Estiria (n'alemán: ; n'eslovenu: Štajerska) denomina unu de los nueve estaos federaos d'Austria y una rexón d'Eslovenia.
Ta nel sureste del país y fai frontera con Eslovenia y los estaos federaos austriacos d'Alta Austria, Baxa Austria, Salzburgu, Burgenland y Carintia. La so capital, de la que la ciudá más grande del estáu, ye Graz. Tien daqué más de 1,1 millones d'habitantes, nuna superficie de 16 388 km², lo que se debe a los sos montes, qu'ocupen más de la metá de la superficie.
Cuenta con una minoría autóctona y oficialmente reconocida de 4250 eslovenos.
Historia La historia d'Estiria entiende aproximadamente la rexón correspondiente del modernu estáu d'Estiria, dende los primeros asentamientos eslavos mientres la Edá Escura hasta'l presente. Esta rexón montascoso y pintoresco, que convirtióse nun importante centru d'alpinismu mientres el sieglu XIX, ye comúnmente llamada'l "Corazón Verde", porque la metá de la so superficie ta cubierta por trupos montes y un cuartu per praos, camperes, viñeos y güertos. Estiria ye coles mesmes rica en minerales como fierro y hulla, que fueron estrayíos n'Erzberg dende'l tiempu de los romanos. El ""Windisch Büheln"" ye un famosu distritu vinícola, que s'estiende ente Eslovenia y Austria.
Denominación d'Estiria El nome d'Estiria, n'alemán "Steiermark", provién de la ciudá llamada Steyr, anguaño n'Alta Austria. La primer referencia apaez en 985, en Styraburg (castiellu d'Estiria), llamáu anguaño castiellu de Lamberg. La ciudá de Steyr yera enantes parte del Traungau (rexón alcontrada n'Alta Austria), estrechamente acomuñada a los sos privilexos comerciales de la industria del fierro n'Erzberg. Na historia común de la ciudá y la rexón inda se caltién en llatín el nome de la provincia (Estiria) y l'escudu común de los brazos de plata, colloráu y armaos con cuernos. Poro, hai una distinción ente'l conceutu xeográficu d'Estiria y l'oficial políticu establecíu poles autoridaes y les instituciones d'Estiria.
Principios de Steyr
Estiria tuvo los sos principios con trés partes de Carintia, establecíos dempués de la batalla de Lechfeld del 10 d'agostu del añu 955. Darréu, fuéron-y añadíos los cuatro condaos más orientales de Carintia pa tener un sofitu militar contra la continua amenaza de los maxares.
De primeres el territoriu tuvo habitáu na so mayor parte por eslavos, hasta que finalmente pasó a dominiu de la familia Traungauer, tamién conocíos como los Otakar, constrúin el so poder feudal, por aciu campañes militares y casorios dende la fortaleza de Steyr, d'ellí tomaría la so actual denominación el llugar. En 1180, Otakar IV recibe'l títulu de duque, abandonando asina la subordinación de Baviera. Magar ello, la independencia d'Estiria nun permanecería enforma tiempu.
Al nun tener herederos el duque Otakar IV, realizóse'l Tratáu de Georgenberg en 1186 y Estiria foi adquirida pola familia Babenberg en 1192. Nesos momentos, el cleru y particularmente les arquidiósesis de Salzburgu y Passau teníen la mayor parte de les meyores tierres locales. Col pasar de los años, los Babenberg ampliaron los sos dominios por aciu confiscaciones, socesiones y compres ya introducieron a los llamaos "ministeriales", que yeren families servidores con responsabilidaes alministratives y militares. Yá nel sieglu XIII los Babenberg convertir en gobernantes ducales con amplios territorios del Sacru Imperiu Romanu n'Austria y Estiria, y aliaos de la familia imperial Hohenstaufen.
L'emperador Enrique IV del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu destituyó a Leopoldu II, pero una xeneración dempués Leopoldu III sofitó a Enrique V, fíu d'Enrique IV. Gracies a ello, Leopoldu III casóse cola hermana d'Enrique V, Inés d'Alemaña nel añu 1106, aumentando drásticamente el prestíu de los Babenberg. Leopoldu III siguiría pacificando el territoriu y fundaría los monesterios de Klosterneuburg y Heiligenkreuz, convirtiéndose nel santu patronu d'Austria pola so canonización en 1495.
thumb|250px|El monte Erzberg (que significa «Monte de Fierro») en Estiria, ye una de les mayores mines d'Europa. Foi una importante fonte d'ingresos na Edá Media.
