Les llingües lezgui o lezguias constitúin un subgrupu filoxenéticu dientro de les llingües caucásiques nororientales. Esti grupu inclúi'l lezguio nuclear, xunto'l udi y el archi.

Clasificación Clasificación interna La clasificación interna de les llingües lezguias ye: Lezguio periféricu: archi – 1200 falantesEthnologue report for Archi SamurLanguages in the Caucasus, by Wolfgang Schulze (2009) (lezguio nuclear) Samur oriental Udi – 5 000 falantes Lezgui–Aghul–Tabasaran Lezgui – 784 000 falantes Aghul – 28 300 falantes Tabasaran – 128 900 falantes Samur meridional Kryts – 6 000 falantes en 1975 Budukh – 1 000 falantes Samur occidental Rutul – 29 510 falantes Tsakhur – 22 770 falantes

Descripción llingüística Comparanza léxica Los numberales en distintes llingües lezguias son:Caucasian numerals (E. Chan) {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! rowspan=2|GLOSA ! rowspan=2|Archi ! colspan=7|Lezgui nuclear ! rowspan=2|Udi ! rowspan=2|PROTO-LEZGUI |- ! Aghul !! Budukh !! Kryts !! Lezgui !! Rutul !! Tabasaran !! Tsakhur |- | '1' || vos || sɑd || säb || sæ- || sɑd || sɑ || sɑb || sɑ- || sɑ || *sɑ- |- | '2' || qˤʷʼy || qˤʼud || kʼab || qʷʼɑ- || qʷʼed || qˤʷʼɑd || qˤʼub || qˤʼo- || pʼɑˤ || *qˤʷʼɑ~*qˤʷʼy

| '3' || ɬeb || xibud || şub || ʃibɯ- || pːud || xibɯd || ʃubud || xeb- || xib || *Łebu- |- | '4' || ebqʼ || jɑqʼud || juqʼub || juqʼo- || qʼud || juqʼud || jɑqʼub || joqʼo- || bipʼ || *jɑ-qʼo

| '5' || ɬːo || jyfyd || fub || fɯ- || wɑd || xud || xub || xo- || qɔ || *(ji-)Łʷo- |- | '6' || diɬ || jerxid || kɪxhɪb || rɯxɯ- || rəɡid || rɯxɯd || jirxub || jixɨ- || oˤq || *jirxɨ- |- | '7' || witɬ͡ || jerid || ji'ib || jiɣɯ- || erid || jiɣud || urɣub || jiɣɨ- || wuˤq || *wirɣo- |- | '8' || metɬ͡y || mujid || mɪjɪb || el mioɣɯ- || el mioʒid || mɯjed || el mioʒib || molʲo- || muˤɣ || *muɣi- |- | '9' || oʧʼ || jerkʼyd || viçɪb || jiʧʼi- || kʼyd, ʦʼyd || huʧʼud || urʧʷʼub || juˤʧʼo- || wuj || *wirkʼy- |- | '10' || wiʦʼ || jiʦʼud || jiʦʼɪb || jiʦʼɯ- || ʦʼud || jiʦʼɯd || jiʦʼub || jiʦʼɨ- || wiʦʼ || *wiʦʼɨ- |} El fonema designáu /Ł/ denota un soníu fricativu sordu difícil de precisar (podría tratase de [θ],[ɬ] o [ɬx])

Sonorización de eyectivas Les llingües lezguias presenten un cambéu fonolóxicu tipológicamente interesante y relevante pa la hipótesis glotálica tocante a la reconstrucción del proto-indoeuropéu. Esti cambéu consiste en que dalgunes consonantes eyectivas sordes hanse sonorizado, tal como se la hipótesis glotálica sostién que tamién pasó en protoindoeuropéu de manera independiente. Magar en lezgui les correspondencies fonétiques nun fueron bien estudiaes (el rutul amuesa delles inconsistencies), dellos exemplos d'esta sonorización son los siguientes:

Non-lezguio: Avar / Lezguio: Rutul , Caxur 'nome' Non-lezguio: Archi , Lak / Lezguio: Rutul , Tabassaran , Aɡul 'barba' Non-lezguio: Avar / Lezguio: Tabassaran 'moon'

En llingües nakh esiste un cambéu similar en posición non inicial.Paul Fallon, 2002. The synchronic and diachronic phonology of ejectives, p 245.

Referencies

Bibliografía Helma van den Berg (2005): "The East Caucasian language family", Lingua 115 pp. 147-190. Sergei Starostin, S. L. Nikoleyev. 1994. Diccionariu etimolóxicu del caucásicu septentrional (n'inglés)

Lezguio