La lleche materno humana ye l'alimentu natural producíu pola madre p'alimentar al naciellu. Encamiéntase como alimentu esclusivo pal lactante hasta los 6 meses d'edá, y con alimentación complementario hasta los 2 años d'edá, yá que contién tolos nutrientes necesarios pa la so correuta crecedera y desenvolvimientu. Amás contién inmunoglobulinas y otres sustancies que protexen al ñácaru frente a infeiciones y contribúi a estrechar el venceyu madre-fíu, favoreciendo un fayadizu desenvolvimientu sicomotor. Amás encamiéntase estender la lactancia hasta los dos años o más según encamientos de la OMS. Les infeiciones y alerxes son más rares nos neños criaos a pechu que nos alimentaos con biberón. Magar ye ciertu que'l neñu vien al mundu protexíu con anticuerpos, esta proteición sume al nacer y les inmunoglobulinas o anticuerpos presentes na lleche materno ocupen el so llugar y protéxenlu hasta que'l so propiu cuerpu xenerar. El ñácaru recibe la primer lleche mientres los primeros díes de vida, esta lleche, tamién llamada calostro ye bien nutritiva, trupa y amarellentada, apurre anticuerpos importantes que fortalecen el so sistema inmunolóxicu y revisten la paré intestinal.
Producción de lleche
Por que la muyer pueda producir lleche materno ten de tar so la influencia de les hormones prolactina y oxitocina. La prolactina ye la encargada de qu'haya producción de lleche y la oxitocina desencadena la eyección (salida) de la lleche.
Ye bien común que se-yos encamiente a les madres tomar o comer dalgún alimentu en particular pa producir bona lleche. Esto ye un mitu, sicasí, la producción depende namái del estímulu que realiza'l ñácaru al zucar. Cada vez que les glándules mamaries balérense, éstes xeneren más lleche y, poro, a mayor succión va haber más producción de lleche. Lo qu'ayuda tamién a producir lleche ye tar relaxada, el estrés tiende a baxar la producción, asina que s'encamienta tar nun ambiente relaxáu cuando se va a lactar, o delegar delles obligaciones del llar a la pareya o dalgún familiar cercanu, asina la nueva madre pueda esfrutar de la rellación mama-bebe.
La primer lleche ellaborada pola muyer dempués del partu y mientres los primeros cuatro díes llámase calostro, carauterizada pola so alta concentración d'inmunoglobulines, que cubren y protexen el tracto gastrointestinal del naciellu. Esto ayuda a protexelo hasta que'l so propiu sistema inmunolóxicu funcione correutamente. Tien tamién un efeutu llaxante nidiu que facilita la espulsión de meconio, lo qu'ayuda a prevenir l'acumuladura de bilirrubina (un factor que produz la ictericia).
Lactancia inducida
Sicasí, la producción de lleche puede ser «artificial» y intencionalmente inducida na ausencia d'embaranzu na muyer. A esto llámase-y lactancia inducida ente que una muyer que dio de mamar antes y empieza de nuevu llámase-y relactancia. Esto puede faese dacuando pola succión de los tetos (delles vegaes al día), masaxando y apertando los senos de la muyer o con ayuda adicional d'usu temporal de drogues qu'inducen la lactancia como l'antagonista de la Dopamina la Domperidona.The Academy Of Breastfeeding Medicine: ABM Protocol #9: Use of galactogogues in initiating or augmenting maternal milk supply. Copy available as PDFDa Silva, Orlando P. y Knoppert, David C.: PDF «Health and drug alerts: Domperidone for lactating women.» Canadian Medical Association Newsletter SEPT. 28, 2004. En principiu, con gran paciencia y esfotu ye posible inducir la lactancia por solo realizar succión nos tetos. Nun ye necesariu que la muyer tuviera embarazada, ya inclusive puede tar bien nel so periodu posmenopáusico. L'efeutu que tienen delles yerbes nun ta clínicamente confirmáu, aun así ye bien común que distintes yerbes sían encamentaes p'aumentar o remembrar el fluxu de lleche. Ente estos atópense, por casu, l'alholva, el cardu benditu, el fenoyu ente munches otres, dependiendo del país o la rexón.
