Hamburgu (Hamburg n'alemán; pronunciación alemana: , pronunciación llocal: ; Hamborg en baxu alemán, pronunciáu: ) ye una ciudá asitiada al norte d'Alemaña. La ciudá forma'l so propiu estáu federáu, con una estensión de 755 km². A finales d'agostu de 2016 tenía 1.860.759 habitantes (5,3 millones nel área metropolitana d'Hamburgu, qu'inclúi partes de los estaos vecinos de Baxa Saxonia y Schleswig-Holstein), lo que la convertía na segunda ciudá más poblada n'Alemaña dempués de Berlín, la tercera d'Europa Central y la séptima de la Unión Europea. Amás, el so puertu ye'l segundu más grande d'Europa, detrás del de Rotterdam, y el novenu del mundu. Atopar a 290 quilómetros de la capital del país, la ciudá de Berlín.
El nome completu d'Hamburgu ye «Ciudá llibre y hanseática d'Hamburgu» (Freie und Hansestadt Hamburg n'alemán). Esto debe a la so historia como miembru de la lliga medieval hanseática y como Ciudá Imperial Llibre del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, y tamién pol fechu de que ye una ciudá tar y uno de los dieciséis estaos federaos d'Alemaña.
Historia
Edá Media El primer nome históricu de la ciudá foi, según informes de Claudio Ptolomeo (c. 100–c. 170), Treva. Los oríxenes d'Hamburgu remontar al añu 808 d. C., nel que Carlomagno mandó construyir el castiellu Hammaburg, dende'l que se vixilaba la zona al norte del ríu Elba, onde burgu significa castiellu. El términu Hamma sigue siendo inciertu, como l'allugamientu d'esti castiellu.
Nel añu 831 Ludovico Pío crea la diócesis d'Hamburgu y nel añu 834, Hamburgu foi designada la sede d'un obispáu católicu, que'l so primer obispu, Ansgar (Óscar), foi conocíu como l'apóstol del Norte. Dos años más tarde, Hamburgu, Bremen foi incorporáu al obispáu d'Hamburgu.Verg, p. 15. Por cuenta de la so situación privilexada, fueron asitiándose en Hamburgu numberosos habitantes, que se dedicaron mayoritariamente al comerciu y a la pesca.
miniatura|left|Sellu d'Hamburgu en 1241.
Hamburgu foi destruyida y ocupada en delles ocasiones. Nel 845, una flota de 600 barcos viquingos llegó pel ríu Elba hasta Hamburgu y destruyir. Nesi momentu yera una ciudá d'alredor de 500 habitantes.Verg, p. 15. Nel 1030, la ciudá foi amburada pol rei Miecislao II de Polonia. Valdemar II de Dinamarca asaltó y ocupó en 1201 y en 1214 la ciudá. Hubo delles quemes de gran magnitú, los más notables fueron los de 1284 y 1842. En 1842, alredor d'una cuarta parte de la ciudá foi destruyida na «Gran quema». Esta quema empecipiar na nueche del 4 de mayu de 1842 y escastóse el 8 de mayu. Destruyó tres ilesies, el conceyu, y munchos otros edificios, mató a 51 persones, y dexó a unes 20.000 ensin llar. La reconstrucción tardó más de 40 años.
En 1189 Federico I Barbarroja concedió a Hamburgu la carta de condición de Ciudá Imperial Llibre y l'accesu llibre d'impuestos hasta'l Baxu Elba y el Mar del Norte. Esta carta, xunto cola proximidá d'Hamburgu a les principales rutes comerciales del Mar del Norte y Mar Bálticu, dexó a la ciudá ser un importante puertu del norte d'Europa. La so alianza comercial con Lübeck en 1241 marca l'orixe y esencia de la poderosa Lliga Hanseática. Inda güei Hamburgu ostenta con arguyu'l títulu de ciudá hanseática. Nel so escudu puede entá trate'l castiellu Hammerburg coles puertes zarraes, lo cual simboliza la soberanía de la ciudá d'Hamburgu. El 8 de payares de 1266 un contratu ente Enrique III y Hamburgu dexó-yos establecer un hanse en Londres. Esta foi la primer vegada na historia en que se menta la pallabra hanse pal gremiu comercial hanseáticu.Verg, p. 30. La primer descripción de los derechos civiles, el derechu penal y procesal pa una ciudá n'Alemaña n'idioma alemán, la Ordeelbook (Ordeel: 'frase') foi escrita pol abogáu del Senáu Jordan von Boitzenburg en 1270. El 10 d'agostu de 1410 causó conmoción civil, un compromisu (n'alemán: Rezeß, lliteralmente 'retirada'). Ye considerada como la primer constitución de la ciudá d'Hamburgu.Verg, p. 39.
