thumb|300px|Mapa topográficu d'Ucraína. Ucraína (, Ukrayina) ye un estáu d'Europa oriental, a veres del mar Negru. Atopar al suroeste de l'antigua XRSS; el so territoriu toma 900 quilómetros de norte a sur y 1300 d'este a oeste. Tien una posición estratéxica n'Europa oriental, partiendo con Rusia (esti), Bielorrusia (norte), Polonia, Moldavia, Hungría, Eslovaquia y Rumanía (oeste) y col mar Negru (sur).
Xeografía física Ucraína ye'l segundu estáu más estensu d'Europa, por detrás de Rusia. Estender por una superficie de 603.550 km². El so xeografía varia significativamente según les rexones.
Relieve El puntu más altu ye'l Hoverla o Hora Hoverla, con 2.061 m . Otros cumes destacaos son: Hora Grofa (1.748m), Hora Stih (1.677m), Hora Roman-Kosh (1.545m) y Hora Ai-Petri (1.234m). Sobre l'aguada suroeste de los Cárpatos hai un área de llanura correspondiente a la rexón de la Rutenia subcarpática (o Ucraína transcarpática) que representa l'empiezu de la vasta llanura húngara.
Una segunda zona n'Ucraína vien representada pola fachada mariniega, les llanures mariniegues de los mares Negru y d'Azov; nella ta entendida la península de Crimea dixebrada del continente pol estrechu ismu de Perekop (8 km). La mariña ye llana y carauterízase por amplios estuarios de los ríos ente los cualos ta'l Dniéper. Carauterísticos de los estuarios son los llamaos llimen, llagos banzaosos formaos pelos ríos y separaos del mar. Na parte meridional de la península de Crimea atópase una cadena de montes, los montes de Crimea (Krymskije Gory), d'unos 100 km de llarga y que'l so puntu más eleváu ye'l monte Roman-Kosh (1.545 m). Esti impresionante macizu cai direutamente al mar Negru.
Pero aproximadamente 90% de la estensión territorial d'Ucraína ye una amplia llanura, inclinada escontra'l mar Negru y el mar d'Azov. Trátase d'una rexón d'estepa con una altitú media sobre'l nivel del mar de 175 metros. Son fértiles llanures y pandos. Toma la mayor parte de les llamaes "tierres negres" o chernozem, al centru y oeste, de gran fertilidá y aptes pa la producción de ceberes como'l trigu para farina.
Agora bien, los amplios espacios de les llanures del país que constitúi'l sector suroeste de la Llanura europea oriental pol so relieve nun son toos iguales. Pueden estremase numberoses tierres altes y tierres baxes creaes pola base cristalizada de forma desigual del cratón européu oriental. Les tierres altes acomúñense principalmente col macizu cristalizáu ucraín. La parte centro-occidental ta carauterizada poles altores del Dniéper y los pandos de Volinia y Podolia, una base de roques granítiques con elevaciones moderaes delimitado pel sur pol cursu del ríu Dniéster y atayaes por anchos valles fluviales. Escontra'l norte, dempués de los altores de la Volinia, la plataforma podolia baxa amodo a les güelgues y la depresión poco fonda de Polesie asitiada na frontera con Bielorrusia.
Una segunda zona dientro de la llanura son les llanures d'ábanu que siguen el cursu de los ríos Dniéper y Donets. Mientres el cursu mediu de Dniéper traviesa una zona arenosa, rica en montes y banzaos pocu fértiles, el cursu baxu del ríu traviesa un territoriu fertilísimo que ye'l corazón agrícola del país. La parte oriental del país, a lo llargo del cursu del ríu Donets, ye plana y namái el sureste hai delles pequeñes llombes.
Ríos, llagos y costa
Río Unos 23.000 cursos d'agua duce drenan el territoriu d'Ucraína, con un llargor total d'aproximadamente 170.000 quilómetros, de los cualos 116 son de 100 quilómetros o más. El réxime y caudal de cada ríu depende del clima, el relieve, la base xeolóxica, la vexetación de ribera y fluvial, los usos sociales del llugar y otres circunstancies.
Los ríos Dniéster, Bug Occidental y Bug Meridional irrigan la rexón occidental. El Dniéper percuerre tol centru del país y el Donets, afluente del rusu ríu Don, atópase na parte oriental.
