El neopaganismu ye'l conxuntu de movimientos espirituales modernos inspiraos en diverses formes de relixosidá politeísta anteriores al cristianismu, de cutiu empareyáu con una interpretación relixosa de la ecoloxía moderna. Esti movimientu puede estremase en cuatro grandes ámbitos: la bruxería tradicional, la wicca y tradiciones derivaes, los sincretismos y, finalmente, diversos tipos de reconstruccionismu neopagano.
Envalórase qu'anguaño nel mundu hai aproximadamente un millón de neopaganos.
Wicca
La Wicca foi fundada pol autor y ocultista inglés Gerald Gardner mientres los años 1950. Nos sos llibros, Gardner aseguraba ser empecipiáu nun conventículo secretu por bruxes britániques, que supuestamente calteníen el cultu heredáu d'una "antigua relixón" tres sieglos de persecución per parte de delles ilesies cristianes, especialmente la Ilesia católica y les protestantes.
La teoloxía de la Wicca gardneriana puede definise como un biteísmu, qu'integra dos divinidad principales arquetípicas de la bruxería europea. La Diosa o la Señora (espresión divinizada del principiu femenín, y diosa de les bruxes) y el Dios o'l Señor (dios cornín, inspiráu nos antiguos dioses de la caza, particularmente el Cernunnos célticu y demonizado pola Ilesia católica). Sicasí, hai tradiciones monoteistas de diosa femenina, como la Wicca Diánica.
El so símbolu principal ye la estrella de cinco puntes dientro d'un círculu llamáu pentáculo.
Bruxería Tradicional Delles tradiciones de bruxería de cutiu autodenomínense bruxería tradicional pa indicar que difieren de la Wicca y nun comparten oríxenes históricos cola mesma.
La bruxería tradicional, cuando nun se refier a les tradiciones específiques (Clan de Tubal Caín,http://www.clanoftubalcain.org.uk/index.html Cultus Sabbati,http://witchofforestgrove.com/tag/cultus-sabbati/ Anderson Ferihttp://intotheferipath.wordpress.com/2010/02/12/%C2%BFque-ye-la-tradicion-feri/) ye un términu qu'inclúi diverses tradiciones de la bruxería dalgunes basaes na "cultura" (spaecrafte, seidr, bruxería llatinoamericana, streghoneria) y otres basaes na práutica (hedgewitchery, greenwitchery, kitchenwitchery). A lo último, otres son tradiciones úniques y personales pal individuu.
Hai diverses semeyances ente tradiciones de bruxería tradicional; ente elles podemos citar: tratar con espíritus y elementos de la naturaleza, rindir cultu a los antepasaos, creencia nel animismu, y un usu de la maxa popular (la maxa baxo) en cuenta de l'alta maxa. Los bruxos tradicionales basen les sos práutiques en cantares, esconxuros, balaes, supersticiones, coleiciones de tradición oral y práutiques de bruxería y rituales documentaos.http://witchofforestgrove.com/2009/09/11/traditional-witchcraft/
Estes tradiciones prescinden de dellos elementos carauterísticos de Wicca, como la Rede y la llei de la triplicidad. Nel ámbitu de la Ética, reconocen que pue ser ambigua dependiendo de cada situación, y faen fincapié en que l'individuu tien d'asumir la responsabilidá de les sos aiciones.
Reconstruccionismos
Denominar «reconstruccionismos» aquelles formes de neopaganismu qu'aspiren a una recuperación de relixones antigües de la humanidá, particularmente les d'Europa, Oriente Mediu y Exiptu. Destaquen principalmente Asatrú (reconstruccionismu nórdicu o xermánicu), el politeísmu helénicu, la relixón romana,https://web.archive.org/web/20060523183232/http://altreligion.about.com/od/religioromana/ el druidismu (celta),http://www.religioustolerance.org/druid.htm la mitoloxía guanche nes Islles Canaries (España),Ilesia_del Pueblu Guanche_considerancies_metodologicas La Ilesia del Pueblu Guanche. Considerancies metodolóxiques. Gobiernu de Canaries. les relixones precristianes de los países bálticos como la Romuva (Lituania)http://www.romuva.lt o Dievturība (Letonia), el tengrismu (monoteísmu húngaru-altaico) y distintes formes de neochamanismu, según, en menor midida, los cultos a Mitra y a deidaes exipcies de la dómina faraónica.
