thumb|300px|Alfabetu futhorc de 33 runes. El futhorc ye l'alfabetu rúnicu usáu polos anglosaxones y los frisones dende'l sieglu V hasta mediaos del sieglu XI. Deriva del futhark antiguu, que tenía 24 runes, y llegó a tener según les versiones ente 26 y 33 calteres. Foi la forma d'escritura del inglés antiguu y el frisón antiguu.

El términu futhorc, a semeyanza de la pallabra «alfabetu», procede del soníu de los sos seis primeres lletres ( 9px| 10px|  7px  9px| 7px|  9px| que se transliteran como F, O, Þ, O, R y C). Historia thumb|250px|Panel fronteru del arca de Auzon (s. XII), con una cosadiella escrita en runes anglosaxones. Hai dos teoríes sobre l'orixe del alfabetu anglosaxón. Una teoría propón que se desenvolvió en Frisia dende onde s'estendió a Inglaterra. Otra caltién que les runes fueron introducíes primero n'Inglaterra dende Escandinavia y foi ellí onde evolucionaron hasta convertise nel futhorc y darréu esportaríase a Frisia. Looijenga (1997) numberó 23 inscripciones ingleses (incluyendo 2 inscripciones cristianes del sieglu VII) y 21 frisones anteriores al sieglu IX. Esta cuasi equivalencia d'afayos nun estena les duldes sobre l'orixe real, polo que dambes teoríes atópense a la espera de futuros descubrimientos que sofiten dalguna d'elles.

El futhorc inicial ye idénticu al futhark antiguu sacante pola división de la runa ansuz, (5px) a en trés variantes (āc 10px| , æsc 9px| y ōs 9px| ), resultando un total de 26 runes. Esto foi necesariu pa poder representar los nuevos fonemes producíos na variante Ingvaeonica de les llingües xermániques al dixebrase la pronunciación de los alófonos de aes llargues y curties. La runa ōs atopar nel bracteato de Undley del sieglu V. La runa āc introducióse dempués nel sieglu VI.

La runa hægl con doble barra , 9px| , carauterística de les inscripciones continentales, apaez rexistrada per primer vegada escontra 698, en arca de san Cuthbert; enantes usábase la variante escandinava d'una sola barra.

N'Inglaterra'l númberu de runes del futhorc aumentó dempués a 28 y finalmente a 33, quedando la escritura rúnico inglesa acomuñada estrechamente colos scriptoria llatinos del periodu de cristianización anglosaxona del sieglu VII. El futhorc empezó a ser reemplazáu pol alfabetu llatín alredor del sieglu IX. En dellos casos los testos escribir en lletres llatines usándose delles runes pa representar soníos que nun cubrir estes. Este ye'l casu de como þorn (þ) y wynn (ƿ) pasaron a emplegase como una estensión del alfabetu llatín.

Cuando se produció la invasión normanda de 1066 el futhorc yá yera bien pocu usáu y sumió totalmente pocu dempués. Caltiénense unos 200 oxetos con inscripciones en futhorc de tol periodu de cinco siglos nos que foi utilizáu.

Les runes El poema rúnicu anglosaxón, rexistráu nel manuscritu Cotton Otho B.x.165, amuesa les siguientes 29 runes:

!valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Runa !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Nome \!valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Treslliteración !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | AFI !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | CCS !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Significáu

| 20px |Feoh |f |[f], [v] |ᚠ |Riqueza

| 20px |Ur |o |[o(ː)] |ᚢ |Uro |- | 20px |Thorn |þ, ð |[θ], [ð] |ᚦ |Escayu

| 20px |Ós |ó |[o(ː)] |ᚩ |Æsir (dios) |- | 14px |Rad |r |[r] |ᚱ |Acaballar |- | 20px |Cen |c |[k] |ᚳ |Antorcha

| 20px |Gyfu |ȝ |[g], [j] |ᚷ |Regalu

| 16px |Wynn |w, ƿ |[w] |ᚹ |Allegría

| 20px |Hægl |h |[h] |ᚻ |Xarazo

| 20px |Nyd |n |[n] |ᚾ |Necesidá/congoxa

| 5px | Is |i |[i(ː)] |ᛁ |Xelu

| 24px |Ger |j |[j] |ᛄ |Añu/collecha

| 20px |Eoh |eo |[yːo] |ᛇ |Texu |- | 15px |Peorð |p |[p] |ᛈ |Peral |- | 20px |Eolh |x |[ks] |ᛉ |Alce

| 20px |Sigel |s |[s], [z] |ᛋ |Sol |- | 20px |Tir |t |[t] |ᛏ | Dios Tir |- | 18px |Beorc |b |[b] |ᛒ |Abeduriu |- | 20px |Eh |y |[yːo] |ᛖ |Caballu

