thumb|300px|El Carl-Zeiss-Planetarium en Jena, Alemaña, el más vieyu planetariu del mundu (semeya del añu 1926). thumb|300px|Planetariu Municipal Agrimensor Germán Barbato, Montevidéu, Uruguái; l'equí aludíu foi'l primer planetariu de Llatinoamérica, abiertu en 1955, y anexu al Zoolóxicu Villa Dolores (ta asitiáu nel barriu montevideano del mesmu nome, Villa Dolores). thumb|300px|Un proyeutor típicu nel planetariu de Berlín. thumb|300px|Planetariu Omar Khayyam en Nishapur, Irán.

Un planetariu ye un llugar onde se realicen presentaciones astronómiques dedicáu a la divulgación pal públicu polo xeneral, y nel que ye posible reparar recreaciones del cielu nocherniegu en diversos llugares de la Tierra y en distintos momentos del añu.

De normal un planetariu consta d'una pantalla de proyeición en forma de cúpula, y un proyeutor planetariu móvil capaz de proyeutar les posiciones d'estrelles y planetes que se desea amosar.

Historia thumb|derecha|300px|Planetariu Humboldt, proyeutor planetariu marca Zeiss Modelu Mark III modificáu.

Atribuyir a Arquímedes el méritu de tener un primitivu planetariu col que podía predicir el movimientu del Sol, la Lluna y los planetes.

En 1919 Walther Bauersfeld, un constructor de la fábrica Carl Zeiss en Jena (Alemaña) empezó a investigar sobre la idea de proyeutar un cielu estrelláu nel techu d'una cúpula. Cuatro años dempués, en 1923 realizar na cúpula de la fábrica'l primer espectáculu planetariu del mundu.

La casa Zeiss sigui esfrutando d'una importante cuota de mercáu nel campu de los proyeutores pa planetariu.

Planetarios per rexón Planetarios n'Europa Los planetarios más grandes n'Europa (cúpula con más de 23 metros de diámetru), son: Bruxeles (B), Praga (CZ), Jena (D), Copenḥague (DK), Valencia (Y), Atenes (GR), Budapest (H), Chorzów (PL), Lisboa (P), Moscú (RUS), San Petersburgu (RUS), Estocolmu (S) y Kiev (UA).

Los planetarios más conocíos n'España atópase en Granada (), Madrid ( ), Pamplona (), Valencia, Cuenca, Castellón y La Coruña ().

Planetarios n'Iberoamérica

Polo que respecta a Iberoamérica, en Chile atópase'l Planetariu de la Universidá de Santiago de Chile ().

N'Arxentina el planetariu más modernu ye'l Planetariu de La Plata. El so sistema de proyeición dixital dexa non solamente amosar el cielu de cualquier llugar del mundu y en cualquier dómina, sinón qu'amás dexa viaxar escontra cualquier llugar del Universu. El sistema, provistu por Evans & Sutherland,Evans & Sutherland dispón de dos proyeutores 4K, sistema de soníu 5.1 y un domo de 17 metros de diámetru con capacidá pa 175 persones, que lo convierte nún de los más modernos de Suramérica. Tamién s'atopen el planetariu de Malargüe, el de la Ciudá de Buenos Aires, y el planetariu de la ciudá de Rosario.

En Méxicu, de los más sobresalientes atópense'l Planetariu Alfa , según el Planetariu de Puebla "Germán Martínez Hidalgo", que fomenta la cultura científico y tecnolóxico al traviés de les sos instalaciones. Cuenta con teunoloxía de punta a nivel internacional y ye unu de los más grandes del mundu. De manera interesante, dende 2012 inauguróse'l primeru de los 4 nodos que conformen la Rede de Planetarios de Quintana Roo, siendo'l primeru d'ellos Yook ol Kaab, na Ciudá de Chetumal; el segundu: Ka' Yok', allugáu na ciudá de Cancún, inauguráu en 2013; el terceru: Cha´an Ka´an, na Isla de Cozumel (con teunoloxía 3D) y Sayab, en Playa del Carmen, dambos abiertos al públicu dende 2016. Los 4 nodos, forníos con sistema Digistar5, dependen del Gobiernu de Quintana Roo, al traviés del Conseyu Quintanarroense de Ciencia y Teunoloxía y representen l'esfuerzu más ambiciosu nun solu estáu n'América Llatina.

En Bogotá atópase'l Planetariu Distrital (), el más grande del continente y el segundu más grande del Mundu.

