thumb|250px|La dinastía saffarí y los sos vecinos nel añu 900. thumb|right|200px|Soldáu saffarí persa iraniu.
La dinastía saffarí ( Sasah ṣafāryān) gobernó ente 861 y 1003 en Sistán, nel sureste del actual Irán y suroeste d'Afganistán.Nancy Hatch Dupree - An Historical Guide To Afghanistan - Sites in Perspective (Chapter 3)..., disponible en: Link. Foi la primer dinastía surdida n'Irán tres la conquista musulmana de Persia que trató de caltener elementos de la cultura llocal –ente ellos el cultivu cortesanu de la llingua persa– xunto a la relixón islámica, introducida polos árabes.
La capital safárida taba en Zaranj (agora n'Afganistán). La dinastía foi fundada —y de él tomó'l so nome— por Yá'qub bin Laith as-Saffar, un home d'oríxenes humildes que s'alzó dende unos empiezos modestos como artesanu del cobre (saffar) pa convertise nun señor de la guerra. Controló la rexón de Sistán, conquistando tol Afganistán, lo qu'anguaño ye Irán oriental y partes de Paquistán. Yá'qub empezó la so campaña como ayyar y col tiempu consiguió'l poder d'actuar como un gobernante independiente. Usando la so capital (Zaranj) como base pa una espansión agresiva escontra l'este y l'oeste, derrocaron a la dinastía tahirida y anexonáronse Khorasán en 873. Al morrer Yá'qub en Jundai Sahpur en 879, conquistara'l valle de Kabul, Sind, Tocaristán, Makrán (Beluchistán), Kermán, Fars, Khorasán y cuasi llegó a Bagdag pero entós foi ganáu poles fuercies del califa abbasí en Dayr al-'Aqul en 876.Britannica, Saffarid dynasty
L'Imperiu saffarí nun duró muncho depués de la muerte de Yá'qub. El so hermanu y socesor Amr bin Laith foi ganáu nuna batalla colos samánides del emir Ismail Samani en 900. Amr bin Laith viose obligáu a apurrir la mayor parte de los sos territorios a los nuevos gobernantes. Los saffaríes quedaron entós confinaos nel so centru de Sistán, viéndose amenorgaos al papel de vasallos de los samánidas y los sos socesores.
Gobernantes de la dinastía saffarí Yá'qub bin Laith as-Saffar (867-879) Amr bin Laith (879-901) Tahir I (901-908) Laith (908-910) Mohammed I de Persia (910-912) Amr II (912-913) Ahmad I bin Mohammed (922-963) Wali-ud-Dawlah (un títulu) Khalaf I (963-1003)
Ver tamién Historia d'Afganistán Historia de Paquistán Historia d'Irán Monarquía n'Irán
Referencies
Enllaces esternos
Britannica - Saffarid Dynasty Nancy Hatch Dupree - An Historical Guide To Afghanistan
Categoría:Antiguos imperios d'Asia Categoría:Antiguos emiratos d'Asia Categoría:Estaos desapaecíos d'Asia Categoría:Estaos desapaecíos d'Oriente Mediu Categoría:Estaos y territorios desapaecíos d'Irán Categoría:Historia d'Afganistán Categoría:Historia de Paquistán Categoría:Historia de Taxiquistán Categoría:Historia de Turkmenistán Categoría:Historia d'Uzbequistán Categoría:Califatu Abasí Categoría:Dinastía safárida Categoría:Historia d'Asia