La Rula de la Seda de Valencia o Rula de los Mercaderes (en valencianu Llotja de la Seda o Llotja de Mercaders)seda-1 Llotja De La Seda - Comunidá Valenciana. Portal Oficial de Turismu de la Comunitat Valenciana. ye una obra maestra del góticu civil valencianu asitiada nel centru históricu de la ciudá de Valencia (España). Declarada, en 1996, Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco, asítiase na plaza del Mercáu, númberu 31, frente a la Ilesia de los Santos Juanes y del Mercáu Central de Valencia.
Foi construyida ente 1482 y 1548, y el so primer constructor foi Pere Compte ente los años 1483 y 1497 sobre'l modelu de la Rula de Palma de Mallorca, constituyéndose nun edificiu emblemáticu de la riqueza del Sieglu d'Oru valenciano (sieglu XV) y muestra de la revolución comercial mientres la Baxa Edá Media, del desenvolvimientu social y del prestíu consiguíu pola burguesía valenciana.(en catalán)
Historia La construcción de la Rula, en valencianu «llotja» o «llonja», na Comunidá Valenciana y les islles Baleares,Según la cita web|url=http://dcvb.iecat.net/ |títulu= Diccionari Català-Valencià-Balear: llonja|editorial= Institut d'Estudis Català |fechaaccesu=19 d'abril de 2010}} en Valencia y Mallorca pronúnciase «Llonja». Joan Coromines tamién diz que la forma castellana rula deriva del catalán dialeutal "llonja", como se diz en Valencia y Mallorca.interpretóse como el resultáu de la prosperidá comercial consiguida por Valencia nel sieglu XV, y como un símbolu del poder de la ciudá p'atraer a los comerciantes, nun momentu en que yá s'acolumbraben tiempos difíciles pa la economía local derivaos del descubrimientu d'América y el consiguiente desplazamientu del comerciu del Mediterraneu escontra'l Atlánticu.Les rules de Barcelona y Mallorca tamién se construyeron cuando les sos economíes empecipiaben un descensu.
Les rules de comerciu na Corona d'Aragón construyíense siguiendo'l mesmu esquema: una sala de planta rectangular sostenida por columnes. La de Valencia foi precedida pola Rula de Barcelona (1380-1392) y la Rula de Palma (1420-1448), con unes pilastres helicoidales onde se sostienen les bóvedes de crucería de trés naves.Sureda, Joan (1988) p.366Ente los años 1541 y 1551 edificóse la rula de Zaragoza del mesmu tipu, pero yá con estilu renacentista. Considerando que l'esquema arquiteutónicu yera siempres el mesmu, el Conseyu Xeneral de la Ciudá, en 1469, aportunó na guapura del edificiu que tenía de ser: «bien bella, magnífica y suntuosa, que sería honor y ornamientu d'esta insigne ciudá».Sanchis Guarner (1989) p. 192 La obra foi encargada al maestru Pere Compte, yá conocíu na ciudá por ser l'encargáu de les obres del últimu tramu de la Catedral.
Patrimoniu de la Humanidá thumb|300px|Vista esterior. Foi nomáu Monumentu Nacional dende l'añu 1931,www.patrimonio-humanidad.com, Rula de la Seda y la Unesco declaró la Rula de la Seda Patrimoniu de la Humanidá el 5 d'avientu de 1996,(UNESCO. como «exemplu totalmente escepcional d'un edificiu secular n'estilu góticu tardíu, qu'ilustra de manera arrogante'l poder y la riqueza d'una de les grandes ciudaes mercantiles del Mediterraneu», siendo considerada como unu de los más brillosos exemplos del góticu civil européu. Les fachaes rectangulares de piedra picada, los suntuosos medallones renacentistes, les artístiques escultures y gárgoles, les perfectes proporciones de les puertes y ventanes, de los escudos y de los merlones, recuerden la rellumanza del góticu tardíu valencianu. Nel añu 2013, gracies a un novedosu métodu de valoración específicamente diseñáu pa inmuebles históricu-artísticos, envaloróse'l valor de la Rula ente 350 y 400 millones d'euros.
La Rula de la Seda asitiar nel mesmu centru de la ciudá (barriu del Carmen), delantre de la plaza del Mercáu, calificada por numberosos cronistes como un escenariu colorista y ruidoso dotáu d'una sensualidá bien especial.
