L'idioma huī tamién conocíu como Huizhou (en chinu 徽话 ó 徽州话 pinyin Huīzhōo huà, lliteralmente la fala de Huizhou) ye una llingua sinítica falada por unos 4,2 millones de persones. La so condición aldericar ente los llingüistes, dalgunos clasificar dientro del chinu wu, como'l chinu gan, y otros que lo estremen como una caña primaria del chinu. Los sos mayores falantes son los de la etnia hui del cual el procedi'l so nome.
El Hui falar nun área pequeña en comparanza con otres variedaes del chinu: pela redolada de la rexón histórica de Huizhou, cerca d'una decena de montes al sureste d'Anhui, amás, un pocu más nes vecines Zhejiang y Jiangxi. A pesar de la so pequeña distribución xeográfica, el hui amuesa un altu grau de variación interna. Ye por esta razón que'l billingüismu y el plurillingüismu son comunes ente los falantes de hui. Al igual que toles otres variedaes del chinu, entá esiste muncho discutiniu alrodiu de si'l hui ye un idioma o un dialeutu.
Dialeutos El hui puede estremase en cinco dialeutos:
Jixi-Shexian, faláu nos condaos de Jixi, She y Jingde, el distritu de Huizhou y Ningguo na provincia d'Anhui, amás del condáu de Chun'an na provincia de Zhejiang. Xiuning-Yixian, faláu nos distritos Tunxi y Huangshan y los condaos Yi, Qimen y Wuyuan na provincia Jiangxi. Qimen-Dexing, faláu nos condaos Qimen y Dongzhi na provincia Anhui. Yanzhou, faláu nos condaos de Chu'nan y Jiande na provincia Zhejiang. Jingde-Zhanda, faláu nos condaos de Qimen, Jingde, Shitai y Yi, y en Ningguo, na provincia de Anhui.
Los dialeutos de hui pueden variar d'una aldega a otra. La xente d'aldegues distintes (inclusive nun mesmu condáu o pueblu) polo xeneral non pueden entendese.
Comparanza léxica Los numberales en distintes variedaes de chinu hui son: {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! GLOSA ! Shexian !! Xiuning !! Jixi !! Wuyuan !! PROTO-HUI |- | '1' || iʔ21 || i213 || i̯eʔ32 || i55 | *iʔ |- | '2' || ɛ33 || n22 || n ~ ẽ22 || ə55 | *n ~ *ẽ |- | '3' || sɛ31 || sɔ33 || sɔ31 || sã33 | *sã |- | '4' || sɿ313 || sɿ55 || sɿ35 || sɿ24 | *sɿ |- | '5' || u35 || n35~u31 || vu || u³ | *wu |- | '6' || lo33 || liu35 || nɤʔ213 || læ55 | *ljoʔ |- | '7' || tsʰiʔ21 || tsʰi213 || tsʰi̯eʔ32 || tsʰi55 | *tsʰiʔ |- | '8' || paʔ21 || puːə213 || pɔʔ32 || po55 | *paʔ |- | '9' || tɕi̯o35 || tɕi̯u31 || tɕi̯ɵ~tɕy213 || tɕi̯æ55 | *tɕi̯o
| '10' || ɕi33 || ɕi35 || ɕi̯eʔ32 || sɿ55 | *ɕiʔ
Referencies
Enllaces esternos http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=czh (n'inglés)
Hui Categoría:Guizhou