thumbnail|240px|Un pexe planu perteneciente al orde Pleuronectiformes. thumbnail|240px|Grupu de carpes koi nun estanque, cipriniformes del superorde Ostariophysi. thumbnail|240px|Un pexe globu del orde Tetraodontiformes. thumbnail|240px|Un saltarín del fango folgando fuera de l'agua, un perciforme de la familia Gobiidae. thumb|right|240px|Sardina atlántica (Clupea harengus), un clupeiforme. thumb|right|240px|Pez escorpión (Pterois antennata), un escorpeniforme. thumb|right|240px|Salmón coloráu (Oncorhynchus nerka), un salmoniforme. thumb|right|450px|Evolución de los actinopterigios

Los actinopterigios (Actinopterygii, del griegu ακτινος aktinοs, «rayu» y πτερυγιον pterygion, «aleta») son una clase de pexes óseos (Osteichthyes*). Son el grupu dominante de los vertebraos, con más de 27.000 especies actuales, y desenvolvieron estratexes adaptatives que-yos dexaron colonizar toa clase d'ambientes acuáticos, tantu Agua de mar marinos como d'agua duce y salobres. Les especies más conocíes de pexes pertenecen a esti grupu: truches, salmones, sardines, lucios, perques, sardines, atunes, cíclidos, pexes planos, carpes, anguiles, etc.

Morfoloxía La carauterística principal de los actinopterigios ye la posesión d'un cadarma d'escayos ósees nos sos aletes. Ello ye que'l términu Actinopterygii significa "aletes radiaes". Tienen el craniu cartilaxinosu (en parte calcificado) recubiertu por güesos dérmicos, y un solu par d'abertures branquiacubrir por un opérculu. Tamién se caractericen por presentar escames ganoidees (calter autapomórfico, esto ye, esclusivu del grupu) que presenten ganoína, texíu óseo esponxosu y texíu óseo llaminar. Nos pexes actuales la escama ganoidea amenórgase (leptoidea) presentándose dos tipos: cicloideas y ctenoideas, nes cualos namái presentar texíu óseo llaminar, ensin ganoína nin esponxosu.

Taxonomía La taxonomía ye complexa pa un grupu con tantes especies y diversidá. Na mayoría de les clasificaciones taxonómiques reconociéronse tres subdivisiones de la clase Actinopterygii: Chondrostei, Holostei y Teleostei. Anguaño reagrupáronse en dos, pos los holósteos son un grupu parafiléticu, polo que tiende a ser abandonada polos sistemes taxonómicos modernos basaos na cladística, que namái almite grupos monofiléticos.

Anguaño acéptense dos subclases dientro de los actinopterigios:

Los condrósteos, acutada a formes bastante primitives y cercanes a los miembros estinguíos de Chondrostei. Pertenecen a esta subclase los esturiones y los bichires. Los neopterigios, un grupu más modernu, qu'inclúi a la gran mayoría de les especies actuales dientro del grupu de los teleósteos.

Los actinopterigios arrexuntábense xunto colos sarcopterigios na clase Osteictios, pero tal agrupación ye parafilética y tiende a ser abandonada.

Clasificación taxonómica De siguío inclúyese un llistáu de los grupos hasta'l nivel d'ordes, tabulados de la forma qu'aparenta coincidir cola secuencia evolutiva hasta'l nivel de superorde. La llista ta arrexuntada de FishBaseFroese, R. y Pauly, D. FishBase, febreru de 2006 con anotaciones nes diverxencies al respective de Fishes of the WorldNelson, Joseph S. Fishes of the World. John Wiley & Sons. ISBN 0-471-54713-1 y ITIS-Acinopterygii.ITIS–Actinopterygii. 3 d'abril de 2006

Subclase Chondrostei Orde Acipenseriformes Orde Polypteriformes

Subclase Neopterygii Infraclase Holostei Orde Amiiformes Orde Lepisosteiformes Infraclase Teleostei Superorde Acanthopterygii Orde Atheriniformes Orde Beloniformes Orde Beryciformes Orde Cetomimiformes Orde Cyprinodontiformes Orde Gasterosteiformes Orde Mugiliformes Orde Perciformes Orde Pleuronectiformes Orde Scorpaeniformes Orde Stephanoberyciformes Orde Synbranchiformes Orde SyngnathiformesEn ITIS, Syngnathiformes ta allugáu nel suborde Syngnathoidei del orde Gasterosteiformes. Orde Tetraodontiformes Orde Zeiformes

Superorde Clupeomorpha Orde Clupeiformes

Superorde Cyclosquamata Orde Aulopiformes

Superorde Elopomorpha Orde Albuliformes Orde Anguilliformes Orde Elopiformes Orde Notacanthiformes Orde Saccopharyngiformes

Superorde Lampridiomorpha Orde Lampridiformes

Superorde Ostariophysi Orde Characiformes Orde Cypriniformes Orde Gonorynchiformes Orde Gymnotiformes Orde Siluriformes

Superorde Osteoglossomorpha Orde Hiodontiformes Orde Osteoglossiformes

Superorde Paracanthopterygii Orde Batrachoidiformes Orde Gadiformes Orde Lophiiformes Orde Ophidiiformes Orde Percopsiformes

Superorde Polymyxiomorpha Orde Polymixiiformes

Superorde Protacanthopterygii Orde Esociformes Orde Osmeriformes Orde Salmoniformes

Superorde Scopelomorpha Orde Myctophiformes

Superorde Stenopterygii Orde Ateleopodiformes Orde Stomiiformes

Referencies

Enllaces esternos

ITIS: Taxonomía de Actinopterigios (n'inglés)

Actinopterygii