El Planetariu Humboldt asítiase en Caraques, Venezuela. Empecipióse la so construcción el 15 de xineru de 1959 so la direición del so diseñador, l'arquiteutu venezolanu Carlos Guinand Sandoz (Caraques 1917 – Caraques 1963).Speedylook.com: Carlos Guinand Sandoz http://www.myetymology.com/encyclopedia/Carlos_Guinand_Sandoz.html Inauguróse'l 24 de xunetu de 1961, y les sos instalaciones cunten con una cúpula de 20 metros de diámetru y un proyeutor planetariu marca Zeiss, modelu Mark IV (modificáu).Zeiss projector http://en.wikipedia.org/wiki/Zeiss_projector Planetarios n'África

Arxel: Planetarium - Theatre de Verdure, abiertu en 2002 Sidi Bel Abbès: Planetarium, abiertu en 1988

thumb|300px|Alexandría: Planetarium Science Center, abiertu en 2001. Alexandría: Egyptian Naval College, abiertu en 2009 Alexandría: Planetarium Science Center, abiertu en 2001 El Cairu: Egyptian Military Academy, Abiertu en 2002 El Cairu: New Science Park, abiertu en 2011 El Cairu: Suzanne Mubarak Children's Museum, abiertu en 2011

Adís Abeba : National Museum of Ethopia, abiertu en 2007

Accra: Ghana Planetarium, abiertu en 2009

Bengasi: Garyounis University, abiertu en 1988 Trípoli: Faculty of Maritime Studies, abiertu en 1981 Trípoli: Planetarium, abiertu en 1981

Rabat: Planetarium Observatoire - Association Ribath Al Fath, abiertu en 1999

Oron: Maritime Academy of Nixeria, abiertu en 1983

Durban: Natural Science Museum, abiertu en 1998 Johannesburg: Johannesburg Planetarium - University of the Witwatersrand, abiertu en 1960 Ciudá d'El Cabu: Iziko - Museum of Cape Town, abiertu en 1958

Tunicia: Cité des sciences, abiertu en 1995

Planetarios n'América del Norte

Nueva York: Planetariu Hayden

thumb|300px|Distritu Federal: Planetariu Luis Enrique Erro, abiertu en 1967. 300px|thumb|Monterrey: Planetariu Alfa, abiertu en 1978. Cancún: Planetariu Ka' Yok' http://www.planetariodecancun.org Ciudad Obregón: Planetariu Ostimuri Cd. Victoria: Planetariu Dr. Ramiro Iglesias Leal Chetumal: Planetariu Yook ol Kaab Cozumel: Planetariu Chan Kaan http://www.planetariodecozumel.org Cuernavaca: Planetariu de la Ciudá de Cuernavaca Culiacán: Planetariu Dr. Arcadio Poveda Ricaldi Distritu Federal: Muséu Teunolóxicu de la Comisión Federal de Lletricidá Planetariu Arq. Sergio González de la Mora Distritu Federal: Planetariu Joaquín Gallu abiertu en 1959 Distritu Federal: Planetariu Luis Enrique Erro abiertu en 1967 Distritu Federal: Papalote Muséu del Neñu Planetariu Papalote Muséu del Neñu Distritu Federal: Planetariu Valente Souza Distritu Federal: Planetariu José de la Herrán Guadalajara: Planetariu del Centru de Ciencia y Teunoloxía Severo Díaz Galindo Guanajuato: Planetariu Esplora Muséu de Ciencies Guaymas: Planetronix Móvil de Sistemes Educativos n'Astronomía Hermosillo: Planetariu Móvil de Ludocosmos Jalapa: Planetariu del Muséu de Ciencia y Teunoloxía de Xalapa La Paz: Planetariu Joaquín Velázquez de León de la Estación La Paz del Centru d'Investigación n'Astronomía Solar Madalena de Kino: Planetariu José Martínez Rocha Mazatlán: Planetariu Cap. de Altura Antonio Gómez Maqueo Mérida: Planetariu Arcadio Poveda Ricaldi Monterrey: Planetariu Alfa abiertu en 1978 Morelia: Planetariu Lic. Felipe Rivera abiertu en 1975 Nozales: Planetariu Móvil del CECUN abiertu en 2013 Oaxaca: Planetariu Nundehui Pachuca: Planetariu d'Hidalgo del Muséu El Rehilete Puebla: Planetariu IMAX DOMO de Puebla Querétaro: Planetariu Móvil EKBÉ n'operación dende 2010 Quintana Roo: Playa del Carmen: Planetariu de Playa del Carmen SAYAB San Luis Potosí: Planetariu SNTE Tampico: Planetariu de la Escuela Náutica Mercante de Tampico Tapachula: Planetariu Bachilleres de Chiapas abiertu en 2009 Tijuana: Cine-Planetariu del Centru Cultural Tijuana Torrexón: Planetarium - Monte Urbanu de Torrexón abiertu en 2014 Tuxtla: Planetariu Juan Sabines Gutiérrez Veracruz: Planetariu de la Heróica Escuela Naval Militar Antón Lizardo Veracruz: Planetariu Fernando Siliceo Torres" Villahermosa: Planetariu Tabasco 2000 Zacatecas: Ziga Zag, Centru de Ciencies

Planetarios n'América Central y el Caribe

Nassau: Adventure Learning Centre, abiertu en 1998

thumb|300px|San José: Planetariu de San José, abiertu en 2005. San Xosé: Muséu de los Neños, abiertu en 1994 San Xosé: Planetariu de la Universidá de Costa Rica, abiertu en 2005