Edá Moderna miniatura|left|Hamburgu hacia 1600.
En 1529, la ciudá adoptó'l luteranismu, y darréu recibió abellugaos protestantes procedentes de los Países Baxos y Francia, y, nel sieglu XVII, de xudíos sefardinos de Portugal. Hamburgu foi de volao anexonada por Napoleón I. Les fuercies ruses del xeneral Bennigsen lliberaron la ciudá en 1814. En 1860, l'estáu d'Hamburgu estableció una constitución republicana. Hamburgu foi un estáu independiente de la Confederación Xermánica (1815-1866), la Federación Alemana del Norte (1866-1871), l'Imperiu Alemán (1871-1918) y mientres el periodu de la República de Weimar (1919-1933). Mientres el réxime nacionalsocialista foi un Gau dende 1934 hasta 1945. Dempués de la Segunda Guerra Mundial en Hamburgu foi la zona d'ocupación británica y convirtióse n'estáu n'Alemaña Occidental na República Federal d'Alemaña dende 1949.
Mientres la primer metá del sieglu XIX, una diosa patrona d'Hamburgu con nome en llatín Hammonia surdió, sobre manera nes referencies románticu y poéticu, Hammonia convertir nel símbolu del espíritu de la ciudá mientres esti tiempu. En 1888 Hamburgu entra na Unión Aduanera Alemana. Hamburgu tuvo una rápida crecedera mientres la segunda metá del sieglu XIX, cuando la so población cuadruplicar a más de 800.000, esta crecedera de la ciudá fixo del so puertu'l terceru más importante del comerciu européu del Atlánticu. Albert Ballin, como direutor de la Hamburg-America Line, convirtió na compañía naviera de trasatlánticos más grande del mundu. Hamburgu foi'l puertu preferíu pa la mayoría de los alemanes del Este y los europeos que salíen pal Nuevu Mundu.
Edá Contemporánea Hamburgu foi sede del Partíu Nacionalsocialista Obreru Alemán, y nesta ciudá xuraron munchos xerarques del réxime, ente ellos Reinhard Heydrich, el 1 de xunetu de 1931.
Segunda Guerra Mundial miniatura|Hamburgu tres los bombardeos de 1943.
Mientres la Segunda Guerra Mundial la ciudá foi afarada por bombardeos ente 1940-1945 (vease Bombardéu d'Hamburgu); el nome clave del principal ataque aliáu foi Operación Gomorra (1943-1945), que provocó la muerte d'alredor de 40.000 persones. La Operación Gomorra foi llevada a cabu a partir de finales de xunetu de 1943, pola Royal Air Force (RAF) británica y les USAAF d'Estaos Xuníos, y nel so momentu foi la mayor campaña de bombardeos de la historia de la guerra aérea. Los ataques realizar por orde del mariscal de la RAF Sir Arthur Harris, comandante en xefe del Mandu de Bombardéu de la Real Fuercia Aérea británica (RAF Bomber Command).
Los bombardeos aliaos, como un esfuerciu pa poner fin a la Segunda Guerra Mundial dexaron una ciudá afarada, llegando a un grau de destrucción total superior al 70%.Hamburgu rindir ensin más baxes a les fuercies britániques el 3 de mayu de 1945.
Ente 1938 y 1945 nes cercaníes d'Hamburgu casi 70.000 persones perecieron nel campu de concentración de Neuengamme.Hamburg in your pocket, September-October 2008, page 6: History.
Dempués de la guerra El Telón d'Aceru, a namái 50 quilómetros al este d'Hamburgu, dixebró de la ciudá la mayor parte del so interior y amenorgó entá más el comerciu mundial d'Hamburgu. Dempués de la reunificación alemana en 1990, y l'adhesión de dalgunos d'Europa oriental y los Estaos Bálticos na Xunión Europea en 2004, el Puertu d'Hamburgu y Hamburgu tienen ambiciones pa recuperar la so posición como la rexón más grande del puertu d'agües fondes pa los contenedores de tresporte marítimu y el so importante centru comercial y d'intercambiu.
El 16 de febreru de 1962 una severa nube causó l'aumentu de nivel del ríu Elba, anubriendo una quinta parte de la ciudá d'Hamburgu y matando a más de 300 persones.
Tamién ye conocíu por ser el llugar nel que se desenvolvió la famosa banda The Beatles.
En xineru de 2016 rexistrar en Hamburgu 400 muyeres víctimes del escándalu de les agresiones sexuales de Nuechevieya n'Alemaña.