Composición
La lleche materno ye un fluyíu cambiante una y bones se va afaciendo a los requerimientos del lactante a lo llargo del tiempu, en función de les necesidaes enerxétiques y del desenvolvimientu del naciellu. Ye según la so composición va sufriendo variaciones a lo llargo de la lactancia y tamién mientres el día. Ente les sustancies que tienen variaciones circadianas tán los nucleótidos, dalgunos tienen el so acrofase mientres el día y otros mientres la nueche.
Anque les propiedaes exactes integraes na lleche materno nun son dafechu conocíes, el conteníu nutritivo dempués d'esti periodu ye relativamente constante y llogra los sos ingredientes del suministru d'alimentos consumíos de la madre. Si aquel suministru escai, el conteníu llograr de les reserves corporales de la madre. La composición exacta de lleche materno varia de día en día, de toma a toma, inclusive dependiendo de si ye de día o de nueche, según el consumu d'alimentos, l'ambiente, la edá del ñácaru… Tamién hai de ser teníu en cuenta que la proporción d'agua y grasa fluctúa. La lleche lliberada de primeres d'una comida, ye aguacienta, baxa en grasa y alta en carbohidratos, ente que la del final de tomar ye más rica en grases, siendo por ello más saciante. La mama nunca puede ser realmente «balerada» yá que la producción de lleche ye un procesu biolóxicu continuu: a mayor succión del ñácaru, mayor producción de lleche.
Anque na actualidá sía encamentada mundialmente, a mediaos del sieglu XX la práutica de amamantamiento con lleche materno pasó por un periodu na que-y la consideraba fuera de moda y emplegábense lleches artificiales que inclusive fueron consideraes cimeres a la lleche materno.
Sicasí, anguaño reconozse que nun hai nenguna fórmula comercial que pueda igualar a la lleche materno. Amás de les cantidaes apropiaes de carbohidratos, proteínes y grases, la lleche materno tamién apurre vitamines, minerales, enzimes dixestives y hormones, esto ye, tolos nutrientes qu'un infante en desenvolvimientu va riquir. La lleche materno tamién contién anticuerpos de la madre que pueden ayudar al ñácaru a evitar infeiciones, denominaos inmunoglobulines. Namái nel casu de qu'una muyer sía incapaz de dar de mamar al so neñu por hipogalactia (la verdadera hipogalactia namái asocede n'aprosimao un 2% de les muyeres) o otra razón médica grave (delles enfermedaes contaxoses como'l sida o dellos tipos de hepatitis, el consumu d'estupefacientes, alcohol o melecines verdaderamente incompatibles) tendría d'encamentáse-y l'usu d'un sustitutu artificial, yá que la lleche de vaca o otru animal puede causar graves alerxes en neños menores d'un añu.
Sustancies conteníes na lleche
Amás de nutrientes, agua, enzimes y hormones conteníes na lleche de la madre, al fíu tamién pueden tresferise, por aciu la lactancia, melecines o sustancies tóxiques, como l'alcohol, o delles enfermedaes y virus patóxenos.
Coles mesmes, ta llargamente demostrada la presencia d'alérxenos alimenticios na lleche humano, tales como proteínes de güevu, de gluten (conteníes nel trigu, la cebada, el centenu, l'avena, y tolos sos híbridos), de lleche de vaca y de cacagüés. Polo xeneral, les concentraciones rellacionar cola cantidá del alimentu inxeríu pola madre. Los alérxenos pasen con rapidez a la lleche materno, nos minutos posteriores a la ingesta, y pueden permanecer mientres delles hores.
Suxirióse qu'esta esposición a alérxenos alimenticios al traviés de la lactancia induz la tolerancia nel ñácaru, magar anguaño nun s'estableció cómo y cuándo esponer a los ñácaros a los alérxenos alimenticios potenciales coles mires d'inducir la tolerancia o prevenir el desenvolvimientu de sensibilizaciones posteriores.