Yá nel sieglu XIII, Leopoldu IV fundó dellos monesterios y xunióse a les cruzaes, amás mercó delles ciudaes qu'incluyíen a Wels, Linz y Freistadt, amás de realizar una importante meyora nes sos rellaciones con Viena.
Leopoldu V ordenó l'arrestu de Ricardu I d'Inglaterra en 1192 y col dineru del rescate construyó la carretera dende Viena hasta Estiria, magar que por ello foi escomulgáu por encarcelar a un cruzáu. Nesa dómina, les órdenes relixoses como los benedictinos fueron importantes axentes pal establecimientu de la población llocal, yá que dichos llugares sosteníen impuestos menores y teníen tierres fértiles que faíen posible colleches de gran valor como la vide, por ello los bávaros emigraben escontra estes tierres que yeren predominantemente eslaves.
Leopoldu V establecer en Viena en 1150 ameyorando'l llugar y brindándo-y les muralles, Leopoldu VI convirtió a la ciudá en centru urbanu y Viena adquirió Estiria en 1192. El duque Federico II nel añu 1238 estremó'l territoriu en dos: Baxa Austria y Alta Austria. Traungau y Steir n'Alta Austria atopábense por cuenta d'Estiria.
Depués de la batalla de Marchfeld escastar en 1246 la dinastía de los Babenberg y desencadena una crisis pol poder. Otakar II de Bohemia asume'l poder en 1251 y cásase con una Babenberg, Margarita tomando'l control d'Austria, Estiria, Carintia, Carniola, Friuli y Aquileia. Rodolfo I d'Habsburgu asumi como rei d'Alemaña en 1273 y en 1276 derrota a Otakar, reclamándo los territorios d'Austria, Estiria y Carniola que, en 1282 otorgaría como feudos a los sos fíos Alberto y Rodolfo, el primeru quedar colos territorios un añu más tarde.
Les tierres de la Casa d'Habsburgu fueron estremaes nos años 1379, 1396 y 1400 cuando los fíos de Leopoldu III apostábense los territorios del so heriedu, se divididió en trés partes: Baxa Austria, Austria Interior (con Estiria, Carintia, Carniola y los territorios del Mar Adriáticu) y Alta Austria.
Modernidá Estiria foi por enforma tiempu la rexón montascosa más densamente poblada y granible n'Europa. Antes de la Primer Guerra Mundial, la población d'Estiria yera un 68% xermana y un 32% eslovena, bordiada por Baxa Austria, Hungría, Croacia, Carniola, Carintia, Salzburgu y Alta Austria. En 1918, dempués de la Primer Guerra Mundial, una tercer parte al sur del ríu Mura foi incorporada a Eslovenia formando la rexón informal de Štajerska en Eslovenia, anguaño estremada nes rexones de Podravska, Savinjska y parte de Koroška. Les dos terceres partes restantes convertir nel estáu federáu austriacu d'Estiria. La capital del ducáu y del estáu austriacu foi siempres Graz, que ye coles mesmes la residencia del gobernador y sede de l'alministración estatal.
Xeografía thumb|200px|El Stubenbergsee ye un llagu artificial nel distritu de Hartberg Furstenfeld.
La provincia d'Estiria tien una superficie total de 16 391,93 km², siendo la segunda provincia más grande d'Austria. Tien un cantu de 145 quilómetros de llongura con Eslovenia.
Estiria atópase estremada en delles rexones y ye conocida como la Marca Verde» (Grüne Mark) o «El corazón verde d'Austria» (Grüne Herz Österreichs), yá que alredor del 61% de la so superficie ta cubierta por montes y un cuartu per praos, pacionales, güertos y viñeos.
El ríu principal d'Estiria ye'l ríu Mura, que naz en Lungau y estiéndese escontra'l sur hasta la frontera con Eslovenia, dende ellí flúi escontra l'este a Bad Radkersburg y conforma la frontera.
Economía Como en cualesquier parte del mundu desarrolláu, producióse en Estiria un cambéu del sector manufacturero escontra'l sector de servicios. Esto tuvo consecuencies negatives pa les rexones industriales de l'Alta Estiria, que sufrieron un descensu constante na so población n'años recién.
En 2004, Estiria tuvo'l mayor índiz de crecedera económica n'Austria (3,8 %), principalmente debíu a la fuerte crecedera económica reparáu en Graz esi añu y que siguió creciendo en términos económicos y de población.
