El World Trade Center foi un complexu d'edificios en So Manhattan, ciudá de Nueva York, Estaos Xuníos, qu'incluyía a les emblemátiques Torres Ximielgues, inauguraes el 4 d'abril de 1973, y destruyíes nos atentaos del 11 de setiembre de 2001, xunto col World Trade Center 7. Los otros edificios del complexu fueron estropiaos nos ataques y los sos restos fueron darréu baltaos. Anguaño, el sitiu ta siendo reconstruyíu con cinco nuevos rascacielos, un memorial a les víctimes de los ataques y una terminal de tresporte. El One World Trade Center (WTC 1) ye l'edificiu principal del nuevu complexu, con un total de 104 pisos. Ye l'edificiu más altu del hemisferiu occidental.
Al momentu del so finalización, los orixinales World Trade Center 1 (la Torre Norte) y World Trade Center 2 (la Torre Sur), conocíos en xunto como les "Torres Ximielgues", yeren los edificios más altos del mundu. Los otros edificios incluyíen al WTC 3 (Marriott World Trade Center), el WTC 4 (onde amás d'oficines funcionaben diverses bolses de valores),«Explosion disrupts trading of 5 commodities exchanges.» Baltimore Sun (inglés). el WTC 5, el WTC 6 (que contenía a la Oficina d'Aduanes y Proteición Fronteriza) y el WTC 7. Toos estos edificios fueron construyíos ente 1975 y 1985, con un costu de 400 millones de dólares (2 300 000 000 en dólares de 2014). El complexu allugar nel corazón del distritu financieru de Nueva York, con un espaciu total pa oficines de 1,24 millones de metros cuadraos.
El complexu foi diseñáu a principios de la década de 1960 por Minoru Yamasaki y Asociaos, de Troy (Michigan), y Emery Roth y Fíos, de Nueva York.Manning, William A. (coordinador). The World Trade Center Bombing: Report and Analysis. Federal Emergency Management Agency. Consultáu'l 4 de payares de 2016. Les Torres Ximielgues, de 110 pisos caúna, usaron un marcu de tubu como diseñu estructural. Pa llograr l'aprobación pal proyeutu, l'Autoridá Portuaria de Nueva York y Nueva Jersey aportó a tomar el Ferrocarril de Hudson y Manhattan, que tresformóse na Autoridá Portuaria Trans-Hudson (PATH, poles sos sigles n'inglés). La piedra fundamental del World Trade Center asitióse'l 5 d'agostu de 1966. La Torre Norte completar n'avientu de 1972 y la Torre Sur foi rematada en xunetu de 1973. El proceso de construcción incluyó la estracción d'una gran cantidá de material, utilizáu depués como rellenu pa construyir la Battery Park City, nel llau oeste del baxu Manhattan.
El restorán Windows on the World taba allugáu nos pisos 106 y 107 del World Trade Center 1 (la Torre Norte), ente que la plataforma d'observación Top of the World lo taba nel pisu 107 del World Trade Center 2 (la Torre Sur). El World Trade Center sufrió una quema'l 13 de febreru de 1975, un atentáu con bomba el 26 de febreru de 1993 y un robu'l 14 de xineru de 1998. En 1998, l'Autoridá Portuaria decidió privatizar el World Trade Center, faciendo una llicitación pública por que una empresa privada xestionara l'edificiu, y dio la llicitación a Silverstein Properties en xunetu de 2001.
Na mañana del martes del 11 de setiembre de 2001, secuestradores miembros d'Al-Qaeda estrellaron dos aviones Boeing 767 contra'l complexu, unu contra cada torre, nun ataque horrorista coordináu. N'amburando por 56 minutos, la Torre Sur (WTC 2) derrumbóse, siguida media hora dempués pola Torre Norte (WTC 1). Los ataques al World Trade Center tuvieron como resultáu unes 2 753 muertes. El World Trade Center 7 derrumbóse más tarde nel día, y otros edificios, a pesar de que nun se derrumbar, tuvieron de ser baltaos por cuenta de que'l dañu que presentaben yera irreparable. El procesu de llimpieza y recuperación del sitiu del World Trade Center llevó ocho meses.
