12 Years a Slave ye una película dramática británico-americana de 2013, dirixida por Steve McQueen y protagonizada por Chiwetel Ejiofor como Solomon Northup, completando'l repartu Michael Fassbender, Benedict Cumberbatch, Paul Dano, Paul Giamatti, Lupita Nyong'o, Sarah Paulson, Brad Pitt y Alfre Woodard nos papeles secundarios. El guión, escritu por John Ridley, ye una adautación de l'autobiografía de Solomon Northup (Twelve Years a Slave), un mulatu afroamericanu nacíu llibre nel estáu de Nueva York, que foi secuestráu nel Distritu de Columbia en 1841, vendíu como esclavu y lliberáu en 1853 en trabayando en plantíos de Louisiana mientres 12 años.
12 Years a Slave, el tercer llargumetraxe del direutor McQueen, foi ganadora de trés Premiu Óscar na edición 86ᵘ del certame (2013) por meyor película, meyor actriz de repartu (Lupita Nyong'o) y meyor guión adautáu; amás del Globu d'Oru a la meyor película dramática y el Premiu BAFTA, ente otros.
El rodaxe de la película tuvo llugar en Nueva Orleans ente'l 27 de xunu y el 13 d'agostu de 2012, con un presupuestu de 20 millones de dólares, dientro de cuatro plantaciones históriques: Felicity, Magnolia, Bocage y Destrehan. De los cuatro, Magnolia ye la más cercana al verdaderu plantíu onde trabayó Northup.
La cinta estrenar nel Festival de Cine de Telluride el 30 d'agostu de 2013 y recibió crítiques xeneralmente positives de los especialistes. El so debú nos cines d'Estaos Xuníos foi'l 18 d'ochobre de 2013, ente que nel Reinu Xuníu foi'l 10 de xineru de 2014.
Argumentu En 1841, Solomon Northup (Chiwetel Ejiofor) ye un negru llibre que vive cola so esposa y dos fíos en Saratoga Springs, Nueva York. Gánase la vida como carpinteru y violinista espertu. Un día ye abasnáu por un par d'homes (Scoot McNairy y Taran Killam) a un conciertu de xira codalosu con un circu. Dempués d'una nueche bebiendo colos dos homes, Northup espierta p'atopase encadenáu al suelu, dándose cuenta de que foi drogáu y va ser vendíu como esclavu.
Northup ye unviáu a Nueva Orleans, onde'l so nome ye reemplazáu pol de "Platt", un esclavu fuxitivu de Georgia. Él ye cutíu pa obligalo a despintar la so identidá d'home llibre, y caltener el nome de Platt, y ye mercáu n'última instancia pol dueñu del plantíu William Ford (Benedict Cumberbatch). Soportando la so nueva vida, Northup caltién bones rellaciones con Ford, que resulta ser un amu relativamente benévolu o nel so defectu coimbre: ye capaz de sentir pero ye incapaz d'actuar en consecuencia. Como esclavu, Northup suxer una meyora al sistema de tresporte por aciu el diseñu d'una vía fluvial usando los banzaos de la zona pal acarretu de tueros, de manera rápida y rentable. Ford regála-y un violín n'agradecimientu. El carpinteru racista John Tibeats (Paul Dano) resiéntese darréu ante Northup, y empieza verbalmente a hostigarlo: equí hai una bien bonu discutiniu, "¿Ye usté inxenieru o negru?" Entruga Tibeats; el resultáu final van provocar la roxura del carpinteru y el maltratu y dolor de Northup.
Col tiempu les tensiones ente Tibeats y Northup lleguen a un puntu de ebullición, y Tibeats intenta cutilo y él deféndese. En represalia, Tibeats y los sos amigos intenten acoradar a Northup, colgar d'un árbol col enfotu d'aforcalo. Magar que intervién el supervisor d'Epps, llibrándolo de la muerte, Northup permanez colgáu, llevemente sosteníu sofitáu nes puntes de los pies mientres al so alredor los demás esclavos siguen la so vida como si nada asocediera, nuna escena cargada de dramatismu. ¿qué ye, que Ford viende a Northup pa protexelo de Tibeats? Non, ye pa quitar un problema y el so nuevu amu va ser Edwin Epps (Michael Fassbender), un plantador cruel, que cree que'l derechu a abusar de los esclavos ta autorizáu pola Biblia. Antes de ser unviáu a Epps, Northup intenta razonar con Ford, afirmando qu'él ye en realidá un home llibre. Ford afirma que nun puede oyer eso, y respuende qu'él tien una delda que pagar, el preciu de compra de Northup. Ford tamién-y diz qu'él piensa que Northup ye una bona persona, pero eso nun lu sirviría de nada.