Los quince ríos más llargos d'Ucraína son: Nome del ríutrescritu al asturianu(y n'ucraín) Desaguada Llargor, km Cuenca hidrográfica, km²La superficie indicar pa tola cuenca de cada ríu, y non yá nel territoriu d'Ucraína Observaciones total dientro d'Ucraína Dniéper (Дніпро) Mar Negru 2.201Fonte: Масляк, Петро Олексійович; Шищенко, П. Г. Географія України. Підручник для учнів 8-9 класів середньої школи. К.: Зодіак-Еко, 1998. — с. 416 (Masliak, Petró Oleksíiovytx; Zysxenko, P. H.: Xeografía d'Ucraína. Llibru de testu p'alumnos de les clases 8 a 9 de la escuela secundaria. Kiev: Zodiak-Eko, 1998, n'ucraín) 981 Según otres fontes, el llargor total ye de 2.285 km, superficie de la cuenca — km² Bug Meridional (Південний Буг) Mar Negru 806 806 Dniéster (Дністер) Mar Negru 1.362 705 Donets (Сіверський Донець) Don 1.053 672 Desná (Десна) Dniéper 1.130 591 Horyn (Горинь) Ríu Prípiat 659 577ГЛАВА 3. Количественная характеристика поверхностных вод (Pdf del PrýpiatPlan: Capítulu 3. Carauterístiques cuantitatives de les agües superficiales, en rusu) Superficie de la cuenca dientro del territoriu d'Ucraína, 27.010 km² Inhulets (Інгулець) Dniéper 549 549 Otros nomes: Pequeñu Inhul Psel (Псел) Dniéper 717 526 Llargor dientro del óblast de Sumy: 176 km; dientro del óblast de Poltava: 350 km.Екологічний паспорт Полтавської області (Pasaporte ecolóxicu del óblast de Poltava, n'ucraín) Sluch (Случ) Horyn 451 451 Styr (Стир) Prípiat 494 445 Bug Occidental (Західний Буг) Narew 831 401 Según otres fontes, el llargor total ye de 772 km, la superficie de la cuenca de km²,Geographical data by theme — Statistics Finland (en finés ya inglés) d'estos, 10.100 km² tán n'Ucraína, y el llargor dientro del país ye de 394 km., (Distribución de los ríos pequeños d'Ucraína nes cuenques de los ríos principales, n'ucraín) Teteriv (Тетерів) Dniéper 385 385 Según otres fontes, el llargor total ye de 365 km, la superficie de la cuenca: 15100 km² Sula (Сула) Dniéper 365 365 Llargor dientro del óblast de Sumy: 152 km;Екологічний паспорт Сумської області (Pasaporte ecolóxicu del óblast de Sumy) dientro del de Poltava: 213 km. Según otres fontes, el llargor total ye de 363 km Inhul (Інгул) Bug Meridional 354 354 Vorskla (Ворскла) Dniéper 464 348 Llargor dientro del óblast de Sumy: 122 km; dientro del de Poltava: 226 km. Trés son les aguaes: el mar Negru, el mar d'Azov y el mar Bálticu. La inmensa mayoría de los ríos van desaguar nel mar Negru. Dientro d'ellos, pueden estremase aquellos que dan al so sector nororiental, el mar d'Azov. Finalmente, unos pocos cursos hídricos, afluentes del Vístula, van dar al mar Bálticu.
Aguada del mar Negru El cursu d'agua más llargo ye'l Dniéper (Dnipró); de los sos 2.201 quilómetros totales, 981 escurren dientro d'Ucraína; el so cuenca hidrográfica total ye de 504.000 km². Naz en Rusia, traviesa Bielorrusia y crucia Ucraína pel centru de norte a sur hasta desaguar el so limán (óblast de Kherson) nel mar Negru al oeste de la península de Crimea, cerca de les desaguaes del Bug y del Dniéster. Ye'l tercer ríu más llargu d'Europa, dempués del Volga y el Danubiu. A partir de 1932 a lo llargo del so cursu construyéronse numberoses preses, dando orixe a dellos llagos artificiales. Los banzaos con centrales dedicar a la producción llétrica: el de Kiev, Kremenchuk y el de Kajovka. El Dniéper tien una trupa rede d'afluentes, más de la metá de los ríos del país pertenecen a la so cuenca hidrográfica. Los principales afluentes del Dniéper, empezando pela derecha del ríu, y siguiendo el sentíu de les manes del reló, son, de primeres, l'Inhulets (549 km; 14,870 km²), pasa por Oleksandria, Krivói Rog, óblast de Dnipropetrovsk y pela ciudá de Inhulets, el pueblu de Inhulets y el pueblu de Snihurivka; depués ta'l Bazavluk (157 km; 4.200 km²). Corriente enriba, antes de Kiev xúnese-y el Ros' (346 km; 12,575 km²), cercanu al pueblu de Ordyntsi, óblast de Vínnytsia, y traviesa tamién los óblasts de Kiev y de Cherkasy antes de desaguar nel banzáu de Kremenchuk; y, pasáu Kiev, el Teteriv (365 km; 15.100 km²), que traviesa los óblasts de Zhytomyr y Kiev. Poco dempués, cerca de la frontera con Rusia, xúnese-y el principal afluente pela derecha, que ye'l ríu Prípiat (710 km; 121.000 km²), compartíu con Bielorrusia, pasa pola ciudá abandonada homónima. Esti de la mesma recibe pola so derecha, n'Ucraína, les agües del Uzh (256 km; 8.080 km²) que pasa pel oeste de la rexón histórica de Polesia, anguaño los óblasts de Zhytomyr y Kiev, y crucia la ciudá de Korosten, nel óblast de Zhytomyr. Nun tien de confundir se col otru ríu Uzh de la Transcarpatia y Eslovaquia; l'Horyn (659 km de los cualos 82 escurren per Bielorrusia; 22.700 km²) que naz n'Ucraína, nel óblast de Ternópil, pasa polos de Khmelnytskyi y Rivne antes d'entrar en Bielorrusia nel bóvlast de Brest, col so tributariu'l Sluch (451 km; 13.800 km²) que naz nel pueblu de Chervonnyi Sluch nel óblast de Khmelnytskyi y desagua cerca del pueblu de Veliun, óblast de Rivne; y el Styr (494 km; 13.100 km²).
