Nguni ye un grupu de llingües falaes nel sur d'África incluyendo l'idioma isiZulú, l'isiXhosa, el swati, y el ndebele.
Esti grupu de llingües bantús tien como carauterística común que'l raigañu -ntu significa un home.
Nguni ye realmente un términu artificial, que suxer una unidá étnica, lo cual nun ye ciertu. Otra división, tamién artificial, estrema a les llingües nguni en nguni del norte, incluyendo al idioma zulú y al swazi, y el nguni del sur qu'incluyiría'l xhosa, thembu, el mfengu, el mpondo y el mpondomise.
Comparanza léxica Los numberales para distintes llingües nguni son: {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! GLOSA ! Swazi !! Xhosa !! Zulú !! Ndebele ! PROTO-NGUNI |- | '1' || ɲɛ́ || ɲɛ̀ || dwa || -ɲɛ || *nwe |- | '2' || -ɓilí || mbìní || ɓiːli || -ɓili || *(m-)ɓili |- | '3' || -ʦʼâtfʼu || ntʼátʰù || tʰaːtʰu || -tʰatʰu || *(n-)tʼatʰu |- | '4' || -nɛ || nɛ̀ || ne || -nɛ || *nɛ |- | '5' || siɬánu || ntɬʼànù || ɬe || -ɬanu || *(n-)tɬanu |- | '6' || -sipʰóɬôŋo/ sitfʼûpʰa || ntʼándátʰù || isitʰuːpʰa || isitʰupʰa || *sitʰupʰa(?) |- | '7' || sikʰombisa || síǁʰɛ̀ŋǁɛ̀ || isikʰombiːsa || isikʰombisa || *sikʰombisa |- | '8' || sipʰɔɬɔŋɔ || síb̤ɔ̀zɔ́ || 10-2 || 10-2 || |- | '9' || lifiǀa || lítʰɔ̀ɓá || 10-1 || 10-1 || |- | '10' || liʃumi || lîʃûmì || iʃuːmi || *itʃumi || *li-ʃumi
Referencies