Contestu históricu El Sieglu d'Oru valenciano foi una etapa de gran desenvolvimientu económicu y de gran influencia política y cultural, creóse la Taula de canvi, una banca municipal pa soporte de les operaciones comerciales. La industria llocal, especialmente la testil, consiguió una gran promoción y la ciudá convertir nun centru comercial, al cual allegaben mercaderes de toles partes d'Europa. A finales d'esti sieglu construyó la Rula de la Seda, centru de transaiciones y un verdaderu templu del comerciu. Unu de los banqueros con más negociu, el valencianu d'orixe xudíu Luis de Santángel, sufragó'l viaxe a América de Cristóbal Colón.López de Gomara, Francisco. Hispania Victrix
Dempués de dellos años d'inestabilidá derivaos del periodu de socesión, onde la dinastía del Casal de Barcelona sustituyir pola castellana de los Trastámara, a lo llargo del sieglu XV, la ciudá llucía con tou la so rellumanza. El reinu de Valencia asitióse como la capital cultural y económico de la Corona d'Aragón, y consiguió ser una de les ciudaes más importantes d'Europa naquel sieglu. La rula yera un símbolu de la pujanza y riqueza del Sieglu d'Oru de la ciudá.
Tocantes a la influencia política, yá dende finales del sieglu XIV la influencia de Valencia na Corona d'Aragón fíxose cada vez más grande con personaxes como San Vicente Ferrer y entá más a lo llargo del sieglu XV, hasta'l puntu que les dos úniques vegaes qu'un obispu hispánicu llegó a papa foi con dos obispos valencianos: Calixto III y el so sobrín Alexandru VI, naturales de Xàtiva y pertenecientes a la familia Borgia.
Nel ámbitu artístico y cultural, amás de La Rula, edificáronse les Torres de Quart, la capiya de los Reis del conventu de Santu Domingu, la bóveda del altar mayor de la Catedral de Valencia o'l Palaciu de la Xeneralidá Valenciana. En pintura y escultura sobresalieron Jacomart, Roderic de Osona, Paolo de San Leocadio, Vicente Macip o Damián Forment, n'otros, y en lliteratura Ausiàs March, Joan Roís de Corella, Jaume Roig, Isabel de Villena o Joanot Martorell, autor de Tirante'l Blanco. Consecuencia d'esta puxanza cultural, Valencia allugó la segunda imprenta de la Península, onde'l maestru imprentador Lambert Palmart imprimió la primer obra lliteraria n'España en 1474: Obres y trobes en lahors de la Verge Maria.Apaeció tamién el primer diccionariu en llingua románica: Liber Elegantiarum, según el primer estudio sobre axedrez modernu probablemente ye un escritu de Francesch Vicent, impresu y publicáu en Valencia a finales del sieglu XV col títulu Libre dels jochs partits dels schacs en nombre de 100, ordenat e compost per mi Francesch Vicent nat en la ciutat de Segorb e criat e vehi de la insigne e valerosa ciutat de Valencia.El 30 d'abril de 1499, foi creada la Universidá de Valencia.
La Rula del Aceite thumb|La Rula dende la plaza de la Companyia. Cerca la plaza de la Compañía, detrás de l'actual Rula, esistía una anterior que, según Manuel Sanchis Guarner, ta documentada dende antes de 1341 y recibía el nome de Llotja de l'Oli (Rula del Aceite). Esta rula, según el mesmu autor, taba parcialmente abierta, esto ye, respondía a la tipoloxía de loggia italiana (edificiu abiertu por unu o más llaos, sofitáu por arcos o columnes). La Rula del Aceite, non solo emplegábase pal comerciu d'esti productu, sinón pa tou tipu d'operaciones mercantiles.
La seda El nome que recibe l'edificiu de Rula de la Seda deriva del fechu que'l texíu de seda yera dende'l sieglu XIV al sieglu XVIII la industria más potente de la ciudá. Nel sieglu XIV yá había sederos locales, mayoritariamente xudíos, y más tarde conversos, arrexuntaos en 1465 na cofradería de la Virxe de la Misericordia», so que la so advocación hai una capiya na Rula construyida ente 1484 y 1486.