Los siguidores de cada unu de los distintos reconstruccionismos suelen axuntase (polo xeneral de manera separada) en grandes festivales añales onde se visten d'alcuerdu a la dómina histórica qu'intenten alicar y realicen distintos rituales inspiraos naquelles tradiciones, anque suelen evitar los aspeutos más crueles y sangrientos de les mesmes, como los sacrificios. Dende 1998 esiste un Congresu Mundial de Relixones Étniques,http://www.wcer.org/ que la so sede central atópase en Lituania.
Cosmoloxía
La cosmoloxía ye unu de los puntos d'alcuentru ente delles relixones neopaganas.
Falando de la creación nel ámbitu paganu, remanez la diferencia en rellación a los cultos xudíos y cristianos. La creación nun tien un entamu precisu, como pa poder parar una vuelta dafechu, sinón qu'en realidá nun ta concluyida, porque la creación ye un actu, un fechu constante y perenne nel universu. La creación pagana, por tanto, correspuende a un procesu de desenvolvimientu natural, cambéu, mutación y evolución de la esistencia. Esti procesu ye causáu por un dios, pero non aniciáu, porque ye un mecanismu deriváu de la emancipación mesma de la divinidá nel mundu, y de la so manifestación.
El motor que causa la nacencia, la crecedera y la muerte de les coses, o bien los eternos ciclos de la vida, ye l'espíritu divín mesmu, permanente nel cosmos. Son les divinidaes que tán nel universu, les que lo afiguren, modelen y modifiquen, otorgando la vida. Los dioses son conceutos, xunto a les fuercies creaes, que faen que la materia amiéstese y forme toles coses qu'esisten na naturaleza. Ellos son perceptibles nel mundu que l'home habita.
La fuercia creativo identifícase, nesta óptica, cola naturaleza mesma, el vehículu al traviés del cual cumplir el misteriu divín de la vida, carauterizada pol eternu movimientu cíclicu, nel cual les fuercies místiques refórmense, anueven y reencarnan de cutio.
La visión de la wicca ye bien similar a lo descrito, anque funde los sos propios raigaños nel dualismu: el principiu que emana del cosmos y anima la creación nun ye únicu, sinón dual. El Dios y la Diosa, que representen el principiu masculín y el femenín, personifiquen les dos fuercies cósmiques que la so alternanza —n'eternu intercambiu— da orixe a la esistencia y ye base de toles coses. Según esta idea d'unión mística, les rellaciones sexuales ente home y muyer son sagraes porque respeten el procesu infinitu de manifestación de la divinidá nel mundu.
Sicasí, la cosmoloxía del neopaganismu intenta dar una esplicación a lo qu'esiste antes del orixe de too: antes de la creación taba'l caos, llamáu de distintes formes según les relixones, y nel caos taba presente una identidá primordial inactiva y eterna: la divinidá.
La creación tuvo entamu cuando la divinidá pasó d'un estáu d'inactividá a otru, que se manifestó como una lluz na escuridá infinita, una enerxía cósmica.
Esta enerxía nun creó, nel sentíu lliteral del términu, pero empezó a poner n'orde al interior del caos, empezó a determinar el so espíritu, dar forma a la materia inanimao, dándo-y harmonía, ordenar.
Lliturxa Los sistemes rituales neopaganos estremar d'una tradición a otra. Esiste inda un filo conductor que pasa al traviés del contautu cola naturaleza. La mayor parte de los ritos envolubren la presencia d'elementos y símbolos naturales. Otros rellaciónense col pentáculo. Nos rituales utilicen piedres, cristales, agua, sales, flores y símbolos. Los elementos naturales son consideraos catalizadores del contautu ente'l mundu divín y el mundu humanu. Los neopaganos creen que la meyor manera de tar en contautu colos dioses ye vivir y meditar nel universu qu'ellos enllenen.
Los llugares naturales son, na situación actual que ve una escasa presencia de templos estables, les meyores zones nes cualos puedan celebrase los ritos, práutiques y misterios divinos.
