thumb|250px|Mapa de les trés rexones de Libia. Tripolitania o Tripolitana (qu'en llatín significa «el país de les trés ciudaes», d'onde procede'l nome actual: n'árabe, طرابلس; trans., Tarābulus) ye una rexón histórica cultural del Magreb, que correspuende anguaño a Libia occidental, centrada na ciudá costera de Trípoli.
La rexón foi orixinalmente habitada pola etnia bereber. Nel sieglu VII e. C. los fenicios instalaron colonies a lo llargo de la mariña, siendo la más espolleta la ciudá de Leptis Magna, que más tarde pasaría a tar sol control de Cartago. Los numidios, aprovechando la derrota de los cartaxineses polos romanos, invadir y prindaron el 146 e. C. Los romanos llegaron un sieglu más tarde, faciendo de Tripolitania una próspera rexón. Los vándalos asumieron el control de la rexón en 435 y nel sieglu VI fueron suplantaos pol Imperiu bizantín.
thumb|left|200px|Sellu del corréu aereu de 1 llira. Representa a un caballeru árabe señalando un aeroplanu a lo cimero. Foi utilizáu en 1937.
Los árabes facer col so control nel sieglu VII hasta l'añu 1553, cuando los turcos otomanos, quitando'l curtiu dominiu de Carlos V en Trípoli, asocediéron-yos calteniendo la rexón como vilayato de Trípoli hasta 1911, cuando los italiaprindar mientres la guerra ítalo-turca. A la fin de la guerra, n'ochobre de 1912, Turquía dexó Cirenaica y Trípoli (que se rebautizó como Tripolitania) a Italia. En 1934, Italia xunió dambos territorios na colonia italiana de Libia.
Italia concediólu oficialmente l'autonomía a Tripolitania dempués de la guerra, pero ocupó gradualmente la rexón. Alministrada orixinalmente como una sola colonia, Tripolitania foi una única colonia dende'l 26 de xunu de 1927 hasta'l 3 d'avientu de 1934 cuando pasó a formar parte de Libia.
Mientres la Segunda Guerra Mundial foi ocupada polos aliaos y hasta 1947 Tripolitania y Cirenaica fueron alministraos pol Reinu Xuníu, Italia arrenunció formalmente esi mesmu añu a la so demanda sobre'l territoriu.
Xefes coloniales de Tripolitania (Los datos en cursiva indiquen continuidá nel cargu) {| Fecha <th width="30%" align=left>Titular Notes |- |1911||Gobiernu independiente||En rebelión contra la soberanía otomana
|3 d'ochobre de 1911||Ocupación italiana |- |1911 a marzu de 1913||Sulayman ibn ‘Abd Allah al-Baruni, xefe de Tripolitania |- |16 de payares 1918||República de Tripolitania |- |16 de payares de 1918 hasta payares de 1920||Ahmad Tahir al-Murayyid, presidente del conseyu de la república
|18 de mayu de 1919||So dominiu colonial italianu|- |Payares de 1920 hasta 1923||Ahmad Tahir al-Murayyid, presidente de la reforma central |- |12 de payares de 1922||Ye anexonada por Italia|- |Ochobre de 1911||Raffaele Borea Ricci d'Llamera, gobernador |- |11 d'ochobre de 1911 hasta 1912||Carlo Francesco Giovanni Battista Caneva, gobernador |- |De 1912 a 1913||Ottavio Ragni, gobernador |- |2 de xunu de 1913 hasta 1914||Vincenzo Garioni, goberndor |- |1914 a 1915||Luigi Druetti, gobernador |- |1915 a 1915||Iulio Cesara Tassoni, gobernador |- |1915 a 1918||Giovanni Battista Ameglio, gobernador |- |6 de xunetu de 1920 hasta xunetu de 1921||Luigi Mercatelli, gobernador |- |Julio de 1921 a xunetu de 1925||Giuseppe Volpi, conte di Misurata, gobernador |- |Julio de 1925 a 24 de xineru de 1929||Emilio De Bono, gobernador |- |24 de xineru de 1929 a 31 d'avientu de 1933||Pietro Badoglio, gobernador |- |1 de xineru de 1934||Incorporación a Libia|- |23 d'ochobre de 1942||Ye alministrada polos británicos|- |Avientu de 1942 a 26 de xineru de 1943||Maurice Stanley Lush, gobernador |- |1943 a 1946||Travers Robert Blackley, alministrador |- |1946||Alministrada pola ONX|- |1946 a abril de 1949||Travers Robert Blackley, alministrador |- |Abril de 1949 a 24 d'avientu de 1951||Travers Robert Blackley, presidente
|24 d'avientu de 1951||Incorporación a Libia''
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Xeografía de Libia