El ye un árbol frutal tropical orixinariu del sur de China, onde se conoz como lichi (pinyin: lìzhī), el sur d'Indonesia y l'este de Filipines, onde se conoz como alupag. El lichi ye l'únicu representante del xéneru Litchi de la familia de les Sapindaceae.
Descripción
El litchi ye un árbol de fueya perenne de tamañu mediu, que puede algamar un altor de 15-20m. La fruta (qu'en realidá ye una falsa fruta, compuesta por una cobertoria carnosa llamada arilo), ye una drupa que tien 3-4 centímetros de llargor y unos 3cm de diámetru. La parte esterior (epicarpio) ye de color colloráu y bono de retirar. El mesocarpiu (interior) ta formáu por capes de magaya blanques, duces y tresllúcíes, riques en vitamina C con una testura similar. Nel centru atopa la grana arrodiada por un duru endocarpiu.
Hanse descripto tres subespecies: Litchi chinensis subsp. chinensis- Crez en forma selvaxe nel sur de China, el norte de Vietnam y Camboya. Litchi chinensis subsp. philippinensis (Radlk.) Leenh. - Crez en forma selvaxe en Filipines Litchi chinensis subsp. javensis- Cultiváu namái en Malasia ya Indonesia
Carauterístiques
La corteza del tueru ye gris escuru y nes cañes adquier un color coloráu parduzu. Tien fueyes alternes, compuestes, d'ente 15 y 25cm de llargor. Estes son paripinnadas (consisten nun númberu par de folíolos y nun hai terminales). Los folletos, en númberu de 2 a 8 per cada fueya, cada unu de 5 a 10cm de llargor. El miembru cimeru ye d'un aspeutu bastante verde escuru y brillante, la parte inferior ye gris. Antes de llegar a esti desenvolvimientu a tokyo goulkr, les fueyes nueves tienen un color verde acoloratáu cobrizu brillante y tienru. Les flores son pequeñes (4-5mm de diámetru) y de color blancu-rosado a blancu verdosu. Componer d'un pequeñu discu néctar d'ovariu, dos carpelos remataos por una corona d'estambres argutos, polo xeneral seis. La fertilización ye realizada por inseutos, principalmente abeyes. Les flores arrexuntar en panículas erectas d'hasta 30 cmde llargor. El tueru ye de cutiu ramificáu a baxu altor del suelu. La corteza ye llisa, pero la superficie del tueru ye bien irregular, estriada.
thumb|240px|Frutos de lichi, esterior, magaya y granes.
Historia
thumb|"荔枝果樹/Lici Fruit Tree" in Michael Boym's Flora Sinensis (1657) El cultivu de lichi (n'inglés: lychee) empezó na rexón del sur de China, Malasia y norte de Vietnam. Esta fruta crecía de forma selvaxe na rexón de Guangdong y na islla de Hainan. Nos rexistros estraoficiales dizse qu'en China los lichi cultivar dende'l 2000 e.C.Andersen, Peter A. (1994): Handbook of environmental physiology of fruit crops, páxs. 123 a 140.
Toxicidá
La fruta comestible de lichi contién aminoácidos inusuales qu'atayen la gluconeoxénesis y la β-oxidación de los ácidos grasos. Esto foi bien establecíu en rellación col lichí, pero más particularmente, col frutu del so primu, la planta ackee (Blighia sapida), un miembru de les Sapindaceae orixinaries d'África occidental y que fueron tresplantaes nel sieglu XVIII al Caribe.
Referencies
Enllaces esternos
https://web.archive.org/web/20090115165326/http://www.catalogueoflife.org/search.php
Categoría:Sapindaceae Categoría:Frutes Categoría:Cultivos orixinarios de China