La xera principal de tolos esclavos nel plantíu Epps ye recoyer algodón y pallo espérase que toos recueyan a lo menos 200 llibres acaldía, o van ser cutíos. Una esclava nueva llamada Patsey (Lupita Nyong'o), sicasí, recueye más de 500 llibres al día, y Epps emponderar de cutio ya inclusive la viola repetidamente. La esposa d'Epps (Sarah Paulson) siéntese desaxeradamente celosa de l'atención que Epps prodiga a Patsey, y castigar y humilda de cutio. Na película nun queda claru porqué Patsey llogra mayor rendimientu que tolos demás o por qué Northup trabaya con desgano.
Patsey vese beneficiada al ser la única esclava que tenía un día llibre a la selmana diendo a la casa de la señora Shaw, una negra llibre dueña de la so casa y sirvientes que gocia del llargu tiempu que pasó desque recibía latigazos o trabayaba nos campos d'algodón; amás de que la señora Shaw cuntábalu a Solomon sobre la so infidelidá escontra l'ama Epps.
Epps decide qu'un recién biltu de viérbene del algodón nos campos ye una plaga unviada por Dios, llevada al so plantíu polos sos nuevu esclavos. Él dar en préstamu a un plantíu vecín mientres la temporada de collecha, mientres los sos cultivos recupérense, pero alviérte-yos que nun lleven más plagues a la propiedá del so amigu. Una vegada'llí, Northup gánase'l favor del dueñu del plantíu, que-y pide que toque'l violín na boda de celebración d'aniversariu de los sos amigos, y pága-y una moneda pola so interpretación.
Cuando Northup torna al plantíu d'Epps, trata d'utilizar esta moneda pa pagar al ex supervisor (Garret Dillahunt) por qu'unvie una carta a los sos amigos en Nueva York. L'ex supervisor comprometer a apurrir la carta y acepta'l dineru, pero traiciona a Northup, delatándolo con Epps. Northup apenes ye capaz de convencer a Epps de que la historia ye una mentira. Northup entós quema, ente llárimes, la carta, que representaba la so única esperanza de llibertá.
L'abusu de Patsey empeora progresivamente a midida que Epps sigui forzándola. Patsey quier suicidase, pidiéndo-y a Northup la so ayuda, pero Northup refugar. Un día, Epps se enfurece al afayar que Patsey sumió del so plantíu. Cuando torna, ella revela que namái fuera pa llograr una pastilla de xabón, yá que Mary Epps negába-y usar xabón (pa humildala col so golor apestoso). Epps ordena que seya esnudada y atada a un poste. Afaláu pola so esposa, Epps obliga a Northup a azotar a Patsey. Northup obedez a remolera intentando causa-y el menor dañu posible, pero Epps finalmente toma'l llátigu de Northup, azotándola brutal y xabazmente.
Mientres cura a Patsey, Northup trabaya na construcción d'un pabellón con un trabayador canadianu llamáu Bass (Brad Pitt). Bass ganóse la perceguera d'Epps espresando la so oposición a la esclavitú, y esto lleva a Northup a confiar nél y cunta-y les circunstancies de la so vida y el secuestru. Una vegada más, Northup píde-y ayuda pa unviar una carta a Saratoga Springs. Bass, arriesgando la so vida, acepta la so proposición.
Mientres trabayaba nos campos pa la llantadera, Northup ye llamáu pol xérif llocal, que llega nun coche con otru home. El xérif pregúnta-y alrodiu de la so vida anterior a Northup, pa oldealo colos fechos de la so vida en Nueva York. Northup reconoz al acompañante del xérif, el señor Parker (Rob Steinberg), como un comerciante que conocía de Saratoga, y dase cuenta que l'home vieno pa lliberar. Anque Epps aguantar y Patsey ta angustiada, Northup vase darréu. Dempués de ser esclavizado mientres 12 años, Northup vuelve a la llibertá y ye devueltu a la so familia. Notes finales rellaten la incapacidá de Northup y el so asesor llegal pa procesar a los homes responsables de vendelo como esclavu, según el misteriu qu'arrodia los detalles de la so muerte y entierru.