Nos años siguientes, tomaron forma los planes pa reconstruyir el World Trade Center. La Corporación pal Desenvolvimientu del baxu Manhattan (LMDC, poles sos sigles n'inglés), establecida en payares de 2001 pa supervisar el procesu de reconstrucción, entamó competencies pa escoyer un diseñu pal sitiu y el memorial. Memory Foundations, diseñáu por Daniel Libeskind, escoyóse como plan maestru, pero'l mesmu pasó por cambeos sustanciales tocantes al so diseñu.
El World Trade Center 7, primer edificiu sustitutu, inaugurar en mayu de 2006. La parte del Muséu y Memorial Nacional del 11 de setiembre que correspuende al memorial abrió'l 11 de setiembre de 2011, ente que'l muséu abrió en mayu de 2014. La construcción del One World Trade Center foi inauguráu'l 3 de payares del 2014; el World Trade Center 4 foi inauguráu'l 13 de payares de 2013; el World Trade Center 3 ta en construcción y espérase la so inauguración pal 2018; a payares de 2013, según un alcuerdu lleváu a cabu con Silverstein Properties Inc., el World Trade Center 2 nun va ser construyíu hasta'l so máximu altor hasta que se realicen les llicitaciones abondes pa faer al edificiu financieramente vidable; y el World Trade Center 5 va ser desenvueltu pola Autoridá Portuaria de Nueva York y Nueva Jersey, pero, a febreru de 2014, nenguna fecha foi confirmada.
Construcción orixinal Planificación y construcción
thumb|Construcción en cursu, a finales de 1969.|250px En 1943, proponer per primer vegada la idea d'establecer un (Centru Mundial de Comerciu) World Trade Center na ciudá de Nueva York. La Llexislatura del Estáu de Nueva York autorizó a Thomas E. Dewey, l'entós Gobernador de Nueva York, a empecipiar el desenvolvimientu de los planes pal proyeutu, pero dichos planes fueron puestos en suspensu en 1949. Mientres finales de los años 1950 y 1960, la crecedera económica de Nueva York concentrar nel centru de la ciudá, Manhattan, ente que el So Manhattan foi estremáu a un segundu planu. P'aguiyar la renovación urbana, David Rockefeller suxirió que l'Autoridá Portuaria construyera'l World Trade Center nel Baxu Manhattan.Gillespie (1999), páxs. 32-33.
Los planes iniciales, fechos públicos en 1961, identificaben a un sitiu sobre'l ríu Este como la zona de construcción del World Trade Center.Gillespie (1999), páxs. 34-35. Como axencia biestatal, l'Autoridá Portuaria riquía, pa nuevos proyeutos, de l'aprobación tantu del Gobernador de Nueva York como del de Nueva Jersey. Robert B. Meyner, entós Gobernador de Nueva Jersey, oponer a que Nueva York recibiera un proyeutu de 335 millones de dólares.Gillespie (1999), p. 38. Escontra'l final de 1961, les negociaciones con Meyner, saliente Gobernador de Nueva Jersey, quedaron estancaes.
Nesi entós, la cantidá de pasaxeros del Ferrocarril de Hudson y Manhattan (H&M), de Nueva Jersey, baxara considerablemente d'un picu de 113 millones de pasaxeros en 1927 a 26 millones en 1958, dempués de que nuevos túneles y pontes p'automóviles abriérense al traviés del ríu Hudson.Cudahy (2002), p. 56. Nuna xunta d'avientu de 1961 ente Astin J. Tobin, direutor de l'Autoridá Portuaria, y Richard J. Hughes, apocayá eleutu Gobernador de Nueva Jersey, l'Autoridá Portuaria ufiertó tomar el Ferrocarril de Hudson y Manhattan y tresformalo nel Autoridá Portuaria Trans-Hudson (PATH). L'Autoridá Portuaria tamién decidió treslladar el proyeutu del World Trade Center al sitiu del edificiu de la Hudson Terminal, nel llau oeste del baxu Manhattan, un allugamientu más conveniente pa los pasaxeros de Nueva Jersey que llegaren pol PATH. Col nuevu allugamientu y l'alquisición del Ferrocarril H&M per parte de l'Autoridá Portuaria, Nueva Jersey aceptó sofitar el proyeutu del World Trade Center.