El principal afluente del Dniéper pela esquierda ye'l Desná (1.130 km; 88.900 km²). Esti afluente naz en Rusia, nel altiplanu de Smolensk, y pasa polos óblasts rusos de Smolensk y Briansk, y dempués polos óblasts ucraínos de Chernihiv y Kiev. Desagua nel Dniéper al altor de la ciudá de Kiev. El nome quier dicir "mano derecha", tantu en ucraín antiguu o antiguu eslavu oriental, como nel ucraín modernu. Tien los sos propios tributarios: el Snov (253 km; 8.700 km²) que naz nel óblast de Briansk en Rusia, y suel conxelase ente payares y xineru, y nun-y llega'l destemple hasta marzu o abril; el Seim (748 km; 27.500 km²), que naz nel óblast de Kursk, en Rusia y pasa per Ucraína, onde desagua nel Desná. Traviesa la ciudá de Baturin, nel óblast de Cherníhiv, ye'l más importante afluente pela esquierda del Desná. Otros afluentes del Desná de menor llargor son l'Oster (199 km; 2.950 km²) que naz nel óblast de Cherníhiv y el Sudost (208 km; 5.850 km²). Más al sur, agües embaxo de Kiev, xunir al Dniéper: el Sula (365 km; 19,600 km²), naz nel pueblu de Sula, nel óblast de Sumy, y traviesa el óblast de Poltava antes d'entrar nel banzáu de Kremenchuk. el Psel (717 km de los que per Ucraína escurren 502; 22.800 km²), naz nel óblast de Bélgorod, Rusia, y pasa polos óblasts de Sumy y Poltava n'Ucraína. Desagua nel Dniéper en Kremenchuk. el Vorskla (464 km, 336 n'Ucraína; 14,700 km²), naz nel óblast de Bélgorod, Rusia, y pasa polos óblasts de Sumy y Poltava, n'Ucraína. Desagua nel Dniéper cerca del pueblu de Sviatohirsk. el Samara (320 km; 22.600 km²) naz nel óblast de Donetsk y traviesa tamién los óblasts de Kharkiv y Dnipropetrovsk. el Konka (146 km; 2 580 km²) thumb|El Dniéster en Halych, Ucraína occidental. A la cuenca del mar Negru tamién pertenez el Dniéster (Dnister). Fai de frontera con Transnistria y la República de Moldavia, desagua nel mar Negru cerca de la ciudá d'Odesa. El Dniéster, de 1.362 km y una cuenca de 72.100 km² tien como principales afluentes: Stryi (231 km; 3.055 km²), afluente del Dniéster pela derecha, nel óblast de Lviv. Naz na sierra Beskidy del cordal de los Cárpatos, y desagua nel Dniéster ente les ciudaes de Jódoriv y Zhidáchiv. Zbruch (247 km; 3.300 km²). Nel añu 1848, a la vera del ríu atopó una escultura en forma de columna que se llamó ídolu del Zbruch, representa una deidá eslava y data del sieglu IX. Seret (242 km; 3.900 km²). Pasa peles ciudaes de Chortkiv y Ternópil, y por dellos asentamientos urbanos del óblast de Ternópil, según pol óblast de Lviv. Desagua nel Dniéster cerca del pueblu de Gorodok. Nun tien de confundir se col ríu Siret, que dacuando tamién ye llamáu Seret, un afluente pela esquierda del Danubiu nin con otru ríu más pequeñu del óblast de Lviv, que pasa pol pueblu de Drogóbich. Bystrytsia (183 km; 2.375 km²), naz na confluencia de tres ríos, el más llargu'l Bystrytsia Nadvirianska, de 94 km.