Repartu thumb|upright|Alfre Woodard nel estrenu de 12 Years a Slave.
Producción
Desarrollu thumb|190px|John Ridley nel Festival de Cine de San Diego 2013 Dempués d'axuntase col guionista John Ridley nuna proyeición de la película Hunger nel Creative Artists Agency, el direutor Steve McQueen poner en contautu con Ridley, manifestando'l so interés en faer una película sobre «la era de la esclavitú nos Estaos Xuníos» con «un personaxe que nun rescamplaba en términos del so comerciu de la esclavitú». Desenvolviendo la idea dieron meyores y retrocesos, pero nun hubo un consensu claru hasta que la esposa de McQueen atopó la biografía de Solomon Northup, Twelve Years a Slave. Él dixo sobre l'autobiografía de Northup:
Dempués de tar en desarrollu dende va dalgún tiempu, la película anuncióse oficialmente n'agostu de 2011 con McQueen como direutor y Chiwetel Ejiofor pa carauterizar a Solomon Northup, un americanu nacíu llibre que foi secuestráu y vendíu como esclavu nel Fondu Sur d'Estaos Xuníos. McQueen comparó la conducta d'Ejiofor «de clase y dignidá" similar a la de Sidney Poitier y Harry Belafonte. N'ochobre de 2011, Michael Fassbender —protagonista de películes anteriores de McQueen, Hunger y Shame— xunir al repartu. A principios de 2012 completóse'l restu del repartu y la filmación programar pa ser empecipiada a finales de xunu de 2012.
Pa captar la llingua y dialeutos de la dómina y de les rexones nes cualos la película llevar a cabu, l'entrenador de dialectos Michael Buster foi contratáu p'ayudar al repartu na alteración de la so forma de falar. El llinguaxe tien una calidá lliteraria rellacionada col estilu de la escritura de la xornada y una fuerte influyencia de la versión bíblica Rei Xacobu. Buster esplicó:
Filmación thumb|190px|Steve McQueen nel estrenu de 12 Years a Slave nel Festival de Cine de Toronto 2013 Con un presupuestu de producción de 20 millones de dólares, la fotografía principal empezó en Nueva Orleans, Louisiana, el 27 de xunu de 2012. Dempués de siete selmanes de rodaxe, el rodaxe concluyó'l 13 d'agostu de 2012. Como una manera de caltener baxos los costos de producción, una gran parte de la filmación llevar a cabu nel Área metropolitana de Nueva Orleans, principalmente sur de la rexón del Ríu Colorado nel norte del estáu, onde foi esclavizado Northup. Ente les llocalizaciones utilizaes atópense cuatro históriques plantíos d'Antebellum: Felicity, Magnolia, Bocage, y Destrehan. Magnolia, un plantíu en Natchitoches, Luisiana, atopar a pocos quilómetros d'unu de los sitios históricos onde Northup foi reteníu. «Saber que tábamos ellí mesmu, nel llugar onde asocedieron estes coses yera tan poderosa y emocional», dixo l'actor Chiwetel Ejiofor. «Esa sensación de baillar coles pantasmes, ye bultable». El rodaxe tamién tuvo llugar n'Hotel Columns y nel Madame John's Legacy nel Barriu Francés de Nueva Orleans.
El direutor de fotografía, Sean Bobbitt, operador de la cámara principal de la película, rodó 12 Years A Slave en película de 35 mm con una rellación d'aspeutu de pantalla ancha 2.35:1, utilizando cámares Arricam LT y ST. «Particularmente pa una obra de dómina, la película da a l'audiencia una sensación definida de tiempu y calidá», espresó Bobbitt. «Por cuenta de la naturaleza épica de la historia, la pantalla ancha produz la mayor sensación. La pantalla ancha significa una gran película, una historia épica, nesti casu, una historia épica de la resistencia humana."
Los cineastes evitaron un estilu visual desaturado qu'espresa una estética documental más arenosa. Deliberadamente esbozaron comparances visuales filmando les obres del pintor español Francisco de Goya, McQueen esplicó:
Diseñu