Na wicquesobremanera, esiste una lliturxa bastante codificada que preve l'usu d'una serie d'oxetos llitúrxicos precisos nun ritual anque ye practicáu por toles diverses "tradiciones wiccanas" y nos "covens". El ritual preve la presencia d'elementos como, por casu, el boline, el athame, el mota y el calderu.
Cada tradición preve la celebración de la unión matrimonial relixosa enfrente d'un sacerdote. Los rituales, amás, esta vegada diversificar na corriente neopagana: na wicca hai un ritual llamáu «atadura de manes», que preve, como se deduz al traviés del nome, que les manes de los maríos tán xuníes nun llazu pa formar un nuedu. Esta práutica matrimonial ye en realidá bien antigua, y representa a otros grupos tanto neopaganos como wiccanos.
Xeneralmente nun hai prexuicios sexuales, hai matrimonios heterosexuales y homosexuales. En delles tradiciones o grupos el legáu espiritual anuévase cada añu y puede escoyese si siguir cola mesma pareya (anovar el matrimoniu) o divorciase.
Otros rituales comunes, que tienden a abrazase col pasu del tiempu, aportando nuna lliturxa codificada como la misa cristiana, esisten una serie de rituales non codificados o simples espresiones de fe que cada paganu desenvuelve tres los murios domésticos. La devoción personal preve l'usu d'un altar sobre'l cual pónense iconos de la divinidá y ufiertar inciensu, agua, fruta. Cerca del altar, que puede ser comoquier y dimensión, el celebrante reza, medita y recita oraciones como símbolu de devoción a los dioses.
Ética y moral Toles relixones neopaganas tienen de mancomún un sentíu éticu similar, que pon l'acentu sobre'l respetu a la naturaleza.
La naturaleza no referente a lo sagrao, ye respetada güei na so forma y espresión. Respetu pola naturaleza ye un respetu ecolóxicu yá qu'en munches tradiciones la Diosa Madre ye identificada cola mesma naturaleza.
El neopaganismu en caúna de les sos formes reconoz el rol central de la naturaleza nel procesu que portó l'home a envolubrase, a conocer el mundu, a desenvolver les sos peculiaridaes, a afayar cuál ye la guapura de la esistencia.
Amás del respetu al ecoloxismu, respetu a la naturaleza significa respetu de los seres naturales de cada home y de cada criatura: cada unu ye respetáu y valorizado por eso que ye, pol so yo; cada unu ye divín na so particularidá. Esto ta so la llinia de la naturaleza múltiple y multicolor de la vida.
El neopaganismu ufierta, poro, una significativa ética social, que dexa al home vivir respetando totalmente al próximu, esti respetu traducir en respetu a cualquier diferencia. La enseñanza pagana encóntase, por tanto, en preceptos que pueden ser fácilmente traducíos como regles de vida cotidiana en particular nel campu ecolóxicu y nel campu social; simples regles étiques d'aproximamientu a la cotidianidá que dexa la realización d'una harmonía que sorraya'l legáu del home col mundu, col próximu y cola tierra.
Carauterístiques doctrinales Como pola ética, anque la doctrina de delles formes de neopaganismu son bien similares. Esencialmente toles relixones neopaganas encontar nuna serie de principios.
El más relevante ye la ciclicidad: a diferencia de les relixones abrahámiques y de les relixones iranines, nes que'l tiempu ye concebíu como una llinia recta na que se fai la voluntá de Dios que va conducir a la persona escontra'l xuiciu final, nel neopaganismu (como nel hinduismu) el tiempu ye concebíu como un procesu circular.
Esta concepción cíclica ye perceptible poles más curties espresiones de tiempu de les grandes yeres. La mesma vida de güei, polos creyentes neopaganos, ye circular: traviesa tres fases, la nacencia, la crecedera y la vieyera. La muerte ye vista como un pasu d'un círculu a otru, cosa cola que termina la edá senil y pon fin a la vida biolóxica, dando llugar a un nuevu periodu de vida, análogu al precedente.
La vida dempués de la muerte ye un conceutu de renacencia, en realidá, un pasu d'una vida a la otra. Nel neopaganismu ye vista como un futuru natural, necesariu al verificase de la rexeneración de la vida, al nuevu de la esistencia.