Xeografía Hamburgu ta asitiada nel estremu meridional de la península de Xutlandia, direutamente ente la Europa continental escontra'l sur, el norte d'Escandinavia, el Mar del Norte al so oeste y el Mar Bálticu al este. Hamburgu se emplaza na posición onde'l ríu Elba conflúi colos ríos Alster y Bille. El centru de la ciudá ta asitiada alredor de los llagos artificiales Binnenalster (Alster interior) y el Außenalster (Alster esterior), orixinarios ambos del ríu Alster, pero que se caltuvieron como llagos. La islla de Neuwerk y otros dos islles nel Mar del Norte tamién son parte de la ciudá d'Hamburgu, asitiáu nel Parque Nacional del Mar de Wadden.
Hamburgu atopar ente los estaos federaos de Schleswig-Holstein (al norte) y Baxa Saxonia (al sur) a veres del ríu Elba, que desagua nel mar del Norte a unos 100 km de distancia. Dende la so desaguada hasta Hamburgu el ríu ye navegable, inclusive por barcos grandes, lo que convirtió a la ciudá yá va sieglos nun puertu importante, que güei ye'l segundu con mayor tráficu na Xunión Europea (XE), solamente superáu pol de Rotterdam nos Países Baxos.
Clima Por cuenta de la influencia marítima, el clima ye más nidiu que nel interior oriental.
Los meses más templaos en Hamburgu son xunu, xunetu y agostu, con temperatures medies de 20,1 a 23,5 °C. Los más fríos son avientu, xineru y febreru, con temperatures medies de -0,3 a 1 °C. Les temperatures alredor de 30 °C nun son improbables pel branu. Dende la década de 1990 les temperatures máximes llegaron a algamar hasta 41,9 °C. El clima ye húmedu mientres tol añu. Nel intre del añu, amenorgóse'l permediu de 746 mm de precipitaciones, especialmente nos últimos años (2004-2008).
Organización político-alministrativa Hamburgu componer de 7 distritos o conceyos conocíos como burgos (n'alemán: bezirke), los que de la mesma tán estremaos en 105 barrios (stadtteile). Tamién esisten 180 llocalidaes (ortsteile). A partir de 2008, l'área d'organización rexir pola constitución d'Hamburgu y delles lleis. Na constitución determinar qu'una zona puede ser creada por llei pa fines alministrativos. La mayoría de los barrios yeren antigües ciudaes, pueblos o aldegues independientes que fueron anexonaes a Hamburgu. En 1938, la postrera gran incorporación fíxose al traviés de la Gran Llei d'Hamburgu de 1937, cuando les ciudaes d'Altona, Harburgu y Wandsbek fundir nel estáu d'Hamburgu. La Llei de Reich de la Constitución y l'Alministración de la ciudá hanseática d'Hamburgu establecieron a Hamburgu como un estáu y un conceyu. Dalgunos de los distritos y los barrios reorganizáronse delles vegaes nos últimos años.
miniatura|250px|Distritos d'Hamburgu.
Cada distritu ta rexíu por un conceyu (bezirksamt), alministráu pol conceyu municipal (bezirksamtsleiter). Los barrios de la ciudá d'Hamburgu nun son independientes de los conceyos. El poder de los gobiernos municipales ye llindáu y subordináu al Senáu d'Hamburgu. Los conseyeros municipales son escoyíos pol réxime del conceyu y, darréu, el so ingresu tien que ser designáu pol Senáu d'Hamburgu. Los barrios nun tienen órganos de gobiernu propios.
Los distritos d'Hamburgu son Altona, Bergedorf, Eimsbüttel, Hamburg-Mitte, Hamburg-Nord, Harburg y Wandsbek.
Altona ye'l distritu urbanu más occidental sobre la vera derecha del ríu Elba. De 1640 a 1864 Altona tuvo so l'alministración de la monarquía danesa. Altona foi una ciudá independiente hasta 1937. Políticamente, los barrios siguientes tán suxetos al conceyu de Altona: Altona-Altstadt, Altona-Nord, Bahrenfeld, Ottensen, Othmarschen, Groß Flottbek, Osdorf, Lurup, Nienstedten, Blankenese, Iserbrook, Sülldorf, Rissen, Sternschanze. En 2006 la población yera de 243.972 habitantes.
Bergedorf yera en 2006 el mayor de los siete distritos y un barriu dientro d'esti distritu. Tamién nesi añu, la población yera de 118.942 habitantes. Bergedorf componer de los barrios de Allermöhe, Altengamme, Bergedorf, Billwerder, Curslack, Kirchwerder, Lohbrügge, Moorfleet, Neuengamme, Ochsenwerder, Reitbrook, Spadenland y Tatenberg.