L'Habana: Centru Cultural de Ciencia y Teunoloxía Rosa Elena Simeón, abiertu en 2009 L'Habana: Academia Naval "Granma", inauguráu en (2005) Nueva Gerona: Planetariu y Muséu d'Historia Natural Dr. Antonio Núñez Jiménez Santiago de Cuba: Muséu d'Historia Natural Tomes Romay, abiertu en 1964 Sancti Spíritus: Muséu d'Historia Natural, abiertu en 1984

San Pedro Sula: Muséu pa la Infancia, abiertu en 2004

D'Abadie : National Science Centre - Niherst, abiertu en 1997

Planetarios d'América del Sur

thumb|300px|Planetariu Galileo Galilei de Buenos Aires, inauguráu en 1967. Buenos Aires: Planetariu Galileo Galilei, inauguráu en 1967 Buenos Aires: Muséu Arxentín de Ciencies Naturales Bernardino Rivadavia, abiertu en 2008 La Punta (San Luis): Planetariu de la Punta, abiertu en 2007 Malargüe: Planetariu Esquivel Aldao y Comandante Rodríguez CP, abiertu en 2008 Ríu Grande: Planetariu de Ríu Grande, abiertu en 1996 Rosario: Complexu Astronómicu Municipal, abiertu en 1970 Trelew: Planetariu de Trelew, abiertu en 2008 Urquiza: Observatoriu Astronómicu - Planetariu Luis C. Carballo, abiertu en 1984 La Plata: Planetariu de La Plata, abiertu en 2013 Jujuy: Planetariu Móvil Astrojujuy, abiertu en 2010

La Paz: Planetariu Max Schreier, abiertu en 1978 Tarija: Planetariu vel Balderes Espinoza, abiertu en 2006

thumb|300px|São Paulo: Planetariu do Ibirapuera - Planetariu Prof. Aristoteles Orsini, abiertu en 1957. thumb|300px|São Paulo: Planetarium do Carmo, abiertu en 2005. thumb|300px|Porto Alegre: Planetário Professor José Batista Pereira, abiertu en 1972. thumb|300px|Fortaleza: Planetariu Rubens de Azevedo - Centru Dragao do Mar d'Arte y Cultura, abiertu en 1999. Americana: Planetariu Cosmos, abiertu en 2005 Aracaju: Planetariu - Casa de Ciencia y Tecnologia da Ciudade de Aracaju, abiertu en 2008 Belém: Planetariu Sebastiao Sodre da Gama, abiertu en 1999 Belo Horizonte: Planetário de Belo Horizonte, abiertu en 2010 Brasilia: Planetariu de Brasilia, abiertu en 1974 Brotes: Planetariu de Brotes, abiertu en 2000 Campinas: Planetariu de Campinas, abiertu en 1987 Curitiba: Planetariu Prof. Dr. Francisco Jose Gomes Ribeiro, abiertu en 1978 Feira de Santana: Museu Parque do Saber, abiertu en 2008 Feira de Santana: Observatoriu Astronomico Antares, abiertu en 1997 Florianópolis: Planetariu da UFSC, abiertu en 1971 Fortaleza: Planetariu Rubens de Azevedo - Centru Dragao do Mar d'Arte y Cultura, abiertu en 1999 Foz do Iguaçu: Planetariu, abiertu en 2009 Goiânia: Planetário da Universidade Federal de Goiás, abiertu en 1970 Itatiba: Planetariu Prof. Benedito Rela, abiertu en 2003 Londrina: Planetariu de Londrina, abiertu en 2007 Nova Friburgo: Planetariu, abiertu en 2004 Paracambi: Planetariu y Observatoriu de Paracambi, abiertu en 2003 Pelotas: Planetariu, abiertu en 2010 Portao Araucária: Planetariu y Observatoriu Astronomico - Colexu Pe. Joao Bagozzi, abiertu en 2000 Porto Alegre: Planetário Professor José Batista Pereira, abiertu en 1972 Presidente Prudente: Planetariu Dr. Odorico Nilo Menin Filho, abiertu en 2002 Rio de Janeiro: Fundacao Planetariu da Cidade do Rio de Janeiro - Carl Sagan, abiertu en 1998 Rio de Janeiro: Fundacao Planetariu da Cidade do Rio de Janeiro - Galileu Galilei, abiertu en 1970 Rio de Janeiro: Planetariu da Escola Naval, abiertu en 1961 Santa Cruz: Fundacao Planetariu da Cidade do Rio de Janeiro - D. Pedru II, abiertu en 2008 Santa Maria: Centru de Ciencies Naturais y Exatas, abiertu en 1971 São Cristóvão: Planetariu do MAST - Museu de Astronomia y Ciencies Afins, abiertu en 1986 Santu André: Planetariu, abiertu en 2010 São José do Rio Preto: Centru Integráu de Ciencies y Cultura, abiertu en 1997 São Paulo: Planetarium do Carmo, abiertu en 2005