Nel casu del gluten, anguaño demostróse que nin la esposición temprana al gluten nin la duración de la lactancia materna previenen el riesgu de desenvolver la enfermedá celiaca, magar el retrasu na introducción del gluten acomuñóse con un retrasu na apaición de la enfermedá. Esto contradiz los encamientos dictaos en 2008 pola Sociedá Europea de Gastroenteroloxía Pediátrica (ESPGHAN poles sos sigles n'inglés) pa les families de neños con riesgu de desenvolver la enfermedá celiaca, que consistíen n'introducir gradualmente pequeñes cantidaes de gluten na dieta mientres el periodu entendíu ente los 4 a 7 primeros meses de vida, mientres se caltenía la lactancia materna. La xenética de riesgu (presencia de los haplotipos HLA-DQ2, HLA-DQ8 o dalgunu de los sos alelos) ye un importante factor que prediz la posibilidá de desenvolver la enfermedá celiaca.
Ellaboración
Esisten dellos componentes de la lleche que s'ellaboren a partir d'otres sustancies yá presentes nel organismu, como por casu: Lípidos sintetizaos a partir d'ácidos grasos. Lactosa, sintetizada a partir de glucosa y galactosa. Proteínes, sintetizaes a partir d'aminoácidos.
Otros elementos son tresportaos direutamente del plasma ensin cambéu dalgunu.
Beneficios
El consumu de lleche materno produz beneficios pal naciellu y la so madre, adicionalmente. Poles sos connotaciones psicolóxiques, nun se llogró sustitutu que lu iguale..
Nel ñácaru pa prevenir enfermedaes
Tien la proporción ideal de nutrientes. L'actu de dar de mamar crea y ameyora la rellación madre-fíu. Tien tamién otros non-nutrientes como factores de crecedera cerebral L'apegu a la madre. La dixestión de la lleche materno ye más fácil y eficiente. La grasa de la lleche materno inclúi una lipasa, enriba qu'ayuda a dixerir la lleche. Tresmite inmunidá pasiva * Aprove al ñácaru d'alimentu pol so primeres 6 meses de vida * Mengua la gravedá de les alerxes Mengua'l riesgu d'infeiciones respiratories, dixestives, de les víes aérees cimeres y d'otitis Mengua considerablemente'l riesgu de muerte súbito * Mengua'l riesgu d'obesidá Mengua'l riesgu de diabete de tipu 1 y 2, de linfoma, hipercolesterolemia y d'asma del futuru adultu * La lleche materno protexe al neñu d'enfermedaes de la piel...
Na madre
Evita hemorraxes dempués del partu. Amenorga les posibilidaes d'adquirir cáncer de mama y d'ovariu. Ameyora la mineralización ósea * La prolactina ayúdalu a conciliar rápido'l suañu. Ayuda a perder pesu. El contautu continuu col ñácaru ayuda psicolóxicamente a la madre nel postparto.
Pa la familia
Promoción del bon tratu * Favorez del venceyu padres, madre y fíu, dexando un fayadizu desenvolvimientu afeutivu, social y cognitivu nel neñu * Amenorgamientu del costu d'inversión na crianza de los fíos Menor ausentismo llaboral por causa d'enfermedá nel fíu
Pa la sociedá
Ye ecolóxica * Mayor productividá * Recursu económicu * Amenorgamientu de la morbilidad y mortalidá infantil Aforru d'enerxía por producción, distribución de sucedaneos de lleche humano * Aforru per disposición de residuos sólides Amenorgamientu de los costos en salú para atencíón médica pola prevención d'enfermedaes maternu- infantiles.
Aspeutos práuticos
La lleche materno ta relativamente siempres disponible pal ñácaru * La lleche materno ta siempres a 37ºc La cantidá de lleche producida afacer a les necesidaes del ñácaru
Métodu Canguru y Lactancia Materna
La prematurez y baxu pesu son problemes de salú pública, yá que constitúin la primer causa d'hospitalización y muerte de neonatos y xeneren problemes qu'en situaciones posteriores lleven a la muerte o producen consecuencies y secueles al llargu plazu.
Denominar Método madre Canguru al remano ambulatoriu de neños prematuros y de baxu pesu, que surdió en Colombia plantegáu polos doctores Edgar Rei y Héctor Martínez, por cuenta de la falta de insumos pa la so atención, según pol gran númberu d'infantes prematuros espuestos a un manexu hospitalariu desaparente y de procedimientos invasivos.