Cuando se taba edificando la Rula de la Seda, la industria sedera de Valencia tuvo una gran puxanza, traducíu nos 293 maestros sederos censaos na ciudá en 1487.Furió (1995) p. 209A la fin del sieglu XVII, tan importante yera la seda nes transaiciones comerciales que la Rula de Mercaderes pasó a ser conocida como de la Seda.Furió (1995) páxs. 347-348Mientres la segunda metá del XVIII foi'l momentu de máxima rellumanza: venti cinco mil persones dedicar a la industria de la seda na ciudá, que cuntaba con más de trés mil telares. Asina mesmu, a partir de 1790 empezó'l ocaso de la industria sedera en Valencia, que nunca más volvió remontar.Furió (1995) p. 411Sicasí, la rula caltuvo'l so nome tradicional hasta'l nuesu díes, n'homenaxe a la que foi pionera industria valenciano mientres tantos sieglos.
Construcción thumb|250px|Fachada principal de la Sala de Contratación. thumb|250px|Decoraciones tallaes en piedra.
La Rula foi construyida ente 1482 y 1498 polos maestros canteros Pere Compte,Antropónimu tamién escritu cola grafía Pere ComteJuan Ivarra,Joan Iborra según Sanchis GuarnerJoan Corbera y Domingo Urtiaga, que dio per terminada la Rula en 1548. La so construcción asemeyar a los castiellos medievales pol aspeutu de fortaleza qu'adquieren los sos gruesos murios y les sos almenes.
Pa poder construyir la so edificación mercáronse y baltaron venticinco cases próximes al mercáu. L'encargáu de la construcción, que sería realizada en piedra caliar,Anque les fontes medievales nun dexen clara la procedencia de la piedra, paez tar claro qu'ésta vien de Godella y Rocafort, que son les grandes canteres qu'históricamente aprovieron de material a los monumentos de la ciudá, pola so calidá y proximidá, Amás del Palaciu de la Xeneralidá de Valenciana, empezáu casi al empar que La Rula, sí que se sabe con certidume que la piedra yera de Godella, y el so tonu ablancazáu ye'l mesmu que presenta La Rula de la Seda. foi'l prestixosu picapedreru de Girona Pere Compte, ayudando pol guipuzcoanu Juan Ivarra. La primer piedra nun s'asitió hasta'l 1482, y les obres, costeadas pela ciudá, nun s'empecipiaron hasta un añu dempués, como se sabe gracies a la inscripción qu'hai nel escudu que s'atopa nel ángulu de les cais de Pere Comte y de la Llotja.
Les obres empezaron col valtamientu de les cases, l'adecuación del terrén y les entregues de materiales al maestru d'obres de la ciudá Francesc Biulaygua, de les que se tien constancia dende'l 16 de xineru de 1483 y de la entrega de piedres pa los picapedreros el 15 de febreru. El principiu oficial de les obres puede considerase con fecha del 5 de febreru de 1483 y el 14 de marzu pagaron los primeros jornales a Pere Comte y a Johan Yvarra: pro salarium eorum et Sue comitive. En xunu decide pagase … non a estalls sinó a jornals «(non a estaya sinón a jornales)». Nesta mesma fecha decídese que'l portal principal... sia principiat a llavorar y les finestres que ab aquell van ser contigües y tot el restant de l'enfront sia fet de pedra picada ab artificiós magisteri llavorada ab les imatges y maçoneries y fullatges. «(..empezar a trabayar nes ventanes que nésta van tar conteníes y tou lo restante del frontal sía fechu de piedra picada con artificiosa maestría llaboriada coles imáxenes y mazonerías y xamasques)». A partir d'esti momentu empezaron los trabayos de tallar la piedra. N'ochobre de 1483 el maestru d'obra de la ciudá Biulaygua terminó los sos trabayos nel terrén y sume de toa documentación.
Arquiteutura thumb|250px|Planu de la Rula de la Seda. La Rula ta formada por cuatro partes que son: la Torre, onde s'atopa un cuartón nel cual yeren introducíos los lladrones de seda y los mercaderes y comerciantes pocu honraos hasta que veníen faese cargu d'ellos les autoridaes pertinentes, la Sala del Consuláu del Mar, d'antiguo casa de la ciudá, el Patiu de les Naranxales y la Sala de Contratación o Salón Columnario. La superficie del monumentu supera los 2.000 metros cuadraos ente zones edificaes y non edificaes. L'edificiu afacer a una cortil rectangular, el sur mira escontra la plaza del Mercáu, l'oeste escontra la cai de los Cordellats, el norte escontra la cai de La Rula y la parte este escontra la cai de Pere Compte. Enfrente mesmu atopen el Mercado Central y la ilesia de los Santos Juanes.