| 20px |Mann |m |[m] |ᛗ |Home

| 18px |Lagu |l |[l] |ᛚ |Llagu

| 24px |Ing |ŋ |[ŋ] |ᛝ |Yngvi (un héroe) |- | 20px |Éðel |œ |[yː], [ø(ː)] |ᛟ |Facienda/propiedá

| 20px |Dæg |d |[d] |ᛞ |Día

| 20px |Ac |a |[ɑ(ː)] |ᚪ |Carbayu

| 20px | Æsc |æ |[æ] |ᚫ |Fresnu |- | 20px |yr |y |y(ː)] |ᚣ |Arcu

| 20px |Ior |ia, io |[jo] |ᛡ |Anguila

| 20px |Ear |ea |[ea] |ᛠ |Tumba

Les 24 primeres runes son direutamente equivalentes a les runes del futhark antiguu, a les que se-y añader cinco runes adicionales pa representar les vocales llargues y los disptongos (á, æ, ý, ia, ea), de forma comparable a lo que se fixo colos cinco forfeda del alfabetu Ogam.

Thorn y Wynn introducir nel alfabetu llatín inglés pa trescribir los soníu [θ] y [w], pero terminaríen siendo reemplazaos por th y w nel inglés mediu.

L'orde na secuencia de lletres y l'inventariu de les mesmes nun ye fixu. Si comparamos les runes de la tabla anterior: 14px| 15px| 12px 14px| 11px| 14px| 14px| 9px| 17px|  11px| 2px| 14px| 16px| 11px| 16px| 13px| 16px| 10px| 16px| 16px| 10px| 18px| 17px| 16px| 13px| 8px| 16px| 11px| 18px| coles 28 runes del cuchiellu del Támesis hai unes pequeñes diferencies nel orde y falta la runa edhel: 14px| 15px| 12px 14px| 11px| 14px| 14px| 9px| 17px|  11px| 2px| 11px| 16px| 11px| 16px| 13px| 16px| 10px| 16px| 16px| 10px| 18px| 16px| 14px| 14px| 8px| 16px| 18px|

El Códigu anglosaxón de Viena tien tamién 28 runes y la inscripción de la Cruz de Ruthwell tien 31 runes. El manuscritu Cotton Domitian A.ix (sieglu XI) contién les 4 runes adicionales que completen el conxuntu de 33:

!valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Runa !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Nome \!valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Treslliteración !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | AFI !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | CCS !valign="middle" bgcolor="#FF7F50" | Significáu |-----

| align="center" valign="middle"| 18px | align="center" valign="middle" | Cweorth | align="center" valign="middle" | kw | align="center" valign="middle" | /kw/ | align="center" valign="middle" | /ᛢ/ | align="center" valign="middle" | Fueu

| align="center" valign="middle" | 18px 15px | align="center" valign="middle" | Calc yCalc doble | align="center" valign="middle" | k / kk | align="center" valign="middle" | /k/, /kk/ | align="center" valign="middle" | /ᛣ/ | align="center" valign="middle" | Mota

| align="center" valign="middle" | 15px | align="center" valign="middle" | Gar | align="center" valign="middle" | g | align="center" valign="middle" | /g/, /ɣ/ | align="center" valign="middle" | /ᛤ/ | align="center" valign="middle" | Llanza

| align="center" valign="middle"| 15px | align="center" valign="middle" | Stan | align="center" valign="middle" | st | align="center" valign="middle" | /st/ | align="center" valign="middle" | /ᛥ/ | align="center" valign="middle" | Piedra |-.

La runa 20x16px|, cweorð ye un cambéu de peorð. La lletra 20x16px| calc cuando representa un soníu doble apaez como 20x16px|. Introducióse 10px gar pa representar el soníu g n'oposición a la palatalizada 20x16px| (ȝ).

Estos cuatro lletres adicionales nun s'atopen en grabaos namái en manuscritos (anque una forma idéntica a stan atopóse inscrita nel palu de texu de Westeremden pero como una runa cifrada). Asina abecedariu completu de les 33 runes, según el Cotton Domitian A.ix, van nel siguiente orde: 14px| 15px| 12px 14px| 11px| 14px| 14px| 9px| 17px|  11px| 2px| 14px| 16px| 11px| 16px| 13px| 16px| 10px| 16px| 16px| 10px| 18px| 17px| 16px| 14px| 8px| 16px| 18px| 11px| 18px| 16px| 16px| 15px|

Nesti manuscritu les runes tán distribuyíes en tres files con gloses en llatín coles lletres llatines equivalentes y los sos nomes. El Llibru tien rastros de ser correxíu por alguién mientres el sieglu XVI, qu'invirtió la posición de les runes m y d. Amás eolh taba equivocadamente como si fuera sigel, y en llugar de sigel había una kaun, que darréu foi correxida superponiendo una lletra sigel correutamente. Eoh tamién taba equivocadamente suplantando a yþel. Sacante ing y ear tolos nomes de les runes fueron añadíos pol postreru escribanu, que foi identificáu como Robert Talbot (fináu en 1558).

