Les llingües Benue-Congu constitúin el mayor grupu de llingües nixero-congoleses, con unes 900 llingües según Ethnologue 2009 y unos 270 millones de falantes. El nome débese a qu'estes llingües s'estienden ente la cuenca oriental del ríu Benue (nel norte) y la cuenca del ríu Congu (nel norte).
Primeramente'l grupu foi propuestu por Greenberg en 1963 que consideró que les llingües llamaes nun primer momentu "semi-bantús" y les llingües bantús formaben parte de la mesma familia llingüística y por tanto'l bantú, a pesar de la so importancia demográfica y histórica, nun yera más qu'una rama de les llingües llingües Volta-Congu. Dientro de les llingües Benue-Congu, les llingües bantús constitúin la rama más numberosa tocantes a númberu de llingües, como'l grupu demográficamente más importante.
Clasificación Esisten ciertes discrepacncias ente distintos autores sobre l'algame del grupu Benue-Congu. Pa dellos autores esti grupu namái llingües falaes al este del ríu Níxer y el so afluente'l Benue. Sicasí Williamson y Blench (2000) estienden el términu Benue-Congu ya inclúin dientro d'él les llingua Níxer-Volta. Williamson y Blench estremen les llingües Benue-Congu en Benue-Congu occidentales (llamaes Volta-Congu por otros autores) y Benue-Congu orientales (Benue-Congu puramente dichu). Otros autores usen el términu Benue-Kwa pa referise al conxuntu de llingües Benue-Congu occidentales y Benue-Congu orientales.
Según Williamson & Blench 2000, les llingües Benue-Congu estremar nun grupu occidental (llamáu por otros autores Volta-Níxer) y un grupu oriental (Benue-Congu puramente dichu): Benué-Congu occidental o Volta-Níxer: Especialmente en Nixeria. YEAI (Yoruboide-Edoide-Akoko-Igboide) NOI (Nupoide-Oko-Idomoide) Otres cañes Volta-Níxer independientes. Benué-Congu oriental Platoide: Especialmente en Nixeria. Llamaes llingües de pandu de Nixeria central, o tamién llingües nixerianes centrales. Bantoide-Cross Llingües del ríu Cross, al sureste de Nixeria, como'l ibibio Llingües bantoides Bantoide Norte: En Camerún y Y. de Nixeria, especialmente los grupos mambiloide y dakoide. Bantoide Sur: Mesmes del Sureste de Nixeria y Oeste de Camerún, sacante les llingües bantús que llograron una gran espansión en toa África meridional.
La caña oriental, ensin el bantú y el bantoide ("semi-bantú"), foi antemanada yá por Westermann (1927) qu'asignó a les poques llingües pa les que tenía datos a una familia que denominó Benue-Cross ya incluyía esencialmente les el pandu de Nixeria Central y les llingües del ríu Cross.
Comparanza léxica Los numberales para distintes llingües Benue-Congu son: GLOSA PROTO-VOLTA-NÍXER Platoide Bantoide-cross PROTO-KAINJI PROTO-NIG.CEN. PROTO-JUKUNOIDE PROTO-DAKOIDE PROTO-BANTOIDE PROTO-CROSS '1' *-kp͡a /*-rĩ *dĩ(n)/*ʦun *din/ *ʦun *ʣuŋ *noŋɪ(n) *moi /*ɗi *-ɗĩ '2' *-βa(ɟi) *rebu *βari *fai *bara *βadi *-βari '3' *-tãi *taːtu *taːtu *ʦaːr *tara *tati *-tarĩ '4' *-nai *na(n)si *nasi *ɲɛ *nasa *nai *-nai '5' *tõː- /*-coni *tan(do) *cʲo(ː)n- *ʦoŋ *ʦoŋa *cʲan *-tiã(ŋ) '6' *5+1 *5+1 *5+1 *5+1 *5+1 *5+1 '7' *5+2 *5+2 *5+2 *5+2 *5+2 *5+2 *5+2 '8' *-naːnai *5+3 *5+3/*nana(s)i *5+3 *5+3 *5+3 '9' *5+4 *5+4 *5+4/*10-1 *5+4 *10-1 *5+4 *5+4 '10' *-wo *upʷa/*kupa *kwop *-diub/*-wub *kwop *kwop- *-ɗi-ob
Referencies
Bibliografía Joseph Greenberg: The Languages of Africa. Mouton, The Hague and Indiana University Center, Bloomington 1963. Bernd Heine et al: Die Sprachen Afrikas. Buske, Hamburg 1981. John Bendor-Samuel: The Niger-Congu Languages: A Classification and Description of Africa's Largest Language Family. University Press of America, Lanham, New York, London 1989. Williamson, Kay & Blench, Roger (2000) 'Niger-Congu', in Heine, Bernd and Nurse, Derek (eds) African Languages - An Introduction. Cambridge: Cambridge University Press. Blench, Roger et al 2004, The Benue-Congu languages: A proposed internal classification.