Divisiones alministratives
L'estáu federáu atópase estremáu en 12 distritos (Bezirke) y una ciudá abierta (2013). thumb|400px|StyriaLänd Bezirke (2013)
Ciudá estatutaria Graz
Distritos Distritu de Bruck-Mürzzuschlag Distritu de Deutschlandsberg Distritu de Graz-Umgebung Distritu de Hartberg-Fürstenfeld Distritu de Leibnitz Distritu de Leoben Distritu de Liezen con subdistricto de Gröbming Distritu de Murau Distritu de Murtal Distritu de Südoststeiermark Distritu de Voitsberg Distritu de Weiz
thumb|790px|center|Vista panorámica del norte d'Estiria; Burgenland y depués Hungría atopar al fondu.
Política thumb|Una cruz consagrada metanes campos de maíz cerca de Mureck na Estiria rural demuestra l'enraigonáu sentimientu católicu.
L'estáu federáu foi un bastión del Partíu Popular Austriacu (ÖVP) dende 1945.DELLOS. Akal, Madrid, 2005. Páxina 445 El gobernador (el términu políticu austriacu: Landeshauptmann) foi miembru d'esti partíu.
Población
Por cantidá de población, diez mayores ciudaes de la rexón d'Estiria son:
Ciudá Población1 de xineru de 2012 Graz 265 618 Leoben 24 645 Kapfenberg 21 710 Bruck an der Mur 12 551 Knittelfeld 11 552Trofaiach 11 339 Köflach 9 731 Voitsberg 9 614 Judenburg 9 319 Mürzzuschlag 8 663
Composición étnica
Estiria tien una zona de fala eslovena que ye difícil de delimitar, debíu al difuminado llende de 130 quilómetros cola República d'Eslovenia, con pequeños nucleos de población y poles migraciones d'éstos producíes escontra los centros urbanos pola necesidá del meyoramientu educativu y/o económicu. Unes 5 mil persones afirmaben ser eslovenos y morar en Estiria na década de 1990,GOMBOCZ, Wolfgang. «Styrian Slovenes» de Etnic Group Report. 1996. Austrian Centre for Ethnics Groups. Viena, 1996. Páxines 144 y 146. pero'l censu de 1991 establecía tan solo a unes 1 685 persones.HILDPOLD, Peter. «Modernes Minderheitenrecht». Manz, Viena. 2001. Páxina 380.
Relixón
A fines del sieglu XVIII, los protestantes constituyíen una cafiante minoría ante los católicos n'Alta Austria, Carintia y Estiria. Por ello, María Teresa I d'Austria ordenó'l treslláu masivu de protestantes del centru d'Austria a Transilvania, el postreru d'estos tresllaos forzosos foi en Estiria en 1774.
En Estiria en 1857 calculábase que'l 99,48 % de la población yera católica y el 0,50 % evanxélica. Pa 1951 calcular na rexón 991 958 católicos y 62 864 evanxélicos, los restantes pertenecíen a relixones con menos de 3 mil siguidores.
Relixones en Estiria 2001CatólicosEvanxélicosMusulmanesOrtodoxosNengunaTOTAL961 63051 00519 0078 328117 5891 183 303
Nel sieglu XX, el catolicismu marcó'l so preeminencia con más del 80 % de la población, llegáu a máximos de 89 %.
Turismu
Estiria forma parte de la llamada «Ruta del vinu» y na so parte cimera atópense les llamaes «Ruta de l'agua» (n'alemán, Steirischen Wasserstraßy), la Ruta del fierro» (n'alemán, Steirischen Eisenstraßy) y los antiguos caminos de pelegrinación. A la comarca de la ciudá de Graz danse actividaes mesmes urbanes, nel este atopa la zona de termes colos sos centros de bienestar y guapura y, nel sur, la ciudá de Leibnitz conocida polos sos vinos.Estiria Austria, llegar y vivir. Consultáu'l 13 de marzu de 2013.
El Parque Nacional Gesäuse asitiáu ente Admont y Hieflau y trevesáu pol ríu Enns. Tien una superficie total de cuasi 11 mil hectáreesEntamu (n'inglés) Parque Nacional Gesäuse. Consultáu'l 13 de marzu de 2013. y ye un centru natural d'esguilada, rafting y senderismo. Conformáu naturalmente por montes de alerces y pinos cola so fauna propia del llugar, camperes alpines de distintos tipos, el ríu Enns serrapatosu con roques qu'apurre la flora y fauna acuática (dalgunos d'éstos en peligru d'estinción).Espaciu natural (n'inglés) Parque Nacional Gesäuse. Consultáu'l 13 de marzu de 2013.
thumb|150px|left|Cueva Lurgrotte Pegau.