Tamién s'atopó un alfabetu de runes futhorc nel manuscritu Cotton Galba A.ii.

Walahfrid Strabo rexistró una llista de 42 runes futhorc distintes.

Cuerpu de les inscripciones

thumb|400px|Inscripción con runes anglosaxones nun cuchiellu atopáu nel Támesis.

La Universidá Católica de Eichstaett-Ingolstadt n'Alemaña creó una base de datos con toles inscripciones n'inglés y frisón antiguos. Na so edición en papel apaecen toles inscripciones ingleses verificaes que contengan dos o más runes, y na edición electrónica amás apaecen les inscripciones dudoses y les que contengan namái una runa. Les inscripciones de la edición en papel apaecen nun centenar d'oxetos, ente los que s'atopen lloses y cruces de piedra, güesos, aros, broches, armes, urnes funeraries, tablillas d'escritura, pinces, un reló solar, un peñe, bracteatos, arques, una fonte, platos y grafitis. La base de datos inclúi 16 inscripciones d'una sola runa, delles monedes rúniques y ocho casos de calteres rúnicos dudosos (signos que paecen runes y pueden ser lletres llatines o calteres deterioraos pola aición de los elementos de mala identificación). En total el cuerpu de les inscripciones toma menos de 200 inscripciones, colo que ye un pocu mayor que'l de les inscripciones continentales de futhark antiguu (unes 80 inscripciones, d'ente 400–700), pero llixeramente menor que'l númberu de les inscripciones escandinaves de futhark antiguu (unes 260 inscripciones, d'ente 200–800).

Los afayos d'inscripciones rúniques n'Inglaterra concentrar a lo llargo de la mariña este con unes poques tremaes hasta la mariña sur. La mayoría de los descubrimientos frisonos concentrar en Frisia occidental.

Inscripciones Ente les inscripciones rúniques en futhorc conocíes destaquen les siguientes: Frisones Funda de peñe de Ferwerd s. VI: me uræ. Peñe de Amay, alredor 600; eda. Peñe de Oostyn, s. VIII.; aib ka[m]bu / deda habuku (con una h triplemente barrada). Peñe de Toornwerd, s. VIII: kabu. El sólidu de Skanomody , ente 575–610: skanomodu. El sólidu de Harlingen, ente 575–625, fada (dos runes ac y una runa h doblemente barrada). El sólidu de Schweindorf, 575–625, wela[n]du "Weyland" (o þeladu de derecha a esquierda). El tremissis de Folkestone, alredor de 650: æniwulufu. El sceat de Midlum, alredor de 750: æpa. Empuñadura d'espada de Rasquert (de güesu de ballena), finales de sieglu XIII: ekumæditoka, quiciabes "Yo, Oka, non llocu" (similar a ek unwodz del cuerpu danés). Espada de Arum, una pequeña espada de madera de texu, finales s. VIII: edæboda. Inscripción A del palu de texu de Westeremden: adujislume[þ]jisuhidu. Inscripción B de Westeremden, s. VIII: oph?nmuji?adaamluþ / :wimœ?ahþo?? / iwio?o?du?ale. Palu de texu de Britsum: þkniaberetdud / ]n:bsrsdnu; la k tien forma de la de futhark nueva y probablemente represente una vocal. Platu de güesu de ballena de Hantum: [.]:aha:k[; la cara opuesta ta inscrita coles lletres romanes ABA. Cayáu de güesu de ballena de Bernsterburen, alredor de 800: tuda æwudu kius þo tuda. Astrágalo de caballu de Hamwick, ente 650 y 1025: katæ (del frisón *kautōn "taba"). rimada d'oru de Wijnaldum B: alredor de 600: hiwi. Funda de peñe de Kantens, empiezu del s. V: li. Peñe de Hoogebeintum, alredor de 700: […]nlu / ded. Cachu de cuernu de Wijnaldum A: zwfuwizw […].

Ingleses Empuñadura d'espada de plata de Ash Gilton (Kent), s. VI: […]emsigimer[…] Inscripción de Chessel Down I (isla de Wight), 6th c.; […]bwseeekkkaaa Inscripción de Chissel Down II (nun platu de plata), principios del s. VI: æko:?ori Broche de cobre Boarley (Kent), alredor de 600: ærsil. Broche de Harford (Norfolk), alredor del 650: luda:gibœtæsigilæ "Luda reparó'l broche". Broche cruciforme de West Heslerton (North Yorkshire), principios s. VI: neim. Urna de Loveden Hill (Lincolnshire), del s. V al VII; de llectura incierta, quiciabes: sïþæbæd þiuw hlaw "la tumba de Siþæbæd la dama".