Les llingües sudániques orientales constitúin una caña ente les llingües nilo-saḥarianes, siendo la más importante en cuanto al númberu de falantes, y estiéndese dende'l sur d'Exiptu hasta'l norte de Tanzania.
El nubiu (o posiblemente'l meroíticu) da'l testimoniu escritu más antiguu. Pero la caña más importante ye la de les llingües nilótiques, al este d'África.
Clasificación Según Bender 2000 la clasificación ye la siguiente:
Sicasí Ehret 2001 llapada al grupu Saheliano oriental y estremar en tres rames: Astaborano (grupu k): Arrexunta a Nubiu, Tara y Tamano Kir-abbaiano (grupu n): Equivalente al grupu meridional pero incluyendo a Nyima y al idioma berta. Kuliak (n'Uganda)
Descripción llingüística Fonoloxía Bender reconstrúi'l siguiente sistema consonánticu pal proto-sudánicu oriental:Bender, 1997, páxs. 832-833 Llabial Coronal Palatal Velaroclusiva sorda sonora fricativa líquida nasal semiconsonante La reconstrucción de ye insegura y nun ta claro qu'esistan pares mínimos. Tocantes a otros fonemes, que la so esistencia sí ye más segura, resulta difícil reconstruyir dalgunos de les traces subfonémicos, asina y reconstruyir pa dar cuenta alternacias de tipu , al igual que postular pa delles alternacias de tipu , ente que postular pa una variación alofónica aparentemente llibre . Finalmente da cuenta d'alternances . Magar los detalles nun son reconstruibles nel estáu de conocencia actual los fonemes podríen corresponder a fonemes dientro del conxuntu .
Comparanza léxica Los numberales en distintes llingües sudániques occidentales: {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! rowspan=2|GLOSA ! colspan=4|Septentrional ! colspan=4|Meridional ! rowspan=2|PROTO-SUDÁNICU |- ! PROTO-NUBIU ! Nara ! PROTO-NYIMA ! PROTO-TAMANO ! PROTO-SÚRMICO ! PROTO-JEBEL ! PROTO-DAJU ! PROTO-NILÓTICU |- | '1' || *weer || dōkkūū || || *kor- || *-onom || *di-y || *ungun || *-kyɛl || * |- | '2' || *ori(?) || àrigáà || *a-ram- || *wari || *ramːan || *watːi || *pɛtdaɣ || *a-reik || *wari(?) |- | '3' || *toski || sāāná || || *eti(?) || || *odo~*ede || *kɔdɔs || || * |- | '4' || *kims- || šōōná || *kors- || *kus-(?) || *-wec || || *tɛspɛt || *-ŋwan || * |- | '5' || *dicci || wiita || *mul || *masi || *el toːr || || *moduk || *mut- || *mud-(?)/*el toːr |- | '6' || *gorci || dáátà || *kurš(?) || *toor || *tur-k-onom || || *aɣaŋ || *5+1 || * |- | '7' || *kolod || jāārigáà || *kulad || *koli || *tur-kɪ-ram || || *pɛt-anda || *5+2 || * |- | '8' || *idiw || dèssèná || || *kimis(?) || *tur-k- || || *kɔdɔs-anda || *5+3 || * |- | '9' || *oskodi || lùfūttá-màdāā || || *uku- || *tur-k-wec || || *bist-anda || *5+4 || * |- | '10' || *dimi- || lùfūk || *-bura || *mir || *amoto || *caːraːli || *(saʔ-)asːɪŋ || *tɔmɔn || *tɔmɔn
Referencies
Bibliografía Bender, M. Lionel. 2000. "Nilo-Saharan". In Bernd Heine and Derek Nurse, eds., African Languages: An Introduction. Cambridge University Press. Ehret, Christopher. 2001. A historical-comparative reconstruction of Nilo-Saharan. Köln: Rudiger Köppe.