi altor escribiría otru capítulu na historia del alpinismu nel Himalaya.
El 9 d'agostu de 1977, 23 años dempués de la espedición italiana, Ichiro Yoshizawa dirixó la segunda ascensión al visu que remató con ésitu, con Ashraf Amman como'l primera escalador paquistanín. La espedición xubió pol Espolón de los Abruzzo, abiertu polos italianos, y utilizó hasta 1.500 porteadores pa consiguir el so oxetivu.
1978 foi l'añu de la tercer ascensión, esta vegada per una nuevu ruta, la llarga aresta esti (a la fin de la vía travesar escontra la izquierda sobre la cara este pa evitar un derribadoriu y xúnese cola parte alta de la vía de los Abruzzo). Esta ascensión foi realizada por un equipu d'Estaos Xuníos, dirixíu pol renomáu James Whittaker (primer norteamericanu qu'escaló l'Everest). El restu del equipu taba compuestu por Louis Reichardt, James Wickwire, John Roskelley y Rick Ridgeway. Wickwire soportó una nueche en vivac, 150 metros per debaxo del visu, a un altor na que nadie antes permaneciera una nueche. L'ascensión tuvo una gran importancia pal equipu d'Estaos Xuníos, yá que significó completar la xera empecipiada en 1938, 40 años antes.American Alpine Journal, 1979, páxines 1-18