Tamién foi necesaria l'aprobación del Alcalde de la ciudá de Nueva York, John Lindsay, y del Conseyu de Nueva York. Los desalcuerdos cola ciudá centrar nos asuntos rellacionaos colos impuestos. El 3 d'agostu de 1966, algamóse un alcuerdu, según el cual l'Autoridá Portuaria fadría pagos añales a la ciudá en llugar de pagar los impuestos correspondientes a la porción del World Trade Center licitada a renteros privaos. N'años posteriores, los pagos fueron aumentando, al aumentar la tasa d'impuestu sobre bienes raíz.
Diseñu arquiteutónicu El 20 de setiembre de 1962, l'Autoridá Portuaria de Nueva York y Nueva Jersey anunció la eleición de Minoru Yamasaki como l'arquiteutu principal y de Emery Roth y Fíos como arquiteutos asociaos. Yamasaki escurrió un plan qu'incorporaba al complexu dos torres ximielgues; nel plan orixinal de Yamasaki, caúna tenía 80 pisos d'altor. P'algamar el requerimientu de l'Autoridá Portuaria de qu'hubiera 930 000 m² d'espaciu pa oficines, cada torre tenía de ser de 110 pisos d'altor.
thumb|upright=1.25|Diseñu d'un pisu típicu y disposición de los ascensores de les torres del WTC orixinal.
Una llimitación importante nesti tipu de construcciones ye la tema de los ascensores; cuanto más altu sía l'edificiu, más ascensores precisar pa sirvir al mesmu, lo que consume enforma espaciu. Yamasaki y los inxenieros decidieron utilizar un nuevu sistema con dos antepares especiales, que dexaben a los usuarios pasar d'ascensores espresos d'alta capacidá (deteníense solo en ciertos pisos) a un ascensor local (que se detenía en tolos pisos d'una seición). Esto dexó'l diseñu de apilar ascensores locales dientro d'un mesmu buecu d'ascensor. Allugaos nos pisos 44 y 78 de cada torre, los antepares especiales dexaben que los ascensores fueren utilizaos eficientemente, amontando la cantidá d'espaciu aplicable en cada pisu nun 62-75 %, al amenorgar el númberu de buecos d'ascensor.Gillespie (1999), páxs. 75-78. En xunto, el World Trade Center cuntaba con 95 ascensores, ente espresos y locales.Ruchelman (1977), p. 11. Esti sistema inspirar nel utilizáu pol Metro de Nueva York, que les sos llinies inclúin estaciones espreses, onde se detienen trenes tanto espresos como locales, y estaciones locales, onde solo se detienen trenes locales.Gillespie (1999), p. 76.
El diseñu de Minoru Yamasaki pal World Trade Center, reveláu al públicu'l 18 de xineru de 1964, amosaba pa les torres una base cuadrada d'aproximadamente 63 metros de cada llau.NIST NCSTAR 1-1 (2005), p. 7. Los edificios fueron diseñaos con ventanes estreches de 46 centímetros d'anchu nes oficines, lo cual reflexaba'l mieu a los altores de Yamasaki según el so deséu de que los inquilinos sintiérense seguros dientro de los edificios. El diseñu de cada torre cuntaba con fachaes revistíes en aleación d'aluminiu, que les sos pieces se ensamblaban una a una a midida que les torres ganaben altor. El World Trade Center foi una de les implementaciones más importantes de la ética arquitectónica de Le Corbusier, al igual que la mayor espresión de los enclinos góticos modernistes de Yamasaki.Darton (1999), páxs. 32-34.
Amás de les torres ximielgues, el plan pal complexu World Trade Center incluyía otros cuatro edificios de poco altor, que fueron construyíos a principios de los años 1970. L'edificiu World Trade Center 7, de 47 pisos, construyir nos años 1980, al norte del complexu principal. En xunto, el complexu World Trade Center ocupaba una supermanzana de 65 000 m².
Diseñu estructural thumb|upright=1.30|El World Financial Center y la Battery Park City fueron construyíos sobre tierres recuperaes.